Νέο app κατά της σπατάλης τροφίμων

Δέκα εκατομμύρια τόνοι φαγητού καταλήγουν κάθε χρόνο στα σκουπίδια των Γερμανών. Η εφαρμογή «Mealsaver» ήρθε για να καταπολεμήσει το φαινόμενο της σπατάλης του φαγητού και προσδοκά την ευαισθητοποίηση του κοινο

Deutsche Welle - Μπέντζιαμιν Ρέστλε, Νατάσα Κουκουγιάννη

Σχολιάστε

SHARE IT

Σύμφωνα με έρευνα της WWF εκτιμάται ότι συνολικά δέκα εκατομμύρια τόνοι φαγητού καταλήγουν ετησίως στα σκουπίδια, παρόλο που θα μπορούσαν να καταναλωθούν. Οι απλοί καταναλωτές είναι αυτοί που μπορούν κυρίως να αποφύγουν τη σπατάλη. Οι μεγάλοι καταναλωτές, όπως τα εστιατόρια, πετούν ετησίως 3,4 εκατομμύρια τόνους στους κάδους σκουπιδιών. Το 70% της σπατάλης αυτής θα μπορούσε όμως να αποφευχθεί. 

Τον Οκτώβριο του 2016 ιδρύθηκε η start up επιχείρηση «Eat» με έδρα το Βερολίνο. Το «Mealsaver» είναι μια δωρεάν εφαρμογή, η οποία προσφέρει τη δυνατότητα σε εστιατόρια και αρτοποιία να πουλήσουν τρόφιμα που τους περισσεύουν, τελευταία στιγμή σε καταναλωτές, μειώνοντας έτσι τη σπατάλη τροφίμων. Η «Eat» παρέχει στις γαστρονομικές επιχειρήσεις τα λεγόμενα foodboxes, ειδικά κουτιά, κατασκευασμένα από ζαχαροκάλαμο και είναι βιοαποικοδομήσιμα. Οι καταναλωτές που χρησιμοποιούν την εφαρμογή μπορούν να εξασφαλίσουν οικονομικό φαγητό (από ένα μέχρι τέσσερα ευρώ) το οποίο παραλαμβάνουν οι ίδιοι από την εκάστοτε επιχείρηση. Με κάθε πακέτο που πωλείται η «Eat» κερδίζει ένα ευρώ. Το app μπορεί να διαφημίσει την επιχείρηση αλλά όχι τα εδέσματά της, αφού το φαγητό που θα φτάσει στο πιάτο των καταναλωτών αλλάζει ανάλογα με το τι περισσεύει εκείνη την ημέρα στο κατάστημα.

Η ιδέα που κρύβεται πίσω από το app

Η Μπιάνκα Γιανκόφσκα της «Eat» εξηγεί ποια είναι η ιδέα που κρύβεται πίσω από το app, λέγοντας «προσπαθούμε να κάνουμε το foodsharing και το foodsaving κυρίαρχες τάσεις». Foodsharing και foodsaving, δηλαδή η διανομή τροφίμων, που σε άλλη περίπτωση τα σουπερμάρκετ και τα εστιατόρια θα πετούσαν. Η Μπ. Γιανκόφσκα επισημαίνει ότι «το app προσφέρει μια εναλλακτική επιλογή έναντι των ακριβών υπηρεσιών delivery». Κύριος στόχος κάποια μέρα να μην υπάρχουν πια καθόλου τρόφιμα που θα καταλήγουν σκουπίδια ενώ θα μπορούσαν να καταναλωθούν. Για να γίνει αυτό, πρέπει να πειστούν κι άλλες επιχειρήσεις που ανήκουν στον τομέα της γαστρονομίας να δηλώσουν συμμετοχή.

Οι χρήστες του app

Ο 34χρονος Σεμπάστιαν Γιάμπους που ζει στο Βερολίνο είναι ένας από τους 50.000 χρήστες της εφαρμογής. Παρόλο που την έχει χρησιμοποιήσει μόνο τρεις φορές, είναι κατενθουσιασμένος. «Υπάρχουν πραγματικά πάρα πολλές επιχειρήσεις που συμμετέχουν στο app και πριν το χρησιμοποιήσω δεν τις γνώριζα», αναφέρει με ενθουσιασμό. Προτείνει επίσης να συμπεριληφθούν στη χρήση του app οι αδύναμες οικονομικά και κοινωνικά ομάδες. Διευκρινίζει λέγοντας ότι «υπάρχουν πολλοί άστεγοι που έχουν κινητό τηλέφωνο, υποθέτω όμως ότι πολλοί λίγοι από αυτούς έχουν λογαριασμό PayPal». Χωρίς PayPal δεν είναι δυνατή η αγορά.

Για την 27χρονη φοιτήτρια Βέρα Νόιμαν από το Αμβούργο η εξοικονόμηση χρημάτων στο φαγητό είναι δευτερεύουσας σημασίας. Γι’ αυτήν σημαντικότερο είναι το να συνεισφέρει στη μείωση της σπατάλης των τροφίμων που υπάρχει στο χώρο της γαστρονομίας.

Τι λένε οι γαστρονόμοι για το app;

Το εστιατόριο «Hof zwei» του ξενοδοχείου Mövenpick στο Βερολίνο συμμετέχει από τον Ιανουάριο στο Mealsaver. Ο υπεύθυνος του εστιατορίου Έμιλ Φράνκεν, ευαισθητοποιημένος απέναντι στο φαινόμενο της σπατάλης του φαγητού, δηλώνει ότι η ζήτηση των πακέτων αυξάνεται. Το συγκεκριμένο εστιατόριο αύξησε τα πακέτα που προσφέρει από πέντε στα οχτώ. Οι περισσότεροι που έρχονται να παραλάβουν ένα foodbox είναι φοιτητές, νέοι, και ανθρώποι που δουλεύουν στα γραφεία της περιοχής.

Ο Νίκο από τo εστιατόριο Berlin Burrito Company, το οποίο συμμετέχει κι αυτό στο app, υπολογίζει ότι κάθε απόγευμα ένα με δύο άτομα περνούν για να πάρουν ένα πακέτο. Πάντως ακόμη και τώρα που το Berlin Burrito Company συμμετέχει στο «Mealsaver», κάποια τρόφιμα του καταστήματος συνεχίζουν να καταλήγουν στα σκουπίδια.

Σύγχρονες φάρμες με αφεντικό την ίδια τη φύση

ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΙΔΟΥ

• 

Στη φάρμα του Μπεκ Ελουέν στη Νορμανδία κυριαρχεί η ομορφιά της φύσης.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

«“Σαράντα χρόνια προσπαθώ να καλλιεργήσω αυτό τον τόπο και δεν φυτρώνουν ούτε πέτρες! Χάνεις τον καιρό σου!”, ήταν τα πρώτα λόγια ενός γείτονα, όταν ήρθα στην περιοχή πριν από 7 χρόνια για να δουλέψω τη γη», θα πει η Αννα Μορδεχάι από το Περιβόλι στη Βάρη, μία επιχείρηση που στοχεύει να «φέρει τους αστούς πιο κοντά στη φύση», όπως εξηγεί.

Πώς κατάφερε να μετατρέψει ένα έδαφος άγονο σε μία σύγχρονη όαση; «Εφαρμόζοντας τις αρχές της Περμακουλτούρας, η οποία δεν σου λέει πώς να καλλιεργήσεις αλλά πώς πρέπει να σκέφτεσαι και να οργανώνεις τη λειτουργία σου, ώστε να δρας σύμφωνα με τη φύση, υιοθετώντας τις αρχές της αειφορίας. Η φύση είναι ξεκάθαρα το αφεντικό. Αντί να της εναντιωνόμαστε, παρατηρούμε τα μοτίβα της και προσπαθούμε να τα αναπαράξουμε – σαν να ανεβαίνεις σε μία σανίδα του surf και αφήνεσαι να σε οδηγήσει το ρεύμα».

Ηγετικές φυσιογνωμίες στον χώρο της Περμακουλτούρας, οι Perrine και Charles Herve’ – Gruyer, αγρότες και εκπαιδευτές μαζί, μεγαλώνουν τα 4 παιδιά τους στη Φάρμα του Μπεκ Ελουέν, στη Νορμανδία. Η σχέση τους με τον χώρο της γεωργίας ανύπαρκτη, καθώς η μεν Perrine έκανε καριέρα ως νομικός σύμβουλος διεθνών επιχειρήσεων στην Ασία, ο δε Charles, ήταν παιδαγωγός και ναυτικός – για πάνω από 20 χρόνια ταξίδευε ανά τον κόσμο με ωκεανογραφικό σκάφος, δημιουργώντας ντοκιμαντέρ και γράφοντας βιβλία για τη φύση. «Η Perrine κι εγώ θέλαμε να τρέφουμε την οικογένειά μας με υγιεινά και ζωντανά προϊόντα, καλλιεργημένα με αγάπη από τα χέρια μας. Γίναμε αγρότες. Οι πηγές έμπνευσής μας προέρχονται από τους αυτόχθονες λαούς, τους αγρότες του παρελθόντος αλλά και από τις τελευταίες προόδους στον τομέα της φυσικής γεωργίας. Η Περμακουλτούρα, επάνω στην οποία έχει σχεδιαστεί η φάρμα μας, είναι σαν μία έξυπνη εργαλειοθήκη, που επιτρέπει να αναπτυχθούν τρόποι ζωής, με σεβασμό τόσο στη γη όσο και στους κατοίκους της», γράφει ο Charles στο βιβλίο τους «Περμακουλτούρα» (εκδ. Καπόν) με τη στήριξη του World Human Forum.

Το πρόβλημα γίνεται λύση

«Αναζητούσαμε μια ζωή με νόημα, ποιότητα και αυτάρκεια», θα πει η Perrine, εξηγώντας πως «τίποτε δεν ήταν προϊόν της φαντασίας μας: εμπνευστήκαμε από τις γεωργικές τεχνικές του παρελθόντος και τις αναμείξαμε με τη σύγχρονη, επιστημονική γνώση – δεν είμαστε κατά της προόδου! Χρησιμοποιούμε Η/Υ συνεχώς για την καλύτερη οργάνωσή μας. Αλλά στη γη, η δουλειά γίνεται με τα χέρια. Η παρατήρηση και η σκέψη είναι οι καλύτεροι τρόποι για την προαγωγή της γεωργίας». «Αν και ριψοκίνδυνη επιλογή, ξαναβάλαμε το ανθρώπινο χέρι στο επίκεντρο της διαδικασίας της αγροτικής παραγωγής», προσθέτει ο σύζυγός της σε επίρρωση των προλεχθέντων. «Απερίσκεπτο στοίχημα σε μία εποχή που η εργασία κοστίζει ακριβά και τα αγροτικά προϊόντα δεν αποδίδουν. Ομως η Περμακουλτούρα προτείνει να μετατρέψουμε το πρόβλημα σε λύση, καθώς ο άνθρωπος αποτελεί πλεονέκτημα όταν του εμπιστευόμαστε εργασίες, που η μηχανή δύσκολα μπορεί να πραγματοποιήσει: δημιουργώντας καλλιεργημένους χώρους εντατικά ζωντανούς, φροντίζοντας με αγάπη το έδαφος και τα φυτά, συνδυάζοντας και πυκνώνοντας τις καλλιέργειες, διαπιστώσαμε ότι η γη μας γινόταν γονιμότερη και η παραγωγή ήταν ανάλογη. Η φάρμα μας σήμερα, έχει εξελιχθεί σε ένα μωσαϊκό από μικρά οικοσυστήματα που αλληλεπιδρούν: λιμνούλες, νησιά, περιβόλια, δάσος-κήπο, καλλιέργεια σε αναχώματα, βοσκότοπους. Κυριαρχεί η εντύπωση μιας άφθονης γενναιοδωρίας». «Επαναφέρουμε την ομορφιά της φύσης», τονίζει η Perrine.

«Η Περμακουλτούρα δεν επιδιώκει να μεγιστοποιήσει την παραγωγή ανά παραγωγική μονάδα αλλά ανά τετραγωνικό μέτρο εδάφους», αναφέρει η Αννα Μορδεχάι, δίνοντας ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα: «Αντί να φυτέψουμε δύο ντοματιές σε απόσταση 40 εκ. μεταξύ τους, όπως θα έκανε ένας συμβατικός αγρότης, εμείς ανάμεσά τους θα φυτέψουμε τέσσερα μαρούλια, που θα εμποδίσουν τα αγριόχορτα να φυτρώσουν –η φύση απεχθάνεται τον κενό χώρο– θα σκιάσουν τις μικρές ντοματιές και όταν αυτές χρειαστούν τον χώρο, εμείς θα έχουμε ήδη συγκομίσει τα μαρούλια».

«Οι άνθρωποι έχουν εκπαιδευθεί να σκέφτονται τα πάντα σαν μία ευθεία γραμμή, το ένα να διαδέχεται το άλλο, παραλείποντας έτσι τον παράγοντα αλληλεπίδραση, που είναι καθοριστικός. Ολα όμως βασίζονται στην κοινή λογική. Λειτουργούν σαν ένας κύκλος», καταλήγει η Perrine.

Σαν ένα νέο «λογισμικό»

«Απέναντι στη σφοδρότητα του αγροβιομηχανικού ποταμού, που παρασύρει τα πάντα στο πέρασμά του αφήνοντας τη γη εξαντλημένη και τον κόσμο λαβωμένο, η Φάρμα του Μπεκ Ελουέν είναι μία όαση», διαβάζει κανείς στον πρόλογο του βιβλίου «Περμακουλτούρα» που υπογράφει ο Philippe Desbrosses, αγρότης, δρ Επιστημών του Περιβάλλοντος, συνιδρυτής των περισσότερων ιστορικών κινημάτων βιολογικής γεωργίας. Οπως επισημαίνει ο ίδιος: «Φαίνεται ότι εκεί που υπάρχει σεβασμός στη φύση, η ζωή ανθίζει με δεκαπλάσια ενέργεια». Για τον Charles, «η Περμακουλτούρα αποτελεί ένα νέο παράδειγμα, ένα νέο “λογισμικό”. Στους αντίποδες του κυρίαρχου αγροτικού συστήματος, το οποίο δεν σταματά να τεχνοποιεί τη φύση, προσπαθούμε να εκμεταλλευθούμε τις υπηρεσίες που παρέχουν γενναιόδωρα τα οικοσυστήματα. Μήπως η φύση δεν προσφέρει στα φυτά όλα όσα χρειάζονται για την ανάπτυξή τους; Επιπλέον, συνειδητοποιούμε πως όταν αγγίζουμε τη γη, συνδεόμαστε ξανά με όλα όσα διαμορφώνουν τη ζωή των Ανθρώπων: τη διατροφή, την υγεία, τα τοπία, την απασχόληση, την οικονομία, την τέχνη της συμβίωσης, καθώς και με ό,τι πιο οικείο έχουμε – τις συγκινήσεις μας, την παρουσία μας στον κόσμο, τη σχέση μας με τη ζωή».

Έντυπη

Ευρωπαϊκή δέσμευση για τα αποθέματα αλιευμάτων στη Μεσόγειο

Απειλούνται σοβαρά από την υπεραλίευση

---

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και επτά χώρες της Μεσογείου δεσμεύθηκαν σήμερα για τα δέκα επόμενα χρόνια να παρακολουθήσουν από κοντά την εξέλιξη των αποθεμάτων αλιευμάτων που απειλούνται σοβαρά από την υπεραλίευση.

«Έπειτα από μήνες διαπραγματεύσεων, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξασφάλισε σήμερα μια δέσμευση για δέκα χρόνια για τη διάσωση των αποθεμάτων αλιευμάτων στη Μεσόγειο και για την προστασία του οικονομικού και οικολογικού πλούτου της περιοχής», ανέφερε σε ανακοίνωσή της.

Η Διακήρυξη της Μάλτας, η λεγόμενη “MedFish4Ever”, υπογράφτηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οκτώ παράκτια κράτη-μέλη της ΕΕ (Ισπανία, Γαλλία, Ιταλία, Μάλτα, Σλοβενία, Κροατία, Ελλάδα, Κύπρος), επτά τρίτες χώρες (Μαρόκο, Αλγερία, Τυνησία, Αίγυπτος, Τουρκία, Αλβανία, Μαυροβούνιο), τον FAO (Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ), τη Γενική Επιτροπή Αλιείας για τη Μεσόγειο (GFCM) και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

«Ελπίζω πως αυτή η διακήρυξη θα μείνει στο μέλλον ως ένα σημείο καμπής», σχολίασε ο Καρμένου Βέλα, ο Ευρωπαίος Επίτροπος Αλιείας, καθώς τα αλιευτικά αποθέματα της Μεσογείου βρίσκονται σε μεγάλο κίνδυνο – εκτιμάται ότι η υπερεκμετάλλευση φθάνει το 90%.

Οι υπογράφοντες δεσμεύονται να εξασφαλίσουν πως από σήμερα και έως το 2020 τα κυριότερα αποθέματα αλιευμάτων θα αποτιμώνται τακτικά με συγκεκριμένο και επιστημονικό τρόπο.

Θα πρέπει επίσης να επεξεργαστούν «ένα σχέδιο πολυετούς διαχείρισης για όλες της περιοχές κρίσιμης αλιείας» και να «ελαχιστοποιήσουν την παράνομη αλιεία» από σήμερα έως το 2020.

Τέλος, δεσμεύονται να υποστηρίξουν οικονομικά τα τοπικά σχέδια βιώσιμης αλιείας.

Περισσότεροι από 300.000 άνθρωποι απασχολούνται στον μεσογειακό αλιευτικό στόλο, που αποτελείται κυρίως από μικρά σκάφη (80% των σκαφών μήκους μικρότερου των 10 μέτρων αλιεύουν το ένα τέταρτο των ψαριών).

Αύξηση καρποδεσίας στα δέντρα και παραγωγής στον λαχανόκηπο: Το απόλυτο μυστικό επιτυχίας

Αύξηση καρποδεσίας στα δέντρα και παραγωγής στον λαχανόκηπο: Το απόλυτο μυστικό επιτυχίας

Το μεγάλο μυστικό για μεγάλη παραγωγή!

Πως μπορούμε να αυξήσουμε με φυσικό τρόπο την καρποδεσία στα δέντρα; Πως μπορούμε να κάνουμε τον λαχανόκηπο να θρέφει μεγάλους και πολλούς καρπούς, ντομάτες αγγούρια πιπεριές κολοκύθια δαμάσκηνα αχλάδια μήλα ροδάκινα και ότι άλλο πάει στο νού;  Όλοι γνωρίζουμε το ρόλο που παίζει η λίπανση του εδάφους, οι καιρικές συνθήκες η περιποίηση, αλλά υπάρχει άλλο ένα μυστικό που παραλείψαμε. Τις μέλισσες! Τα φυτά εξαρτώνται από τις μέλισσες για να γονιμοποιήσουν τα άνθη τους, τόσο που αν εκλείψουν δεν θα μπορούν να καρπίσουν καθόλου!

Νέες έρευνες δείχνουν ότι μετά την μαζική εξαφάνιση των μελισσών η παραγωγή έπεσε κατακόρυφα. Τα φυτά εκκρίνουν μέσα στο λουλούδι γλυκό νέκταρ για να προσελκύσουν τις μέλισσες, και γύρη η οποία είναι "το σπέρμα των λουλουδιών". Η μέλισσα είναι το μοναδικό έντομο που συλλέγει γύρη και νέκταρ και γονιμοποιεί με τέτοιο τρόπο τα άνθη που αυξάνεται η παραγωγή! Γονιμοποιούνται περισσότερα λουλούδια και τα φυτά δένουν πολλούς πολλούς καρπούς. Σύμφωνα με έρευνες όλοι οι μπάμπουρες σερσέκια πεταλούδες κλπ είναι ανίκανοι να γονιμοποιήσουν τα άνθη εφόσον μόνο οι μέλισσα έχει κατασκευαστεί γι αυτό το λόγο! Συνεργάζεται με τα φυτά εδώ και εκατομμύρια χρόνια.

Όμως ο άνθρωπος χάλασε αυτή τη σχέση. Τα τελευταία χρόνια οι γεωργοί ραντίζουν πάνω στα άνθη, μέρα μεσημέρι και οι μέλισσες δίχως να έχουν επίγνωση του κινδύνου συλλέγουν νέκταρ μαζί με δηλητήριο. Το επόμενο στάδιο είναι ο αργός βασανιστικός θάνατος. Ίσως είναι το ευχαριστώ του γεωργού, για την εργατική μελισσούλα η ήρθε να προσφέρει μια καλύτερη παραγωγή. 

Θέλω μέσα απο αυτή την ανάρτηση να παρακαλέσω όλους τους γεωργούς και μικροκαλλιεργήτες και να κάνω ΕΚΚΛΗΣΗ να μην ραντίζουν πάνω σε άνθη πριν το σούρουπο. Φίλες και φίλοι μην λυπάστε εμάς τους μελισσοκόμους που χάνουμε τη περιουσία μας, λυπηθείτε τις μελισσούλες που έρχονται να σας κάνουν καλό και εσείς τις ανταμείβεται με δηλητήριο. 

Δείτε ένα αγρόκτημα που έχει κοντά του μελίσσια και πως αυξήθηκε η παραγωγή. Δείτε πόσο ζωντανό χρώμα έχουν οι καρποί και πόσο μεγάλοι έγιναν. Δεν θα ξεχάσω πέριση που έγινε το ίδιο και τον δικό μου κήπο. Ξέρετε στο χωρίο δεν υπήρχαν μελίσσια (χωριό της Ευρυτανίας) και μόλις έφερα τα δικά μου η παραγωγή σε όλους τους κήπους αυξήθηκε κατακόρυφα. Πιστέψτε στο θαύμα των μελισσών γιατί συμβαίνει παντού γύρω μας!!!

ΜΗΝ ΡΑΝΤΙΖΕΤΕ ΠΑΝΩ ΣΕ ΑΝΘΙΣΜΕΝΑ ΛΟΥΛΟΥΔΙΑ

ΜΗΝ ΡΑΝΤΙΖΕΤΕ ΠΡΙΝ ΤΟ ΣΟΥΡΟΥΠΟ

ΣΕΒΑΣΤΕΊΤΕ ΤΙΣ ΜΕΛΙΣΣΕΣ ΓΙΑΤΙ ΤΟ ΑΞΊΖΟΥΝ.

Mια πρωτοπόρα φάρμα στη Θεσσαλονίκη με βάση το λούπινο

 

Μια εναλλακτική προσέγγιση στη βιώσιμη γεωργία κάνει μια φάρμα στη Θεσσαλονίκη: Το αγρόκτημα Κούλελης, μια τοπική οικογενειακή επιχείρηση γαλακτοκομικών που ιδρύθηκε στις αρχές του αιώνα, συνδυάζει την οικονομία με την προστασία του περιβάλλοντος και την υγεία του καταναλωτή έχοντας εγκαταλείψει τη σόγια και τρέφοντας πλέον τα πρόβατά της με λούπινα, τα οποία καλλιεργούνται εντός του αγροκτήματος. Είναι μία κίνηση που αρχίζει να διαδίδεται όλο και περισσότερο στην ευρύτερη περιοχή, ανοίγοντας τον δρόμο για τη μείωση του κόστος παραγωγής εν μέσω κρίσης…

Η επιχείρηση Κούλελη θεωρείται πρωτοπόρα φάρμα, καθώς συμμετέχει στα προγράμματα erasmus που διοργανώνει η περιβαλλοντική οργάνωση Greenpeace για Ευρωπαίους κτηνοτρόφους. Προγράμματα, κατά τη διάρκεια των οποίων οι παραγωγοί ανταλλάσσουν μεταξύ τους επισκέψεις και τεχνογνωσία σε σχέση με τη βιώσιμη γεωργία.

Στο αγρόκτημα, το οποίο καλύπτει μία έκταση 500 στρεμμάτων, οι κτηνοτρόφοι της Ευρώπης μπορούν να μάθουν πώς και γιατί καλλιεργούνται τα λούπινα. Μια καλλιέργεια με υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες, που επιτρέπει να είμαστε αυτάρκεις χωρίς να εξαρτώμαστε από την εισαγόμενη ή τη μεταλλαγμένη σόγια, μια παραγωγή με χαμηλό κόστος αφού δεν χρειάζεται νερό, λιπάσματα ή ζιζανιοκτόνα, που βοηθά στην καλή υγεία των ζώων και συμβάλλει σε ένα τελικό προϊόν με πολύ ευχάριστη γεύση. Και όλα αυτά με καλή απόδοση, που μπορεί να φτάσει και τα 400 κιλά ανά στρέμμα.

Στην περιοχή της Δορκάδας, όπου λειτουργεί το αγρόκτημα, παράγεται κυρίως γιαούρτι, ενώ η οικογένεια Κούλελη παράγει, επίσης, τυρί, γάλα και κρέμα γάλακτος. «Φέτος πηγαίνουμε στον έκτο χρόνο με το λούπινο», λέει ο κ. Πρόδρομος Κούλελης, μιλώντας στην «Αγροbusiness». «Με το λούπινο δεν έχουμε απλώς εσόδημα, έχουμε μέλλον. Γίναμε αυτόνομοι. Εχουμε ζώα μόνο ελληνικής φυλής, τα ταΐζουμε λούπινο, βρώμη δική μας, κριθάρι από έναν φίλο από διπλανό χωριό, απολύτως τίποτα γενετικά τροποποιημένο», εξηγεί. «Το λούπινο είναι ένα φυτό καταπληκτικό, με περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη 40%. Η καλλιέργειά του δεν χρειάζεται ιδιαίτερα ή καινούργια μηχανήματα. Αν πάρεις τον σπόρο σου μια φορά, σπέρνεις και ξανασπέρνεις από αυτόν τον σπόρο και έχει πολύ καλό κέρδος. Ειδικά για τα δικά μας εδάφη, που είναι άγονα, ίσως να μην υπήρχε καλύτερη καλλιέργεια και με καλύτερη απόδοση», συνεχίζει. «Εχει και τα αρνητικά του, όπως κάθε καλλιέργεια, όμως για μένα είναι σούπερ φυτό. Το μουλιάζω, ταΐζω φύτρο τα ζώα και κάνει θαύματα. Από τότε που το ξεκινήσαμε δεν έχουμε τοξιναιμίες, δεν έχουμε μαστίτιδες. Και είμαστε ακόμη στην αρχή, αφού στο εξωτερικό από το λούπινο παράγονται προϊόντα, όπως αλεύρι, που πωλούνται σε υψηλές τιμές».

Αυτό ίσως εξηγεί το γεγονός ότι όλο και περισσότεροι στην περιοχή στρέφονται στο κτηνοτροφικό λούπινο, αναδεικνύοντας τη Βόρεια Ελλάδα στη μεγαλύτερη λουπινοπαραγωγό περιοχή της χώρας. «Υπολογίζουμε ότι σε μια ακτίνα περίπου 40 χιλιομέτρων με κέντρο τη Δορκάδα έχουν φυτευτεί περισσότερα από 80.000 στρέμματα, που σημαίνει ότι θα έχουμε μια απόδοση τουλάχιστον 10.000-12.000 τόνων. Δώσαμε, βέβαια, μεγάλο αγώνα για να φτάσουμε εδώ. Οι παλιότεροι δεν εγκαταλείπουν εύκολα αυτό που έχουν μάθει, δηλαδή τη σόγια», λέει ο κ. Κούλελης.

Σύμφωνα με την Greenpeace, στην Ελλάδα, παλαιότερα, καλλιεργούνταν κυρίως το λευκό, ντόπιο, πικρό λούπινο, το οποίο ύστερα από την κατάλληλη αποπίκρυνση καταναλωνόταν από ανθρώπους και ζώα. Η καλλιέργεια γινόταν κυρίως σε Πελοπόννησο, Κρήτη και Αιτωλοακαρνανία. Σήμερα η καλλιέργειά του επανέρχεται με εισαγόμενες και λιγότερο πικρές ποικιλίες -κυρίως από Ιταλία- με μεγαλύτερη εξάπλωση στη Βόρεια Ελλάδα. Τις δεκαετίες του ’60 και του ’70 η καλλιέργεια του λούπινου, όπως και των υπόλοιπων κτηνοτροφικών πρωτεϊνούχων φυτών (ρεβίθι, μπιζέλι, κουκί), εγκαταλείφθηκε και αντικαταστάθηκε από την εισαγόμενη σόγια, η οποία στο μεγαλύτερο ποσοστό της είναι μεταλλαγμένη.

Οι παλαιότεροι αποκαλούσαν το λούπινο «το κρέας του φτωχού», λόγω της υψηλής περιεκτικότητας των καρπών του σε πρωτεΐνη, και το έτρωγαν όπως τα όσπρια ή ωμό. Συχνά ξεπίκριζαν το λούπινο με εμβάπτιση στη θάλασσα ή με καβούρδισμα. Ο καρπός του αποτελεί επίσης πλούσια πηγή ασβεστίου, σιδήρου, μαγνησίου και φωσφόρου.

Το λούπινο είναι ένα όσπριο που ανήκει στην οικογένεια των ψυχανθών, ένα αρχαίο φυτό που κατάγεται από τις χώρες της Μεσογείου. Είναι ετήσιο, ποώδες φυτό, με όρθια ανάπτυξη και ύψος που κυμαίνεται από 30 έως 120 εκατοστά. Εχει την ιδιότητα να λιπαίνει το έδαφος γιατί κάνει κατακράτηση του αζώτου, εμπλουτίζοντάς το για την επόμενη σπορά. Τα φύλλα του είναι παλαμοειδώς σύνθετα με 5 έως 9 φυλλάρια, που είναι λεία στην πάνω επιφάνεια και τριχωτά από κάτω. Τα άνθη του είναι άοσμα, λευκά ή λευκώδη και σχηματίζουν βοτρυώδη ταξιανθία στην κορυφή των βλαστών. Δίνουν όρθιους, κίτρινους λοβούς, καλυμμένους από κοντό τρίχωμα και περιέχουν από 2 έως 6 λευκούς, λείους και πεπλατυσμένους σπόρους, οι οποίοι έχουν σχήμα σχεδόν τετράγωνο με στρογγυλεμένες τις γωνίες. Το φυτό αναπτύσσει στο κεντρικό του στέλεχος μία κεντρική ταξιανθία και ανάλογα με την ανάπτυξή του αναπτύσσει δευτερεύουσες ή και τριτεύουσες διακλαδώσεις βλαστών με ταξιανθία επάκρια. Το λευκό λούπινο κατά βάση αυτεπικονιάζεται, αλλά σε ένα ποσοστό 10-15% σταυρεπικονιάζεται μέσω των εντόμων. Εχει ρίζες βαθιές, που συχνά φτάνουν σε βάθος ενός μέτρου, στις οποίες σχηματίζονται πολυάριθμα ευμεγέθη φυμάτια που λειτουργούν συμβιωτικά με μικροοργανισμούς του εδάφους, τα αζωτοβακτήρια. Αυτά δεσμεύουν το ατμοσφαιρικό άζωτο και έτσι δίνουν τη δυνατότητα στα φυτά να αναπτυχθούν. Η πικράδα του καρπού οφείλεται σε ορισμένες αλκαλοειδείς ουσίες, οι οποίες είναι τοξικές για τον άνθρωπο και τα ζώα και γι’ αυτό συνιστάται ξεπίκρισμα πριν από τη χρήση.

Εναλλακτικοί σπόροι : Πέρα και έξω από το ‘επίσημο’ δίκτυο

«Καλύτερα να ανάψεις ένα κερί, παρά να καταριέσαι το σκοτάδι.»

Παλιά Κινέζικη παροιμία.

Ένα άρθρο για τους ‘μαχητές’ των σπόρων που με αγάπη για τη φύση κι ευθύνη για τον παραγωγό, διαφυλάσσουν, αναπαράγουν, διακινούν και προωθούν παραδοσιακούς και …αμόλυντους σπόρους. Όχι υβρίδια, ούτε σπόρους ‘αυτοκτονίας’, αλλά σπόρους ζωής και υγείας.

 

Το πρόβλημα με την μονοκαλλιέργεια

Για να δημιουργηθεί ένας παραγωγικός σπόρος (π.χ. το σιτάρι που τρώμε), απαιτούνται χρόνια (σε μερικές περιπτώσεις όπως το σιτάρι που τρώμε αιώνες) αλλεπάλληλων διασταυρώσεων και

Η επικράτηση της «μονοκαλλιέργειας», (καλλιέργια που προκύπτει από υβριδικό ή γενετικά μεταλλαγμένο σπόρο)  έχει καταστήσει τον αγρότη δέσμιο των υβριδικών σπόρων των εταιριών βιοτεχνολογίας και δημιουργεί αγροτικά προϊόντα χωρίς οσμή και γεύση.

Η πρακτική αυτή έχει ως αποτέλεσμα λίγες εταιρίες που κατέχουν και έχουν πατεντάρει τα υβρίδια να ελέγχουν την παγκόσμια αγροτική παραγωγή μέσω δικτύου μεσαζόντων και γεωπόνων που διακινούν τους σπόρους αυτούς. Η πρακτική αυτή είχε σαν αποτέλεσμα μέσα σε λίγα μόλις χρόνια, από την δεκαετία του 70 και μετά, να χαθεί το μεγαλύτερο μέρος των σπόρων των παραδοσιακών καλλιεργιών.

Ο ισχυρισμός των μεγάλων πολυεθνικών της αγροτικής βιοτεχνολογίας ότι η ανθρωπότητα θα απαλλαγεί από την πείνα μέσω των υβριδικών σπόρων και των δυναμικών καλλιεργειών δεν ευσταθεί και δεν έχει αποδειχθεί στην πράξη.  Στις φτωχιές χώρες του πλανήτη όπου υπάρχει έντονο το πρόβλημα της πείνας, η υβριδική καλλιέργεια είχε σαν αποτέλεσμα ναι μεν οι αγρότες να παράγουν περισσότερα προϊόντα, αλλά με πολύ υψηλό κόστος παραγωγής με αποτέλεσμα παρά την υψηλή παραγωγικότητα να μην μπορούν να συντηρήσουν την οικογένεια τους, να χρεωκοπούν και να αυτοκτονούν από τα χρέη.

Δυστυχώς από ότι φαίνεται, στόχος της υβριδικής καλλιέργειας δεν είναι η βελτίωση της παραγωγής αλλά η διασφάλιση των συμφερόντων των εταιριών βιοτεχνολογίας με την υποχρεωτική αγορά σπόρων κάθε χρόνο από τους αγρότες.  Η παραγωγικότητα σχετίζεται περισσότερο με την διαθεσιμότητα και την τιμή των αγροτικών εφοδίων, την διαθεσιμότητα του νερού και τις καιρικές συνθήκες και όχι από τους καλούς σπόρους από τους οποίους η αγορά είναι γεμάτη.

Η μόνη αντίσταση στην λαίλαπα των εταιριών αγροτικής βιοτεχνολογίας είναι η ιδιωτική πρωτοβουλία κάποιων ανθρώπων οι οποίοι αντιστέκονται κρατώντας, συλλέγοντας και καλλιεργώντας «αμόλυντους» μη- βελτιωμένους  σπόρους από παραδοσιακές αγροτικές καλλιέργειες.

Παρακάτω θα αναφερθούμε σε τρεις από τις σημαντικότερες πρωτοβουλίες.

Εναλλακτική κοινότητα Πελίτι

Την άνοιξη του 1995 ο Παναγιώτης Σαϊνατούδης ξεκίνησε στο Δασωτό Κ. Νευροκοπίου Δράμας το «Πελίτι» (www.peliti.gr) μια δράση για τη συλλογή διατήρηση και διάδοση των παραδοσιακών ποικιλιών, μέσω της «συλλογής διατήρησης, αναπαραγωγής και ανταλλαγής ντόπιων σπόρων».

Το Πελίτι έχει παίξει καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση της γεωργικής βιοποικιλότητας της χώρας και έχει τιμηθεί γι’ αυτή του την προσφορά στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Έχει διασώσει πάνω από 4000 παραδοσιακές ποικιλίες και τις έχει διανείμει σε περισσότερους από 150.000 καλλιεργητές.

Σήμερα το Πελίτι, εδρεύει στο Μεσοχώρι Παρανεστίου Δράμας και υποστηρίζεται από 15 τοπικές ομάδες σε όλη την Ελλάδα και μια στην Βουλγαρία, και αποτελεί ισχυρή εστία αντίστασης ενάντια στις εταιρίες βιοτεχνολογίας οι οποίες αναπτύσουν και διακινούν στην παγκόσμια αγορά υβρίδια σπόρων τα οποία πατεντάρουν με στόχο τον έλεγχο της παγκόσμιας αγροτικής παραγωγής.

Σύμφωνα με την διακήρυξη στην επίσημη ιστοσελίδα, οι βασικοί στόχοι του «Πελίτι» είναι:

• η συλλογή, διατήρηση και διάδοση των παραδοσιακών ποικιλιών,
• η ανταλλαγή αγαθών και υπηρεσιών χωρίς τη μεσολάβηση του χρήματος,
• η δημιουργία μιας εναλλακτικής κοινότητας με κύριο άξονα τη διατήρηση των παραδοσιασκών ποικιλιών.

Φιλοσοφικό υπόβαθρο.

Ο βασικός πυρήνας της φιλοσοφίας του Πελίτι είναι ότι κάθε άνθρωπος δεν είναι άμοιρος ευθυνών για όσα γίνονται σήμερα στον κόσμο, αλλά φέρει ευθύνη γι αυτά και ότι όλοι μαζί, με την στάση μας και τις πράξεις μας μπορούμε να αλλάξουμε τον κόσμο.

Οι δράσεις του Πελίτι

Η πρωτοβουλία ξεκίνησε και συνεχίζει να πραγματοποιεί εξερευνητικές αποστολές στην ηπειρωτική και νησιωτική χώρα με σκοπό την συγκέντρωση σπόρων. Από το 1995 μέχρι σήμερα κατάφερε να συγκεντρώσει και να διασώσει πάνω από 4.000 ποικιλίες ντόπιων σπόρων λαχανικών και σιτηρών.

Αν και το νούμερο ακούγεται εντυπωσιακό, οι ποικιλίες που διασώζονται σήμερα αποτελούν μόλις το 2% των λαχανικών και 1~2% των σιτηρών από τις ποικιλίες που καλλιεργούνταν παλαιότερα στην Ελλάδα.  Οι υπόλοιπες ποικιλίες εξαφανίστηκαν, καθώς οι σπόροι που διαδίδονταν από γενιά σε γενιά αντικαταστάθηκαν από γενετικά μεταλλαγμένους σπόρους των εταιριών βιοτεχνολογίας και η καλλιέργια παραδοσιακών σπόρων κάποια στιγμή σταμάτησε στην Ελλάδα, καθώς οι άνθρωποι που είχαν τους σπόρους είτε πέθαναν από γηρατειά είτε σταμάτησαν να καλλιεργούν, είτε άλλαξαν επάγγελμα.

Κάθε χρόνο από τον Οκτώβριο μέχρι τον Δεκέμβριο, το Πελίτι μοιράζει δωρεάν μικρές ποσότητες σπόρων από αβελτίωτες παραδοσιακές ποικιλίες σε καλλιεργητές με αποστολή φακέλου μέσω ΕΛΤΑ, ενώ από το 1999 και μετά έχει καθιερωθεί η ετήσια «Πανελλαδική Γιορτή Ανταλλαγής Παραδοσιακών Ποικιλιών» που γίνεται στις κατά τόπους ομάδες και στην οποία οι παρευρισκόμενοι έχουν την δυνατότητα να προμηθευτούν σπόρους.

Αρχιπέλαγος

Το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας “Αρχιπέλαγος” είναι μη-κερδοσκοπική, μη-κυβερνητική οργάνωση που συνδυάζει εφαρμοσμένη επιστημονική έρευνα και δράσεις για την προστασία της βιοποικιλότητας, στην ευρύτερη περιοχή των ελληνικών θαλασσών και της ΒΑ Μεσογείου.

Σύμφωνα με τους ανθρώπους της οργάνωσης, «η εξαφάνιση των τοπικών – ενδημικών ποικιλιών καλλιεργήσιμων και εδώδιμων φυτών στα νησιά του Αιγαίου έχει πάρει εφιαλτικές διστάσεις, ενώ η εξαφάνιση αυτή παρατηρείται ακόμα και στις πιο απομακρυσμένες περιοχές της Ελλάδας- στα πιο απομονωμένα νησιά».

Το Αρχιπέλαγος δημιούργησε το 2005 την «Τράπεζα Σπόρων Αιγαίου», που αποτελεί σύμφωνα με την επίσημη ιστοσελίδα της οργάνωσης  «μια σύγχρονη κιβωτό για την προστασία του ελληνικού γενετικού υλικού -σε πρώτη φάση του φυτικού γενετικού υλικού και σε δεύτερο στάδιο και του ζωικού – από την ευρύτερη περιοχή της ελληνικής επικράτειας, με έμφαση τις νησιωτικές και δυσπρόσιτες περιοχές, όπου λόγω της απομόνωσης διασώζονται περισσότερες τοπικές- ενδημικές ποικιλίες φυτών και είδη ζώων».

Η Τράπεζα Σπόρων Αιγαίου, στεγάζεται στην Ικαρία, στην ερευνητική βάση της οργάνωσης και διατηρείται από εθελοντές σε συνεργασία με την Τράπεζα Φυτογενετικού Υλικού της Ελλάδος του ΕΘΙΑΓΕ.

Στην τράπεζα έχουν συγκεντρωθεί και διασώζονται περισσότερες από 700 ποικιλίες σπόρων από νησιά και παράκτιες περιοχές του Αιγαίου, καθώς και περιοχές της Στερεάς Ελλάδας.

Βιοσπόρος

Σε αντίθεση με τις προηγούμενες δύο οργανώσεις που αποτελούν μη κερδοσκοπικές οργανώσεις, ο βιοσπόρος είναι μια ιδιωτική εταιρία, η οποία εμπορεύεται σπόρους και αγροτικά εφόδια για βιολογικές καλλιέργειες.

Έδρα της εταιρίας είναι η Θεσσαλονίκη, και Ιδρυτής της είναι ο Ιταλός γεωπόνος Χάλαρντ Λετίσι ο οποίος έχει αναλάβει από το 2004 «να διδάξει τους παραγωγούς μια νέα εναλλακτική καλλιεργητική φιλοσοφία»

Η εταιρία εμπορεύεται σπόρους και εφόδια που δημιουργούν αγροτικά προϊόντα με αυθεντική γεύση μορφή και χρώμα όμοια με αυτά που απολάμβαναν οι παπούδες μας.

Η εταιρία είναι κάθετα αντίθετη με τις πρακτικές των εταιριών βιοτεχνολογίας οι οποίες δημιουργούν υβρίδια τα οποία λανσάρουν στην αγορά τα οποία πατεντάρουν, πατεντάροντας μαζί και τα αρχικά γονίδια των ποικιλιών που βρίσκονται στην φύση και δεν αποτελούν προϊόν έρευνας.  Σύμφωνα με τον κ. Χάλαρντ οι εταιρίες βιοτεχνολογίας κλέβουν τα «πνευματικά δικαιώματα» και το έργο των αγροτών που από την αρχαιότητα βελτίωσαν «άγρια ζιζάνια» και τα μετέτρεψαν με φυσικό τρόπο σε καλλιέργειες από τις οποίες μπορούσαν να παράγουν δημητριακά.

Πρωτοβουλία	Τράπεζα Σπόρων Αιγαίου (2005)	Βιοσπόρος (2004)	Πελίτι (1995)
Νομική υπόσταση	Πρωτοβουλία του Ινστιτούτου Θαλάσσιας & Περιβαλλοντικής Έρευνας Αιγαίου’	Ιδιωτική εταιρεία	Μη κυβερνητική οργάνωση
Δράσεις	Συγκέντρωση και μακροχρόνια φύλαξη σπόρων, πολλαπλασιασμός και διάδοση της καλλιέργειας τοπικών ποικιλιών καλλιεργούμενων φυτών από την Ελληνική επικράτεια.	Από το 2004 εμπόριο   βιολογικών σπόρων για λαχανικά και αρωματικά φυτά. Διαθέτει 130 ποικιλίες στην επίσημη βάση δεδομένων των βιολογικών σπόρων του Υπουργείου Αγρ. Ανάπτυξης.	Συλλογή, διατήρηση και διάδοση των ντόπιων ποικιλιών, ανταλλαγή προϊόντων χωρίς χρήματα και δημιουργία κοινότητας.
Επικοινωνία	Τ.Θ. 1, Ράχες 83 301, Ικαρία – Τηλ 2275041673 www.archipelago.gr	ΒΙΟΣΠΟΡΟΣ – Χάραλντ Χ. Λετίτσι – Mυτακίδου 14, 54250 Θεσσαλονίκη, τηλ. 2310313262 – 6979221718 – www.biosporos.gr	Μεσοχώρι Πελίτι Ταχ. Παρανεστίου Τ. Κ.66035 Παρανέστι Δράμας

Πηγές:

Συνεντεύξεις στο έντυπο περιοδικό «Περιβάλλον 21» των:

Ίων Τσιπράς, καθηγητής Κοινωνικής Ανθρωπολογίας στο Πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης

Χάλαρντ Λετίτσι, γεωπόνος, ιδιοκτήτης της εταιρίας «Βιοσπόρος»