Απορρίμματα: νέα στρατηγική με ανακύκλωση, πρόληψη και κομποστοποίηση – Όλες οι αλλαγές

 

Μια μέρα μετά την εκπνοή της προθεσμίας για τον καταλογισμό στην Ελλάδα του προστίμου για τις χωματερές και δύο μέρες πριν την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος, τα υπουργεία Περιβάλλοντος και Εσωτερικών παρουσίασαν τον νέο Εθνικό Σχεδιασμό Διαχείρισης Αποβλήτων, ο οποίος τέθηκε ήδη σε δημόσια διαβούλευση.

—Τα βασικά σημεία του νέου σχεδιασμού

Ο νέος σχεδιασμός δίνει έμφαση στην ανακύκλωση με διαλογή στην πηγή (τουλάχιστον για το γυαλί, το χαρτί, το πλαστικό και το μέταλλο) στην αποκεντρωμένη διαχείριση των απορριμμάτων που περνάει από την κεντρική διοίκηση στους δήμους και στην αυξημένη εμπλοκή και ευθύνη των ίδιων των πολιτών.

Συγκεκριμένα, θα μπορούν να δημιουργηθούν πράσινα σημεία στους δήμους για την επεξεργασία των αποβλήτων και με τη συμμετοχή των πολιτών.

Οι Χώροι Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων θα περιοριστούν δραματικά για τη διαχείριση αποκλειστικά των μη ανακυκλώσιμων αποβλήτων.

Όσον αφορά στους διαγωνισμούς για μεγάλες μονάδες διαχείρισης απορριμμάτων ανά την Επικράτεια, αυτοί αναστέλλονται σε περίπτωση μη ύπαρξης σύμβασης μέχρις ισχύος του νέου σχεδιασμού και θα γίνει επανασχεδιασμός των έργων υποδομών και δράσεων βάσει του παρόντος ΕΣΔΑ.

Θα ισχύσει επίσης πρόβλεψη παράλληλης επεξεργασίας προδιαλεγμένων οργανικών και ανάπτυξη κατά προτεραιότητα μικρής κλίμακας αποκεντρωμένων μονάδων ανάκτησης προδιαλεγμένων βιοαποβλήτων.

—Τι ειπώθηκε στην παρουσίαση

Στη συνέντευξη Τύπου συμμετείχαν ο Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης, Κώστας Πουλάκης, ο Γενικός Γραμματέας Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων του ΥΠΕΣΔΑ, Ευάγγελος Καπετάνιος, η Γενική Γραμματέας του ΥΠΑΠΕΝ, Χριστίνα Μπαριτάκη και υπηρεσιακά στελέχη του ΥΠΑΠΕΝ

Σύμφωνα με τον Υπουργό Αναπληρωτή ΠΑΠΕΝ, Γιάννη Τσιρώνη, «η πρωτοβουλία του νέου σχεδιασμού σηματοδοτεί ανατροπή των ακολουθούμενων μέχρι σήμερα πολιτικών των κυβερνήσεων της τελευταίας τουλάχιστον δεκαετίας. Στόχος του νέου σχεδιασμού είναι να μας κατευθύνει προς μια οικονομία και μια κοινωνία με μηδενικά απόβλητα, μια κοινωνία που θα μετατρέπει τα απόβλητα σε πόρους».

Θέματα επεξεργασίας αποβλήτων, η επεξεργασία ιλύος εγκαταστάσεων αστικών λυμάτων, η διαχείριση βιομηχανικών αποβλήτων, ιδιαίτερα των επικινδύνων, η επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση αποβλήτων, η αξιοποίησή τους με γνώμονα τις νέες τεχνολογίες και ανάγκες συμπεριλαμβάνονται στον αναθεωρημένο σχεδιασμό, όπως αναφέρει το υπουργείο.

Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου ο Υπουργός Αναπληρωτής Γιάννης Τσιρώνης σημείωσε ότι «ο σύγχρονος κόσμος προχωρεί σε μια Ευρώπη της Ανακύκλωσης και σε μια Κοινωνία Μηδενικών Αποβλήτων. Εγκαταλείποντας το αδιέξοδο αναπτυξιακό γραμμικό μοντέλο μιας ανάπτυξης βασισμένης στην αλόγιστη κατανάλωση φυσικών πόρων, αγαθών και ενέργειας, στρεφόμαστε στην κατεύθυνση της Κυκλικής Οικονομίας. Στο πλαίσιο της νέας διακυβέρνησης, η προσπάθειά μας εστιάζεται στους πυλώνες της Πρόληψης Παραγωγής Αποβλήτων, της Επαναχρησιμοποίησης, της Ανακύκλωσης και της Ανάκτησης, με ένα αντίστοιχο θεσμικό πλαίσιο, που θα αντιμετωπίζει τα απόβλητα ως εν δυνάμει πόρο και θα ελαχιστοποιεί την Διάθεση στο έδαφος. Στοχεύοντας στην προστασία της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος, με το λιγότερο δυνατό κόστος για τους πολίτες, άμεση προτεραιότητά μας αποτελεί η προδιαλογή των βιοαποβλήτων, η Διαλογή στην Πηγή των οργανικών και των ανακυκλώσιμων, η αναβάθμιση της ποιότητας και του εύρους της ανακύκλωσης με τη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Η φιλοσοφία αυτή αποτυπώνεται στην αναθεώρηση του Εθνικού Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων, που ολοκληρώθηκε και άμεσα τίθεται σε διαβούλευση και στο Εθνικό Πρόγραμμα Πρόληψης Παραγωγής Αποβλήτων, που έχει ήδη ολοκληρωθεί, καθώς και στα Περιφερειακά Σχέδια Διαχείρισης Αποβλήτων που επικαιροποιούνται.

—Πρόβλημα κοινωνικό και όχι τεχνικό

Ήδη, η μετάβαση προς μια κυκλική οικονομία, με τη σχετική δέσμη μέτρων που πρότεινε στις αρχές Ιουλίου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, βρίσκεται στο επίκεντρο της ατζέντας για αποδοτική χρήση των πόρων στο πλαίσιο της ενδιάμεσης αξιολόγησης της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» για έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι πολιτικές για την προώθηση της μετάβασης σε πιο κυκλική οικονομία με πιο αποδοτική χρήση των διαθέσιμων πόρων αναμένεται να αυξήσουν κατά 30% την παραγωγικότητα των πόρων της ΕΕ κατά την περίοδο 2014-2030, να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα των Ευρωπαϊκών οικονομιών και, μόνο μέσω των νέων στόχων που προτείνονται για τα απόβλητα αναμένεται η δημιουργία εκατοντάδων χιλιάδων νέων θέσεων εργασίας.

Το πρόβλημα της αλλαγής διαχείρισης αποβλήτων είναι κυρίως κοινωνικό και όχι τεχνικό. Η ολοκληρωμένη λύση της διαχείρισης αποβλήτων συνδέεται με σημαντικές κοινωνικές αλλαγές. Για να λυθεί το πρόβλημα των αποβλήτων, χρειάζεται αλλαγή του καταναλωτικού και παραγωγικού μοντέλου, να παράγουμε, δηλαδή προϊόντα, χρησιμοποιώντας λιγότερους φυσικούς πόρους. Να χρησιμοποιούμε τους φυσικούς πόρους, παράγοντας λιγότερα απόβλητα κατά την παραγωγή των προϊόντων. Να καταναλώνουμε πιο φιλικά προς το περιβάλλον προϊόντα.

Πολλές και βαριές είναι οι επιπτώσεις από την ελλιπή ή πλημμελή διαχείριση των αστικών, υγειονομικών ή επικινδύνων βιομηχανικών αποβλήτων, περιβαλλοντικές, κοινωνικές, οικονομικές. Οι ελλείψεις στην ανακύκλωση, η πλημμελής λειτουργία πολλών «νόμιμων» ΧΥΤΑ, τα προβλήματα στον Ασωπό, η συσσώρευση ιστορικά αποθηκευμένων βιομηχανικών αποβλήτων, η διαχείριση των επικινδύνων και τοξικών αποβλήτων, αποτελούν μερικές πλευρές των επιπτώσεων.

—Μια τεράστια προσπάθεια της χώρας είναι σε εξέλιξη σήμερα.

Το Υπουργείο υποστηρίζει ότι καταβάλλει συστηματικές προσπάθειες, αφενός, να αντιμετωπίσει τις χρόνιες αδυναμίες και ελλείψεις στις υποδομές και, αφετέρου, να προχωρήσει με συστηματικό σχεδιασμό και γοργά βήματα στην ουσιαστική αναβάθμιση της διαχείρισης των αποβλήτων με την πλήρη εφαρμογή των Οδηγιών για τα Απόβλητα, την ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχο της ρύπανσης των υδατικών πόρων, την προστασία του εδάφους κατά την χρησιμοποίηση της ιλύος καθαρισμού λυμάτων στη γεωργία κ.ο.κ.

Σε συνεργασία με το Υπουργείο Εσωτερικών και τη Γενική Γραμματεία Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων αντιμετωπίζουμε τις παραβιάσεις της κοινοτικής περιβαλλοντικής νομοθεσίας και την άρση των σχετικών επιπτώσεων.

Στην κατεύθυνση αυτή, η διαχείριση των στερεών αποβλήτων προσεγγίζεται υπό το πρίσμα της ολοκληρωμένης αντιμετώπισης της διαχείρισής τους και με γνώμονα την μετατροπή των αποβλήτων σε πόρο.

Το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων (ΕΣΔΑ) καθορίζει τη στρατηγική, τις πολιτικές και τους στόχους για τη διαχείριση των αποβλήτων σε εθνικό επίπεδο. Λόγω της φύσης του ως στρατηγικού και πολιτικού σχεδιασμού, αποτελεί το σημαντικότερο εργαλείο που συμπυκνώνει τη ριζικά διαφορετική πολιτική αντίληψη της νέας διακυβέρνησης προς ένα νέο μοντέλο διαχείρισης αποβλήτων σύγχρονο και φιλικό στο περιβάλλον με άξονες προτεραιότητας την αποκέντρωση των δραστηριοτήτων σε δημοτικό επίπεδο και την αναβάθμιση του ρόλου των δήμων στη διαχείριση αποβλήτων και στην ανακύκλωση, τη μικρή κλίμακα των μονάδων επεξεργασίας, την ενθάρρυνση της κοινωνικής συμμετοχής, την προωθημένη και φιλόδοξη στοχοθεσία των ανώτερων μορφών διαχείρισης και κυρίως την διατήρηση του δημόσιου χαρακτήρα. Παράλληλα, είναι προφανές ότι βρισκόμαστε σε μια κρίσιμη καμπή όσον αφορά την διαχείριση και πρέπει να δοθούν άμεσες λύσεις σε προβλήματα ενώ ο χρόνος πιέζει ασφυκτικά.

Οι άξονες πολιτικής, οι στρατηγικές και η στοχοθεσία του κατατιθέμενου σχεδίου υπηρετούν πραγματικά τις κατευθύνσεις της Οδηγίας-Πλαίσιο και ανταποκρίνονται στις σύγχρονες και πιεστικές ανάγκες, ενώ φέρνουν στο επίκεντρο της διαχείρισης τους δήμους και την κοινωνία.

—Τι αλλάζει

Η νέα στοχοθεσία οδηγεί σε ανατροπή του ισοζυγίου στη διαχείριση, δίνοντας έμφαση στην μείωση παραγωγής αποβλήτων, στην ανακύκλωση, την επαναχρησιμοποίηση και την κομποστοποίηση με αντίστοιχη σημαντική μείωση των προς επεξεργασία σύμμεικτων.

Ο κύκλος «ανακύκλωση-επανάχρηση-κομποστοποίηση-υπολειμμα» θα ολοκληρώνεται σε επίπεδο δήμου ή νομού, μέσα από την υποχρεωτική για τους δήμους σύνταξη των τοπικών δημοτικών σχεδίων διαχείρισης, η οποία θεσμοθετείται. Επιπλέον, ο Δήμος και η τοπική κοινωνία, θα εισπράττουν τα οικονομικά οφέλη από τη διαχείριση απορριμμάτων τους, με απώτερο σκοπό τη μείωση του κόστους διαχείρισης. Πρέπει να δοθούν οικονομικά κίνητρα στους πολίτες με διάφορες μορφές επιδότησης με ανάλογη μείωση των δημοτικών τελών.

Η πλήρης αξιοποίηση της διαλογής στην πηγή με τη συμμετοχή των πολιτών θα φέρει θεαματικά αποτελέσματα ως προς την αύξηση των στόχων, ενώ μπορούν να δημιουργηθούν πανελλαδικά μέχρι 16.000 θέσεις εργασίας, με κύκλο εργασιών μεγαλύτερο του 1,5 δισ. ευρώ μέχρι το 2020.

Πρέπει να υπάρξει δραστική μείωση της εξαγωγής της πρώτης ύλης που απορρέει από αυτής της μορφής τη διαχείριση και προώθηση αυτής στις εγχώριες βιοτεχνίες-βιομηχανίες που χρησιμοποιούν ανακυκλώσιμα προϊόντα.

Ριζική θα είναι η αναθεώρηση της λειτουργίας των Συστημάτων Εναλλακτικής Διαχείρισης (ΣΕΔ) και επανασχεδιασμός τους, στο πλαίσιο ενιαίου κεντρικού συντονιστικού φορέα για τη διαχείριση των στερεών αποβλήτων (με αναβάθμιση του ΕΟΑΝ).  Τα έσοδα των ΣΕΔ αποτελούν δημόσιο πόρο και πρέπει να εξεταστεί ο έλεγχός τους μέσω κρατικού λογιστικού συστήματος για να αποτελέσουν επενδυτικό κονδύλι για την ανάπτυξη των συστημάτων της νέας διαχείρισης οι δε δρασεις τους να ενσωματωθούν στο σύστημα διαλογής στην πηγή των Δήμων.

Σειρά νομοθετικών παρεμβάσεων, διοικητικών και οργανωτικών μέτρων για όλα τα παραπάνω προβλέπονται στο ΕΣΔΑ και βεβαίως σημαντικά χρηματοδοτικά εργαλεία.

Στο νέο ΥΜΕΠΕΡΑΑ 2014-2020, στο πλαίσιο της ολοκληρωμένης διαχείρισης των στερεών αποβλήτων προωθούνται σχετικές δράσεις με προβλεπόμενη χρηματοδότηση της τάξεως των 900 Μ€, συμπεριλαμβανομένης της διαχείρισης ιλύος των Εγκαταστάσεων Επεξεργασίας Λυμάτων, ενώ για τα υγρά απόβλητα προβλέπεται δημόσια δαπάνη της τάξεως σχεδόν 1 δισ Ευρώ.

Ειδικότερα, για δράσεις πρόληψης παραγωγής αποβλήτων, προετοιμασίας για επαναχρησιμοποίηση, χωριστή συλλογή και ανακύκλωση αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένης της κομποστοποίησης προβλέπονται 120 εκατ. Ευρώ, για επενδύσεις βελτίωσης της αποτελεσματικότητας της ολοκληρωμένης διαχείρισης αποβλήτων και διασφάλιση της αυτάρκειας σε δίκτυα υποδομών ανάκτησης και διάθεσης, 680 εκατ. Ευρώ, ενώ 90 εκατ. Ευρώ διατίθενται για τη διαχείριση Επικίνδυνων Αποβλήτων και την περιβαλλοντική αποκατάσταση Ρυπασμένων Χώρων από Βιομηχανικά - Επικίνδυνα  Απόβλητα. Πέραν αυτών, για την διαχείριση αποβλήτων διατίθενται άλλα 100 Μ€ μέσω του ΕΠΑΝΕΚ και των ΠΕΠ.

«Είναι όμως πεποίθησή μας ότι η οριστική λύση της ανατροπής στη διαχείριση των αποβλήτων εμπεριέχεται στην κοινωνική συμμετοχή των πολιτών, τη συνεργασία των αρχών με τους πολίτες, την κοινωνική αυτενέργεια. Καλούμε συνεπώς την κοινωνία και τους πολίτες να αγκαλιάσουν τον νέο σχεδιασμό, να τον θεωρήσουν δική τους υπόθεση, ώστε η διαχείριση των αποβλήτων να μετατραπεί από πρόβλημα σε πλεονέκτημα, με φυγή προς τα εμπρός», είπε εμφατικά ο Υπ. Αν. ΠΑΠΕΝ Γιάννης Τσιρώνης.

—Αναλυτικά το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων

Το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων (ΕΣΔΑ) καθορίζει τη στρατηγική, τις πολιτικές και τους στόχους για τη διαχείριση των αποβλήτων σε εθνικό επίπεδο. Λόγω της φύσης του ως στρατηγικού και πολιτικού σχεδιασμού, αποτελεί το σημαντικότερο εργαλείο που συμπυκνώνει τη ριζικά διαφορετική πολιτική αντίληψη της νέας διακυβέρνησης προς ένα νέο μοντέλο διαχείρισης αποβλήτων σύγχρονο και φιλικό στο περιβάλλον με άξονες προτεραιότητας την αποκέντρωση των δραστηριοτήτων σε δημοτικό επίπεδο και την αναβάθμιση του ρόλου των δήμων στη διαχείριση αποβλήτων και στην ανακύκλωση, τη μικρή κλίμακα των μονάδων επεξεργασίας, την ενθάρρυνση της κοινωνικής συμμετοχής, την προωθημένη και φιλόδοξη στοχοθεσία των ανώτερων μορφών διαχείρισης και κυρίως την διατήρηση του δημόσιου χαρακτήρα. Παράλληλα, είναι προφανές ότι βρισκόμαστε σε μια κρίσιμη καμπή όσον αφορά την διαχείριση και πρέπει να δοθούν άμεσες λύσεις σε προβλήματα ενώ ο χρόνος πιέζει ασφυκτικά.

Κατά την κατάρτιση του αναθεωρημένου κειμένου ΕΣΔΑ που τίθεται σε δημόσια διαβούλευση ελήφθη υπ’ όψη η μελέτη που είχε ανατεθεί το 2012 και παραληφθεί το 2014, στο βαθμό που εναρμονιζόταν και ενσωμάτωνε βασικές πλευρές της νέας πολιτικής. Θεωρήθηκε όμως ότι η διατήρηση σε απαράδεκτα χαμηλό επίπεδο των στόχων για την προδιαλογή των υλικών στην πηγή, οδηγούσεστη λογική των συγκεντρωτικών μονάδων επεξεργασίας σύμμεικτων αστικών αποβλήτων, σε αντίθεση με την φιλοσοφία της ιεράρχησης της εθνικής και κοινοτικής νομοθεσίας.

Οι άξονες πολιτικής, οι στρατηγικές και η στοχοθεσία του κατατιθέμενου σχεδίου υπηρετούν πραγματικά τις κατευθύνσεις της Οδηγίας-Πλαίσιο και ανταποκρίνονται στις σύγχρονες ανάγκες, ενώ φέρνουν στο επίκεντρο της διαχείρισης τους δήμους και την κοινωνία.

Όσον αφορά την δομή του, το ΕΣΔΑ χωρίζεται σε 4 επιμέρους κεφάλαια, που περιλαμβάνουν:

1) την πολιτική και τις στρατηγικές διαχείρισης αποβλήτων

2) την υφιστάμενη κατάσταση παραγωγής και διαχείρισης αποβλήτων και την αξιολόγησή της

3) τον σχεδιασμό διαχείρισης του συνόλου των αποβλήτων, με επιμέρους στόχους και σχέδια ανά κατηγορία αποβλήτων, τη στρατηγική για τα βιοαποδομήσιμα αστικά απόβλητα ως ειδικής ομάδας και τις σχεδιαζόμενες δράσεις για την υλοποίηση του ΕΣΔΑ με νομοθετικά, οργανωτικά, διοικητικά και οικονομικά μέτρα

4) την παρακολούθηση εφαρμογής του ΕΣΔΑ

Τέλος περιλαμβάνει Παράρτημα με συνοπτικό Οδηγό για τα Τοπικά Δημοτικά Σχέδια αποκεντρωμένης διαχείρισης με έμφαση στη Διαλογή στην Πηγή προς υποβοήθηση των δήμων.

Το ΕΣΔΑ έχει χρονικό ορίζοντα έως το 2020, αξιολογείται ενδιάμεσα και αναθεωρείται υπό προϋποθέσεις. Λειτουργεί συμπληρωματικά προς το Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο Πρόληψης Παραγωγής Αποβλήτων, το οποίο ολοκληρώθηκε το Δεκέμβριο 2014.

Προς εφαρμογή των κατευθύνσεων του ΕΣΔΑ, καταρτίζονται σε κάθε Περιφέρεια τα Περιφερειακά Σχέδια Διαχείρισης Αποβλήτων (ΠΕΣΔΑ) τα οποία εξειδικεύουν την ολοκληρωμένη διαχείριση του συνόλου των αποβλήτων που παράγονται στη γεωγραφική τους ενότητα σύμφωνα με τους στόχους και τις προβλέψεις του Εθνικού Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων. 

Α. ΟΙ ΑΞΟΝΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

Η εθνική πολιτική για τα απόβλητα είναι προσανατολισμένη στους εξής στόχους -ορόσημα για το 2020:

Με βάση το παραπάνω πλαίσιο αναφοράς, οι άξονες της πολιτικής που υπηρετεί το ΕΣΔΑ είναι οι ακόλουθοι:

*Κατοχύρωση του δημόσιου χαρακτήρα της διαχείρισης στερεών αποβλήτων με στόχο την προστασία της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος, στο πλαίσιο μιας πολιτικής βιώσιμης ανάπτυξης προς όφελος του κοινωνικού συνόλου, με όρους αειφορίας.

*Ύπαρξη ολοκληρωμένου σχεδιασμού για το σύνολο των ρευμάτων αποβλήτων της επικράτειας σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, λαμβάνοντας υπόψη τα μέτρα και τις δράσεις του εθνικού στρατηγικού σχεδίου πρόληψης αποβλήτων, με επίτευξη συμβατότητας των σχεδιασμών διαχείρισης αποβλήτων με το εθνικό και περιφερειακό χωροταξικό πλαίσιο και ειδική αντιμετώπιση της διαχείρισης των αποβλήτων των απομακρυσμένων, ορεινών και νησιωτικών περιοχών.

*Διασφάλιση της υψηλής προστασίας του περιβάλλοντος και της ανθρώπινης υγείας, με επίτευξη της αυτάρκειας της χώρας σε κατάλληλα και επαρκή δίκτυα και υποδομές συλλογής, ανάκτησης και διάθεσης των αποβλήτων, με ολοκληρωμένη καταγραφή παραγωγής και ενίσχυση ελέγχων σε όλο το πλέγμα διαχείρισης.

*Αξιοποίηση των πόρων προς όφελος της κοινωνίας και με κοινωνικά δίκαιο τρόπο, με κατά προτεραιότητα προώθηση της προετοιμασίας για επαναχρησιμοποίηση και της ανακύκλωσης με διαλογή στην πηγή ανακυκλώσιμων και βιοαποβλήτων και ενίσχυση της εφαρμογής της διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού στη διαχείριση αποβλήτων προς υποστήριξη του σχεδιασμού και της παραγωγής αγαθών, τα οποία λαμβάνουν πλήρως υπόψη και διευκολύνουν την αποτελεσματική χρησιμοποίηση των πόρων καθ’ όλο τον κύκλο ζωής τους.

*Αναβάθμιση των δημόσιων και δημοτικών υπηρεσιών διαχείρισης αποβλήτων προς τους πολίτες και τους παραγωγούς αποβλήτων, ευαισθητοποίηση και ενθάρρυνση της ενεργού συμμετοχής των πολιτών μέσω εκτενούς διαβούλευσης και μέσω συμμετοχής στις δράσεις διαχείρισης μικρής κλίμακας και κοντά στην παραγωγή των αποβλήτων

*Εξορθολογισμός κόστους υπηρεσιών διαχείρισης αποβλήτων και προώθηση οικονομικά βιώσιμων και περιβαλλοντικά αποδεκτών επενδύσεων στον τομέα των αποβλήτων, καθώς και της υποστήριξης περιβαλλοντικά φιλικών τεχνολογιών και της καινοτομίας, με τη μέγιστη δυνατή αξιοποίηση πόρων από διαθέσιμη δημόσια χρηματοδότηση, κοινωνικό έλεγχο και με το ελάχιστο κόστος για τους πολίτες.

Β. Αποτύπωση & αξιολόγηση υφιστάμενης κατάστασης

Υφιστάμενη κατάσταση ως προς επίτευξη θεσμοθετημένων στόχων

Σε σχέση με τους θεσμοθετημένους στόχους για επαναχρησιμοποίηση, ανακύκλωση, ανάκτηση και εκτροπή από την ταφή, τα αποτελέσματα της υφιστάμενης διαχείρισης με έτος αναφοράς το 2011 αποτυπώνονται παρακάτω:

Είδος αποβλήτου	Περιγραφή στόχου	ΧΩΡΙΣΤΗ ΣΥΛΛΟΓΗ	ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ	ΑΝΑΚΤΗΣΗ
Απόβλητα ΑστικούΤύπου
ΒΑΑ (ΚΥΑ 29407/3508/2002)	Υγειονομική ταφή: 75% της παραγωγής του 1997 (έτος 2010)	Στόχος εκτροπής από την ταφή Επίτευξη κατά 71%
Υλικάσυσκευασίας ΚΥΑ 9268/469/2007	Ανακύκλωση επί μέρους υλικών: Γυαλί:                    60 % Χαρτί – Χαρτόνι:     60 % Μέταλλα:                50 % Πλαστικό:              22,5 % Ξύλο:                     15 % Συνολική Ανακύκλωση:       min 60% Συνολική Ανάκτηση:            55% – 80%		Γυαλί:             û Χαρτί:              ü Μέταλλα:         û Πλαστικό:       ü Ξύλο:              ü Ανακύκλωση:  ü	ü
ΑΗΗΕ ΠΔ 117/2004	Ανάκτηση – Επαν/ποίηση & Ανακύκλωση Κατ. 1 & 10              80% – 75% Κατ. 3 & 4:               75% – 65% Κατ. 2, 5, 6, 7 & 9    70% -  50% Λαμπτήρες αερίου:   80% ανακύκλωση	ü	ü	ü
Φορητές ΗΣ&Σ ΚΥΑ 41624/2057/2010	Συλλογή: 25% του μέσου όρου πωλήσεων τελευταίας 3ετίας (έτος 2012)	ü

ü: επίτευξη στόχου              û: μη επίτευξη στόχου (ΕΣΔΑ, ΥΠΕΚΑ 2014)

—Ειδικότερα για τα αστικά στερεά απόβλητα, οι βασικές διαπιστώσεις είναι οι ακόλουθες:

Στη χώρα λειτουργούν 75 Χώροι Υγειονομικής Ταφής, δίκτυο 54 Σταθμών Μεταφόρτωσης, έργο ανακύκλωσης συσκευασιών για περίπου 85% του πληθυσμού με 31 Κέντρα Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών καθώς και 4 Μονάδες Επεξεργασίας Αποβλήτων. Υλοποιούνται 19 νέοι ΧΥΤΑ, 17 επεκτάσεις ΧΥΤΑ και 34 ΣΜΑ.

Κατά το χρόνο εκπόνησης της μελέτης του ΕΣΔΑ είχαν δρομολογηθεί εγκαταστάσεις επεξεργασίας υπολειπόμενων συμμείκτων ΑΣΑ με συνολική δυναμικότητα 2.404.450 t/έτος (Πελοποννήσου, Δυτικής Μακεδονίας, Ηλείας, Σερρών, Ηπείρου, Αλεξανδρούπολης, Θήβας, Φωκίδας κ.α.), τα περισσότερα με τη μορφή ΣΔΙΤ. Τα έργα και οι υποδομές αυτές για τα οποία δεν έχουν υπογραφεί συμβάσεις μέχρις έγκρισης του παρόντος, θα πρέπει να ανασταλούν και αντ’ αυτών να σχεδιαστούν έργα υποδομές και δράσεις βάσει του ΕΣΔΑ.

Τα δίκτυα συλλογής και μεταφοράς των ΑΣΑ καλύπτουν το 100% της χώρας.  Ωστόσο, το μεγαλύτερο μέρος των ΑΣΑ συλλέγεται ως ένα ενιαίο ρεύμα (σύμμεικτα απόβλητα).

Η ανακύκλωση των ΑΣΑ βρίσκεται ακόμα σε χαμηλά επίπεδα, δεδομένου ότι για το 2011 αντιστοιχεί στο 15% της παραγωγής, ενώ οι ποσότητες οργανικού κλάσματος που ανακτήθηκαν μέσω χωριστής συλλογής (κομποστοποίηση ή/ και ενεργειακή ανάκτηση) αντιστοιχούσαν σε ποσοστό μόλις 3% επί των συνολικά παραγόμενων ΑΣΑ.

Σε σχέση με τη διαχείριση των βιομηχανικών αποβλήτων, οι κυριότερες διαπιστώσεις αφορούν  τα εξής:

(i) υφίστανται ιδιαίτερα αυξημένες ανάγκες σε δίκτυα εγκαταστάσεων διάθεσης και σημαντικό περιθώριο ανάπτυξης δικτύων εγκαταστάσεων ανάκτησης,

(ii) δεδομένης της έλλειψης υποδομών,   μοναδική επιλογή για την κατάλληλη  διαχείριση ορισμένων κατηγοριών Β.Α., κυρίως επικίνδυνων, αποτελεί η διάθεση σε εγκαταστάσεις του εξωτερικού, με σημαντικά αυξημένο κόστος διαχείρισης και απώλεια κεφαλαίων,

(iii) συσσωρεύονται Β.Α. στους χώρους των παραγωγών, που συχνά μετατρέπονται σε χώρους διάθεσης, χωρίς συχνά να πληρούν τις κατάλληλες προδιαγραφές κατασκευής και λειτουργίας, και

(iv) υφίσταται ανάγκη συστηματοποίησης του μηχανισμού παρακολούθησης και ελέγχου της παραγωγής και διαχείρισης Β.Α.

Τα στοιχεία διαχείρισης για το έτος 2011 δείχνουν ότι κυρίαρχη εργασία διαχείρισης για τα μη επικίνδυνα βιομηχανικά απόβλητα αποτέλεσε η διάθεση (σε ποσοστό περίπου 80%). Στην περίπτωση των επικίνδυνων βιομηχανικών αποβλήτων, σημαντικό ποσοστό (30%) αποθηκεύτηκε εντός των εγκαταστάσεων παραγωγής εν αναμονή περαιτέρω διαχείρισης, ενώ αντίστοιχη ποσότητα (περίπου 37% του συνόλου) οδηγήθηκε σε εργασίες ανάκτησης. Η υφιστάμενη διαχείριση των βιομηχανικών αποβλήτων χαρακτηρίζεται εν γένει από έλλειψη/ ανεπάρκεια κατάλληλων υποδομών διαχείρισης, ενώ περιορισμένες εμφανίζονται να είναι οι επιλογές συνέργειας μεταξύ κλάδων με σκοπό την εύρεση διεξόδων στη διαχείριση των παραγόμενων αποβλήτων. Διαδεδομένο είναι το φαινόμενο της παράνομης διάθεσής τους μέσω της ανάμιξης (και ρύπανσης) των ΑΣΑ, με επικίνδυνα βιομηχανικά απόβλητα.

Σημαντική υποχρέωση και προϋπόθεση διαχείρισης των βιομηχανικών αποβλήτων είναι η άμεση αντιμετώπιση της ανεπάρκειας στην καταγραφή των παραγόμενων και διαχειριζόμενων ποσοτήτων αποβλήτων. Για το σκοπό αυτό θα πραγματοποιηθεί καταγραφή σε ηλεκτρονικό μητρώο έως 31/12/2015 της παραγωγής και διαχείρισης των αποβλήτων, ενώ παράλληλα θα ενδυναμωθούν οι έλεγχοι εφαρμογής της νομοθεσίας και θα επιβληθούν οι προβλεπόμενες κυρώσεις στους υπόχρεους που δεν συμμορφώνονται.

Οι διαπιστώσεις που αφορούν στην οργάνωση της εναλλακτικής διαχείρισης γενικά (σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 2939/2001) σχετίζονται με την ανάγκη: (i) να εξασφαλιστεί η συμμετοχή του συνόλου των παραγωγών στα συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης, (ii) να συμμετέχουν ενεργά οι Δήμοι σύμφωνα και με τα προβλεπόμενα στα τοπικά σχέδια διαχείρισης αποβλήτων, και ιδιαίτερα σε ότι αφορά στα δημοτικά απόβλητα που εντάσσονται στην εναλλακτικής διαχείριση (iii) να επεκταθεί η εναλλακτική διαχείριση και σε άλλα ρεύματα αποβλήτωνiv) να υπάρξει διαφανής και ορθή διαχείριση των σχετικών πόρων (χρηματικές εισφορές κλπ.), που οφείλουν να λειτουργούν ανταποδοτικά. Σε αυτό πλαίσιο, κρίνεται επιβεβλημένη η δημοσιοποίηση των επιχειρησιακών σχεδίων των ΣΕΔ και του ΕΟΑΝ και της οικονομικής τους διαχείρισης.

Γ. Βασικές προβλέψεις νέου ΕΣΔΑ

Το νέο ΕΣΔΑ προβλέπει, μεταξύ άλλων:

-    Καθιέρωση χωριστής συλλογής αποβλήτων, τουλάχιστον για το γυαλί, το χαρτί, το μέταλλο και το πλαστικό, ώστε να εξασφαλισθεί η ανακύκλωση του 65% του συνολικού τους βάρους από το στάδιο της προδιαλογής, ως το 2020.Δημιουργία, στο πλαίσιο τοπικών σχεδίων αποκεντρωμένης διαχείρισης αποβλήτων, νέου δικτύου Πράσινων Σημείων και Κέντρων Ανακύκλωσης Εκπαίδευσης για τη Διαλογή στην Πηγή (ΚΑΕΔΙΣΠ) με χωροταξικά και πληθυσμιακά κριτήρια ένα τουλάχιστον ανά δήμο, με παράλληλη ενσωμάτωση κοινωνικών πρωτοβουλιών.

-    Καθιέρωση της χωριστής συλλογής των βιοαποβλήτων, ως πρωταρχικού βήματος του νέου συστήματος διαχείρισης, ώστε να επιτευχθεί ο στόχος της χωριστής συλλογής  ήτοι 40%  του συνολικού βάρους των βιοαποβλήτων, ως το 2020.

-    Επανασχεδιασμό των αναγκαίων έργων και υποδομών στους υπό αναθεώρηση περιφερειακούς σχεδιασμούς στην κατεύθυνση αναθεώρησης των στόχων μέχρι το 2020 υπέρ της ανακύκλωσης και των ανώτερων μορφών διαχείρισης με ιδιαίτερη έμφαση στη διαλογή στην πηγή και με ελαχιστοποίηση της επεξεργασίας συμμείκτων. Η διαχείριση των αποβλήτων είναι δημόσια υπόθεση με έμφαση στην πρόληψη, επαναχρησιμοποίηση, ανακύκλωση, κομποστοποίηση με φιλόδοξους στόχους, πέραν των ήδη τεθέντων ως ελαχίστων από την υφιστάμενη νομοθεσία.

-    Ριζική αναθεώρηση της λειτουργίας των Συστημάτων Εναλλακτικής Διαχείρισης (ΣΕΔ) και επανασχεδιασμός τους, στο πλαίσιο ενιαίου κεντρικού συντονιστικού φορέα για τη διαχείριση των στερεών αποβλήτων (με αναβάθμιση του ΕΟΑΝ).  Τα έσοδα των ΣΕΔ αποτελούν δημόσιο πόρο και πρέπει να εξεταστεί η δυνατότητα ο έλεγχός τους μέσω κρατικού λογιστικού συστήματος για να αποτελέσουν επενδυτικό κονδύλι για την ανάπτυξη των συστημάτων της νέας διαχείρισης.

-    Ενσωμάτωση ως υποχρεωτική κατεύθυνση τοπικών σχεδίων διαχείρισης από τους Δήμους. Οι αναθεωρημένοι ΠΕΣΔΑ θα εξειδικεύουν τις κατευθύνσεις αυτές τα δε τοπικά σχέδια θα εμπεριέχονται στη ριζική αναθεώρηση των κανονισμών καθαριότητας των δήμων. Συνδυασμένα πρέπει να επανεξετασθεί η χρηματοδότηση των σχεδίων, των έργων, των υποδομών της νέας διαχείρισης μέσω ΕΣΠΑ, Πράσινου Ταμείου καθώς και σειρά ρυθμίσεων για την διευκόλυνση της εφαρμογής (δυνατότητα προσλήψεων προσωπικού, διακίνησης ανακτώμενων υλικών έναντι τιμήματος, χωροθέτησης ήπιων υποδομών διαχείρισης εντός του πολεοδομικού ιστού, ενθάρρυνση κοινωνικών πρωτοβουλιών)

-    Νομοθετική ρύθμιση για τα έργα και υποδομές που υλοποιούνται με τη μορφή ΣΔΙΤ. Αναστολή τους σε περίπτωση μη ύπαρξης σύμβασης μέχρις ισχύος του παρόντος και επανασχεδιασμός έργων υποδομών και δράσεων βάσει του παρόντος ΕΣΔΑ. Πρόβλεψη παράλληλης επεξεργασίας προδιαλεγμένων οργανικών. Ανάπτυξη κατά προτεραιότητα μικρής κλίμακας αποκεντρωμένων μονάδων ανάκτησης προδιαλεγμένων βιοαποβλήτων.

-    Ενίσχυση – ανάπτυξη του κεντρικού μηχανισμού καταγραφής και επεξεργασίας δεδομένων παραγωγής και διαχείρισης αποβλήτων, ώστε να διασφαλίζεται η ιχνηλασιμότητα από την παραγωγή έως τον τελικό προορισμό τους. Ανάπτυξη κατάλληλου δικτύου υποδομών ανάκτησης και διάθεσης αποβλήτων.

-    Δημιουργία προϋποθέσεων για την δραστική μείωση της εξαγωγής αποβλήτων, καθώς αυτό συνεπάγεται σημαντική  απώλεια δυνητικών πόρων και ταυτόχρονα ευκαιριών ανάπτυξης της τοπικής οικονομίας μέσω της επεξεργασίας και ανακύκλωσης.

-    Εξάλειψη παράνομης διακίνησης αποβλήτων εντός της χώρας, για την ανάπτυξη υγιούς και περιβαλλοντικά ορθής επιχειρηματικότητας στον τομέα διαχείρισης αποβλήτων.

-    Ενίσχυση ελέγχων – επιθεωρήσεων και μηχανισμών υποστήριξης για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με τη νομοθεσία.

-    Αποκατάσταση των ρυπασμένων περιοχών διάθεσης αποβλήτων και διευθέτηση του προβλήματος των ιστορικά αποθηκευμένων βιομηχανικών αποβλήτω νμε σειρά μέτρων.

Βασικά στοιχεία διαχείρισης Αστικών Αποβλήτων (ΑΣΑ)

Στον ακόλουθο Πίνακα αποτυπώνονται τα βασικά στοιχεία του σχεδιασμού διαχείρισης των ΑΣΑ, τα οποία περιλαμβάνουν:

-          την καθιέρωση δικτύων χωριστής συλλογής ανακυκλώσιμων υλικών και βιοαποβλήτων

-          την πλήρη ανάπτυξη των δικτύων επεξεργασίας υπολειπόμενων σύμμεικτων ΑΣΑ.

Η κατ’ ελάχιστο βασική προτεραιότητα κατά την ανάπτυξη των δικτύων ανάκτησης είναι η διασφάλιση της επίτευξης των τιθέμενων στόχων.

Το ΕΣΔΑ συμπεριλαμβάνει τη στρατηγική για την υλοποίηση της μείωσης των βιοαποδομήσιμων αστικών αποβλήτων (ΒΑΑ), τα οποία προορίζονται για υγειονομική ταφή (ΧΥΤ), που αναφέρεται στο άρθρο 5 της Οδηγίας 1999/31/ΕΚ, σε συμφωνία με τις διατάξεις της παραγράφου 4 του άρθρου 22 του Νόμου 4042/2012. Η χώρα δεσμεύεται για τη μείωση της ποσότητας ΒΑΑ που προορίζεται να διατίθεται σε ΧΥΤ, η οποία βαίνει σταδιακά μειούμενη μέχρι το 2020.

Στο ΕΣΔΑ προβλέπονται στόχοι και δράσεις για την διαχείριση της ιλύος από εγκαταστάσεις επεξεργασίας, για τα επικίνδυνα απόβλητα, και τα λοιπά ρεύματα αποβλήτων.

Προβλέπονται επίσης σημαντικά νομοθετικά και διοικητικά μέτρα για την διακυβέρνηση της διαχείρισης και την κατανομή αρμοδιοτήτων, όπως η μετεξέλιξη του ΕΟΑΝ σε Οργανισμό Διαχείρισης Αποβλήτων με ευρύτερες αρμοδιότητες και η μετατροπή όσωνΦοΔΣΑ είναι ΑΕ σε ΝΠΔΔ, καθώς και οικονομικά εργαλεία και πηγές χρηματοδότησης των έργων και δράσεων, με σημαντικότερη το εγκεκριμένο ΥΜΕΠΕΡΑΑ και την πρόβλεψη διάθεσης περίπου 1 δις ευρώ για αντίστοιχα έργα. Τέλος, ο Οδηγός του παραρτήματος αποτελεί σημαντικό βοήθημα των Δήμων.

WWF Ελλάς: τι κάνει την ελληνική φύση μοναδική για τη Μεσόγειο και τον κόσμο

 

Υγρότοποι που προστατεύουν τις ακτές των ελληνικών νησιών, αλλά και των ακτών της Μεσογείου, απομακρυσμένες παραλίες παγκόσμια «μαιευτήρια» μοναδικών ειδών όπως η μεσογειακή φώκια, αμμουδιές που περιμένουν τις καλοκαιρινές μας στιγμές, αλλά και τα γεννητούρια της Caretta caretta, περιοχές μοναδικής αξίας για άνθρωπο και φύση, καταφύγια αναψυχής, αλλά και «φυσικό κεφάλαιο» που μας εξασφαλίζει πολύτιμες υπηρεσίες, φάρμακα και τροφή. Όλα αλληλένδετα, όλα εδώ. Όλα κομμάτι ενός πλανήτη.

Παγκόσμια ημέρα περιβάλλοντος και το WWF Ελλάς μας ξεναγεί μέσα από μοναδικές εικόνες στην υπέροχη ελληνική φύση, καλώντας μας να ανακαλύψουμε ξανά όσα μας συνδέουν μαζί της και να την προστατέψουμε. Δεν είναι λίγο άλλωστε να συνειδητοποιείς ότι το φυσικό περιβάλλον της χώρας σου σε κρατά ψηλά στον μεσογειακό και παγκόσμιο χάρτη. Και αν σε κάποιους φαίνεται πολυτέλεια να μιλά κανείς για τη φύση στα χρόνια της οικονομικής κρίσης, η ερώτηση είναι απλή: μπορούμε να χτίσουμε χωρίς θεμέλια; Μπορούμε να ζήσουμε χωρίς αυτήν;

—Γυάρος και Ζάκυνθος: μαιευτήρια για δυο μοναδικά είδη

Η Γυάρος φιλοξενεί το 10% του παγκόσμιου πληθυσμού της μεσογειακής φώκιας Monachus monachus και η παραλία των Σεκανίων στη Ζάκυνθο αποτελεί τη σπουδαιότερη παραλία ωοτοκίας της Caretta caretta στη Μεσόγειο, καθώς συγκεντρώνει κάθε χρόνο 500 – 1000 φωλιές.

Ένας πρώην τόπος εξορίας και ένας παγκοσμίως γνωστός τουριστικός προορισμός συνδέονται μεταξύ τους, λόγω δύο μοναδικών ειδών, αλλά και ως κομμάτια του ευρωπαϊκού δικτύου προστασίας της φύσης Natura 2000.

Ειδικά για τη Γυάρο, μέσα από το πρόγραμμα ΚΥΚΛΑΔΕΣ LIFE εργαζόμαστε για να δημιουργήσουμε μια πρωτοποριακή θαλάσσια προστατευόμενη περιοχή, από κοινού με τις κοινωνίες της Σύρου και της Άνδρου, που θα λειτουργεί με σεβασμό και προς όφελος περιβάλλοντος και ανθρώπων. Αν τα καταφέρουμε, θα αποτελέσει ένα μοντέλο θαλάσσιας προστατευόμενης περιοχής στη Μεσόγειο.

—Νησιωτικοί υγρότοποι: Ασπίδα προστασίας για τα νησιά μας και προπομποί για την προστασία των υγροτόπων ολόκληρης της Μεσογείου

Διάσπαρτοι στα εκατοντάδες νησιά μας σε Αιγαίο και Ιόνιο, οι υγρότοποι αποτελούν ασπίδα προστασίας για τις νησιωτικές μας κοινωνίες, αλλά και τη βιοποικιλότητα. Όταν το 2004 ξεκινήσαμε την προσπάθεια καταγραφής τους, κανείς δεν ήξερε πόσοι ήταν και πού βρίσκονταν. Κι όμως. Το 2012 και μετά από οκτώ χρόνια προσπάθειας και «οργώματος» όλης της νησιωτικής χώρας, όχι μόνο είχαμε καταγράψει 806 μικρούς υγρότοπους σε 75 νησιά του Αιγαίου και του Ιονίου αλλά είχαμε πετύχει, μέσω πολιτικής πίεσης, και την ουσιαστική θεσμική τους προστασία μέσω προεδρικού διατάγματος.

Αυτές τις μέρες, το 2015 πλέον, η προσπάθειά μας έχει μεταφερθεί στη μακρινή Ουρουγουάη, όπου δίνουμε έναν ακόμη αγώνα για να ενταχθούν στον παγκόσμιο χάρτη όλοι οι νησιωτικοί υγρότοποι της Μεσογείου και να προστατευτούν αναλόγως. Στη 12η Συνδιάσκεψη των κρατών μερών της Σύμβασης Ραμσάρ, η Ελλάδα ως χώρα προωθεί ψήφισμα για τη διατήρηση των μεσογειακών νησιωτικών υγρότοπων.

Για live ενημέρωση από τους ανθρώπους του WWF που βρίσκονται στην Ουρουγουάη, συντονιστείτε με το blog μας: https://wwfaction.wordpress.com/

—Natura 2000: ένα δίκτυ προστασίας για την ευρωπαϊκή και ελληνική φύση που αξίζει να προστατέψουμε

Η Γυάρος, η Ζάκυνθος, δεκάδες από τους νησιωτικούς υγρότοπους, ρυάκια, σπήλαια, δάση – και όχι μόνο – ανήκουν στο ευρωπαϊκό δίκτυο προστασίας της φύσης Natura 2000. Χωρίς αυτό, δεν θα ήταν εφικτή η προστασία της Caretta caretta και της παραλίας ωοτοκίας της στη Ζάκυνθο. Χωρίς αυτό, δεν θα βρισκόμασταν τώρα στη Γυάρο για να προστατέψουμε την απειλούμενη με εξαφάνιση Monachus monachus. Χωρίς την ευρωπαϊκή νομοθεσία δεν θα είχαμε τα «όπλα» να αναχαιτίζουμε περιπτώσεις υποβάθμισης μοναδικών οικοσυστημάτων, όπως αυτά που θαυμάζουμε στις φωτογραφίες και στηρίζουν την ευημερία μας.

Και όμως, αυτή τη στιγμή η ευρωπαϊκή νομοθεσία για τους οικοτόπους και τα είδη κινδυνεύει από τη διαδικασία αναθεώρησης που ενδέχεται να ανοίξει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Για αυτόν τον λόγο, περισσότερες από 100 ευρωπαϊκές οργανώσεις μας καλούν να υπογράψουμε υπέρ της ευρωπαϊκής φύσης σε μια εκστρατεία που έχει ήδη ξεπεράσει τις 195.000 υπογραφές. Δείτε εδώ: http://www.wwf.gr/campaigns/keep-nature-alive#nature-content.

«Σε μία χώρα και μια Ευρώπη που διαρκώς «απορρυθμίζονται» και ξεχνούν τι εστί βιωσιμότητα, χρειαζόμαστε το δίκτυο Natura 2000 και κάθε πιθανό εργαλείο για να προστατέψουμε τα θεμέλια της ίδιας μας τη κοινωνίας που δεν είναι άλλα από τη φύση μας. Η χώρα μας και η Μεσόγειος είναι ξεχωριστά κομμάτια του παγκόσμιου χάρτη και οφείλουμε καθημερινά να αγωνιζόμαστε για να παραμείνουν έτσι. Να συνεχίσουμε να διαφυλάσσουμε τους προορισμούς, τις στιγμές, την υγεία, τα καλοκαίρια και το μέλλον μας», δήλωσε ο Δημήτρης Καραβέλλας, διευθυντής του WWF Ελλάς.

Προς συζήτηση η επέκταση του ΠΟΠ ελαιολάδου Καλαμάτας σε όλη την Μεσσηνία

 Το θέμα της επέκτασης του ΠΟΠ ελαιολάδου Καλαμάτας σε ολόκληρη την Μεσσηνία, που εκκρεμεί για περισσότερο από 15 χρόνια, επανέρχεται στο τραπέζι της συζητήσης στην αρμόδια Επιτροπή στις Βρυξέλλες την ερχόμενη εβδομάδα και η πιθανή αναγνώρισή του αναμένεται να δημιουργήσει νέες προϋποθέσεις προώθησης και εμπορίας.

 

Όπως αναφέρει μιλώντας στο ΑΠΕ ΜΠΕ ο βουλευτής Μεσσηνίας του ΣΥΡΙΖΑ Αθανάσιος Πετράκος σύμφωνα με την ενημέρωση που είχε από τον αναπληρωτή υπουργό Παραγωγικής Ανασυγκρότησης Βαγγέλη Αποστόλου στις 9 Ιουνίου συζητείται στην Επιτροπή με θετική εισήγηση το ΠΟΠ Καλαμάτας. «Εκτιμούμε», σημειώνει, «ότι λήγει το θέμα».

 

«Η επέκταση του ΠΟΠ Καλαμάτας», θα πει ο κ. Πετράκος, «εκκρεμεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή πάνω από 15 χρόνια. Είχε γίνει ένα πολύ σοβαρό λάθος απ' την τότε διοίκηση της Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών Μεσσηνίας και τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση, οι οποίες ζήτησαν να υπάρξουν τέσσερα Π.Ο.Π. στο νομό Μεσσηνίας, ένα κατά επαρχία (Καλαμάτας, Μεσσήνης, Πυλίας και Τριφυλίας). Η ΕΕ ενέκρινε μόνο το ΠΟΠ της επαρχίας Καλαμάτας, θεωρώντας ότι το όνομα Καλαμάτα είναι γνωστό στα πέρατα του κόσμου, λόγω και της ελιάς Καλαμάτας. Τ' άλλα ΠΟΠ τ' απέρριψε».

 

Όπως εξηγεί, στη συνέχεια κατατέθηκε διορθωτικός φάκελος ώστε να υπάρξει επέκταση του ΠΟΠ ελαιολάδου με το όνομα Καλαμάτα σε όλο το νομό Μεσσηνίας, όμως «με τις κωλυσιεργίες και τις συνεχείς παρεμβάσεις εταιρειών (τελευταία ένσταση έγινε από την Αίγυπτο), οι οποίες δεν ήθελαν να υπάρχει μεγάλη ποσότητα ελαιολάδου ΠΟΠ γιατί τους συνέφερε να αγοράζουν φθηνά το μεσσηνιακό ελαιόλαδο, η προσπάθεια δεν έφτασε στο επιθυμητό αποτέλεσμα για τους παραγωγούς και τους μεταποιητές».

 

«Το θέμα επέκτασης του ΠΟΠ Καλαμάτας μάς έχει βασανίσει! Το περιμέναμε ως μάννα εξ ουρανού! Πηγαίναμε από τρίμηνο σε τρίμηνο κι έχουν περάσει χρόνια» δηλώνει ο πρόεδρος της εταιρείας «Μεσσηνιακοί Συνεταιρισμοί Ελαιολάδου Α.Ε.» (ΜΕ.ΣΥΝ.ΕΛ.) Σταύρος Αδαμόπουλος, το μετοχικό κεφάλαιο της οποίας ανήκει μόνο σε συνεταιρισμούς. «Φυσικά, αυτό δεν είναι πανάκεια, αλλά εργαλείο ανάπτυξης», αναφέρει.

 

«Το ΠΟΠ αφορά τον αγροτικό και τον επιχειρηματικό κόσμο, αλλά θα πρέπει να γίνουν κι άλλα πολλά πράγματα», σημειώνει από την πλευρά του ο γενικός διευθυντής της ΜΕ.ΣΥΝ.ΕΛ Βασίλης Σταθόπουλος. «Ήδη η ετήσια παραγωγή ελαιολάδου στη Μεσσηνία αγγίζει τους 60.000 τόνους. Η χωρητικότητα των δεξαμενών του νομού δεν ξεπερνά τους 20.000 τόνους, έτσι υποχρεωνόμαστε να διαθέτουμε το λάδι μας την ώρα που δεν έχει τιμή, καθώς δεν έχουμε τη δυνατότητα να το αποθηκεύσουμε, ούτε και προσωρινά. Στην Κρήτη είναι πιο αναπτυγμένες οι υποδομές…».

 

Τη σημασία της επέκτασης του ΠΟΠ ελαιολάδου Καλαμάτας σε ολόκληρη τη Μεσσηνία υπογραμμίζει και ο πρώην νομάρχης Μεσσηνίας Δημήτρης Δράκος. «Η επέκταση του ΠΟΠ σε όλη τη Μεσσηνία», αναφέρει, «σημαίνει πολλά, επειδή υπάρχει το ίδιο λάδι, περίπου η ίδια ποικιλία ελιάς, είναι λάδι υψηλής ποιότητας. Αρκεί οι παραγωγοί να κρατήσουν κάποιες προδιαγραφές. Θα έχουμε καλύτερη προώθηση του προϊόντος και καλύτερες τιμές. Είναι κίνητρο ν' ανεβάσουμε την ποιότητα. Ο καταναλωτής είναι διατεθειμένος να πληρώσει κάτι παραπάνω, όταν βεβαιωθεί για την ποιότητα».

Γιατί το Δίκτυο Συνοικιακής Κομποστοποίησης είναι η καλύτερη λύση διαχείρισης των οργανικών απορριμμάτων

Γιατί το Δίκτυο Συνοικιακής Κομποστοποίησης είναι η καλύτερη λύση διαχείρισης των οργανικών απορριμμάτων

Όλοι γνωρίζουν σήμερα ότι τα πάντα στη φύση ακολουθούν τους κύκλους διατήρησης της ύλης και της ενέργειας. Με τον τρόπο αυτό η ίδια η φύση έχει προνοήσει για τη διατήρηση της ζωής πάνω στον πλανήτη. Είναι ίσως η αρχαιότερη αειφορική ιδέα πάνω στον πλανήτη.

Οι ανθρωπογενείς παρεμβάσεις διαταράσσουν τη φυσική ροή εξαντλώντας τους φυσικούς πόρους και υποθηκεύοντας το μέλλον των γενεών που έρχονται. Η ανθρωπότητα αδυνατεί να δει και να κατανοήσει τη σημασία των κύκλων αυτών με αποτέλεσμα να ρισκάρει σε μεγάλο βαθμό την ίδια την ύπαρξή της πάνω στον πλανήτη.

Οι σύγχρονες υπερκαταναλωτικές κοινωνίες στο ανθρωπογενές περιβάλλον των πόλεων συσσωρεύουν πλήθος προβλημάτων, που απειλούν όχι μόνο το περιβάλλον αλλά και την ανθρώπινη υγεία άμεσα. Το σημαντικότερο πρόβλημα του αστικού ιστού, είναι η παραγωγή και διαχείριση των απορριμμάτων.

Για αιώνες ο άνθρωπος «βρόμιζε» τη φύση γύρω του με τα «αποτελέσματα» της δραστηριότητας του. Όσο ο αριθμός των ανθρώπων αλλά και η καταναλωτική του δυνατότητα παρέμενε σε χαμηλά επίπεδα η φύση προσπαθούσε και σε ορισμένες περιπτώσεις κατάφερνε να «αυτοδιαχειριστεί» την κατάσταση ή τουλάχιστον η τελευταία παρέμενε σχετικά ελεγχόμενη.

Η σημερινή πραγματικότητα όμως είναι σημαντικά διαφοροποιημένη. Ο τεράστιος αριθμός των ανθρώπων σε συνδυασμό με τις όλο και αυξανόμενες καταναλωτικές «ανάγκες» του σύγχρονου δυτικού «πολιτισμού» και τη δημιουργία νέων υλικών μη βιοδιασπώμενων, δεν επιτρέπουν πια κανενός είδους φυσική αυτοδιαχείριση στο θέμα των απορριμμάτων. Αν το ανθρώπινο είδος δεν σκεφτεί πολύ σοβαρά πως θα αντιμετωπίσει τα απορρίμματα, που το ίδιο δυστυχώς παράγει, η έκρηξη της περιβαλλοντικής «βόμβας» θα είναι απλά θέμα χρόνου.

Πολλοί έχουν θεωρήσει τα σκουπίδια ευκαιρία για επιχειρηματική δραστηριότητα προσπαθώντας να πλουτίσουν από την ανθρώπινη ανάγκη διαχείρισης των απορριμμάτων. Έτσι πολλά μοντέλα – τερατουργήματα διαχείρισης σκουπιδιών έχουν κατά καιρούς κάνει την εμφάνιση τους. Τέτοια τερατουργήματα περιλαμβάνουν από θάψιμο έως κάψιμο απορριμμάτων ή υπολειμμάτων τους, που επεξεργάζονται σε τεράστιες μονάδες, οι οποίες φυσικά καταναλώνουν μεγάλα ποσά ενέργειας προκειμένου να επιτύχουν το στόχο τους. Μέχρι και κεντρικές μονάδες κομποστοποίησης συμμείκτων έχουν δημιουργηθεί με παραγωγή ενός αμφιλεγόμενου παραπροϊόντος. Είναι ηλίου φαεινότερο ότι οι γιγαντιαίες μονάδες επεξεργασίας χρειάζονται και πληθώρα δρομολογίων μεταφοράς των απορριμμάτων από τον τόπο παραγωγής στον τόπο επεξεργασίας. Φυσικά ο τόπος επεξεργασίας υποβαθμίζεται σημαντικά από την ύπαρξη τέτοιων μονάδων.

Από το σύνολο των παραγόμενων απορριμμάτων το οργανικό κλάσμα είναι αυτό που δημιουργεί τα σημαντικότερα προβλήματα στη διαχείρισή του. Είναι όμως και εκείνο που μπορεί τελικά να διαχειριστεί με τον οικονομικότερο και απλούστερο τρόπο.

Μια πρωτοποριακή όσο και παραδοσιακή – πρακτική ιδέα για τη διαχείριση των οργανικών απορριμμάτων είναι η ανακύκλωσή τους μέσω της διαδικασίας της κομποστοποίησης και η επαναχρησιμοποίησή τους. Αυτή την ιδέα αποφάσισε η ομάδα του Re:Think να κάνει πράξη δημιουργώντας, σε συνεργασία με τον Δήμο Καλαμάτας το πρότυπο Αυτοδιαχειριζόμενο Δίκτυο Συνοικιακής Κομποστοποίησης.

Το πρωτοποριακό της ιδέας είναι ότι μέσω της διαλογής στην πηγή και της παραγωγής κομπόστ σε τοπικό – συνοικιακό επίπεδο, με την βοήθεια των Συνοικιακών Κομποστοποιητών, που η ομάδα τοποθετεί, οι πολίτες από παραγωγοί απορριμμάτων γίνονται παραγωγοί χρήσιμου εδαφοβελτιωτικού – οργανικού λιπάσματος. Ένα οργανικό λίπασμα το οποίο οι ίδιοι χρησιμοποιούν προς όφελός τους.

Η ιδέα της αυτοδιαχείρισης των δικών μας οργανικών απορριμμάτων είναι επίσης πρωτοποριακή διότι αποκλείει τις αντιπαραθέσεις μεταξύ των τοπικών κοινωνιών, για τη χωροθέτηση τόπων επεξεργασίας των απορριμμάτων. Η κάθε περιοχή διαχειρίζεται με τον τρόπο αυτό τα οργανικά που η ίδια παράγει χωρίς να επιβαρύνει καθόλου τις υπόλοιπες γύρω περιοχές.

Το οικονομικό όφελος είναι πολλαπλό αφού εξαλείφεται το κόστος αποκομιδής, μεταφοράς και επεξεργασίας χιλιάδων τόνων οργανικών απορριμμάτων, δηλαδή στην ουσία χιλιάδων τόνων νερού μια και τα οργανικά οικιακά υπολείμματα περιέχουν νερό σε ποσοστά πάνω από 80%. Ένα κόστος το οποίο επιβαρύνει το δήμο και κατ’ επέκταση το σύνολο των πολιτών. Ένα μεγάλο ποσό χρημάτων το οποίο συνήθως κατευθύνεται σε εργολάβους σκουπιδιών απομυζώντας την τοπική οικονομία και στερώντας πολύτιμη ρευστότητα από τις τοπικές αγορές.

Η παραγωγή οργανικού εδαφοβελτιωτικού – λιπάσματος συμβάλλει επίσης στην οικονομική ελάφρυνση των νοικοκυριών, αφού μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε καλλωπιστικά και καλλιέργειες, βελτιώνοντας την απόδοση και μειώνοντας το κόστος της παραγωγικής διαδικασίας.

Το παραγόμενο εδαφοβελτιωτικό είναι άριστης ποιότητας διότι προέρχεται από προδιαλεγμένα (καθαρά) οργανικά υλικά και όχι από σύμμεικτα απορρίμματα, ενώ η ποιότητά του ελέγχεται με τακτικές δειγματοληψίες, ώστε να είναι ασφαλές για χρήση στις καλλιέργειες. Με τον τρόπο αυτό βελτιώνεται η απόδοση των καλλιεργειών και το περιβάλλον αποφεύγει την ρύπανση και τα προβλήματα που σχετίζονται με τη χρήση χημικών λιπασμάτων, όπως ο ευτροφισμός.

Σημαντική επίσης είναι η εκπαίδευση των πολιτών σε ένα ιδιαιτέρως αποδοτικό σύστημα διαχείρισης και η στάση ζωής που υιοθετείται από αυτούς που συμμετέχουν στο δίκτυο. Μια καινούρια πραγματικότητα δημιουργείται που ουσιαστικά καλεί τον απαθή - οκνό καταναλωτή, να μετατραπεί σε ενεργό άνθρωπο αναλαμβάνοντας ο ίδιος τον ρόλο που του αναλογεί, στην διαχείριση ενός παγκόσμιου προβλήματος.

Εν κατακλείδι η διαλογή στην πηγή, η τοπική διαχείριση μέσω συνοικιακής κομποστοποίησης και ανακύκλωση των οργανικών υπολειμμάτων των νοικοκυριών, είναι ο πιο κοινωνικά σωστός, οικονομικός, και οικολογικός τρόπος διαχείρισής τους.

Τι έκανε λοιπόν η ομάδα του Re:Think όλον αυτό τον καιρό; Τοποθέτησε 61 συνολικά συνοικιακούς κομποστοποιητές στους οποίους οι πολίτες κομποστοποίησαν μέχρι στιγμής εκατοντάδες τόνους αστικών οργανικών απορριμμάτων. Επιμελήθηκε την λειτουργία τους φροντίζοντας να λειτουργούν πάντα στο καλύτερο δυνατό επίπεδο. Εκπαίδευσε τις ομάδες κατοίκων και τους φορείς που ανέλαβαν κομποστοποιητές. Μπήκε στα σχολεία εκπαιδεύοντας μικρούς μαθητές. Πιστοποίησε την ποιότητα του παραγόμενου κομπόστ με την συνεργασία του οργανισμού ΕΛΓΟ Δήμητρα. Και όλα αυτά με το ελάχιστο δυνατό κόστος για το δήμο της Καλαμάτας και το μέγιστό δυνατό όφελος για τους πολίτες και το περιβάλλον.

Εν συντομία πάνω από 700 τόνους οργανικών υπολλειματων και υπό τις δύσκολες πρωτόλειες συνθήκες ενός τέτοιου εγχειρήματος, έχουν κομποστοποιηθει στο πλαίσιο του Δικτύου Συνοικιακής κομποστοποίησης ,ενώ πλούσιο χούμο αρίστης ποιότητας έχει παραχθεί και διανεμηθεί στα μέλη του δικτύου, κατάλληλο για χρήση σε καλωπιστικά και εδώδιμα είδη. Να ξανατονίσουμε οτι αυτό το προιόν δεν έχει καμία σχέση και είναι απείρως καλύτερο από τα παραγόμενα προιόντα που προέρχονται από σύμμεικτη κομποστοποίηση. Εκατοντάδες δράσεις εκπαίδευσης και ενημέρωσης έχει πραγματοποίησει το RE:THINK, όπως και δημιουργικής ανακύκλωσης με εμφανή πλέον αποτελέσματα στην πόλη. Πολλές οι εργατοώρες του εγχειρήματος που δεν αποζημιώνονται , μεγάλη η εθελοντική προσφορά απο τα μέλη της ομάδας μέχρι εξαντλήσεως και πολλά τα κόστη που έχει γλιτώσει ο Δήμος. Και υπό τις παρούσες δύσκολες οικονομικές συνθήκες τέτοιες πραγματικά καινοτόμες και υπέρ του κοινωνικού συνόλου πρωτοβουλίες θεωρούμε, οτι χρειάζεται να υποστηρίζονται πρώτα από όλα και μετά η όποια βιομηχανία, αν όντως θέλουμε μια πραγματική και όχι κατ’ επίφαση βιώσιμη κοινωνία.

Η συνέχεια περιλαμβάνει παρουσιάσεις σε διάφορες περιοχές της χώρας μας του πρότυπου δικτύου που με την υποστήριξη και του δήμου δημιουργήσαμε. Ήδη έχουν γίνει παρουσιάσεις στην Αίγινα, την Κυπαρισσία και ακολουθούν η Μύκονος και η Μυτιλήνη. Τελικά ίσως κάτι αλλάζει στον τρόπο που οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται την έννοια «διαχείριση απορριμμάτων». Τέτοιες πρωτοβουλίες θα πρέπει να στηρίζονται έμπρακτα και να υιοθετούνται όχι μόνο από το Δήμο Καλαμάτας αλλά από Δήμους και περιφέρειες σε ολόκληρη τη χώρα.

04/06/2015

Το Re:Think είναι καλεσμένο από την επιτροπή «Πράσινο Πανεπιστήμιο» του Πανεπιστημίου Αιγαίου που οργανώνει και προσκαλεί τον κάθε ενδιαφερόμενο, σε συνάντηση – συζήτηση την Παρασκευή 5 Ιουνίου 2015 με θέμα: Διαχείριση Στερεών Αποβλήτων στο Αιγαίο. Προβλήματα – Καλές Πρακτικές – Προοπτικές, ναι καλά καταλάβατε, το Πανεπιστήμιο Αιγαίου στην Μυτιλήνη!!!

Ενώνοντας 6 νησιά από το βόρειο, νότιο και το κεντρικό Αιγαίο, θα γίνει συζήτηση για τη διαχείριση των στερεών αποβλήτων στα νησιά, τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν, τις καλές πρακτικές που εφαρμόζονται και την προοπτική της διαχείρισής τους και από την μεριά μας θα αναλύσουμε και θα τεκμηριώσουμε τις προτάσεις μας αλλά θα μοιραστούμε και την εμπειρία μας σαν ιδεάτες και διαχειριστές του Συνοικιακού Δικτύου Κομποστοποίησης που λειτουργούμε εδώ και 4 χρόνια στον Δήμο Καλαμάτας φέρνοντας μαζί μας έναν φρέσκο, πρώτο κομποστοποιητή για τους Μυτιληνιές/ούς.

Ελαχιστοποίηση, Επαναχρησιμοποίηση, Ανακύκλωση: είναι oι λέξεις κλειδιά της συνάντησης που θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 5 Ιουνίου 2015 στις 11:00 π.μ., στις αίθουσες τηλεδιάσκεψης του Πανεπιστημίου Αιγαίου, όπου θα δωθεί η δυνατότητα για παράλληλη σύνδεση των νησιών όπου βρίσκονται μονάδες του Πανεπιστημίου Αιγαίου και συγκεκριμένα στη Λέσβο, Λήμνο, Χίο, Σάμο, Ρόδο και Σύρο.

Καλεσμένοι είναι εκπρόσωποι των Δήμων και των Περιφερειών, φορείς, περιβαλλοντικές οργανώσεις και ενεργοί πολίτες.

Και αφού τελειώσουμε με την Μυτιλήνη έχουμε να κάνουμε μια βόλτα και από Μύκονο! Όχι, είναι νωρίς για διακοπές, εκεί θα παρευρεθούμε σαν καλεσμένοι της Εβδομάδας Περιβάλλοντος που διοργανώνει το ΚΔΕΠΠΑ Μυκόνου, μια Εβδομάδα γεμάτη από πολιτιστικές εκδηλώσεις και συζητήσεις που έχουν σκοπό την ευαισθητοποίηση και ενημέρωση των κατοίκων του νησιού για το περιβάλλον. Εμείς υποστηρίζουμε την πρωτοβουλία του Δήμου στο σύνολό της, ωστόσο θα είμαστε εκεί μόνο την Κυριακή και θα φροντίσουμε να μας φτάσει ώστε να μπει ο σπόρος για ένα ακόμα Δίκτυο Συνοικιακής Κομποστοποίησης. Ναι, καλά καταλάβατε, ένας δεύτερος κομποστοποιητής θα ταξιδέψει μαζί μας και είναι έτοιμος για να παράξει, με την βοήθειά σας, πλούσιο, νησιώτικο κομπόστ!

Εδώ έχετε το πρόγραμμα της μυκόνου, ενώ από κάτω μπορείτε να δείτε τους κομποστοποιητές κατά την διάρκεια και μετά το πέρας του emballage (ελληνιστί αμπαλάζ) και τέλος εδώ η σελίδα μας στο facebook.

Καλλιέργειες που αφήσαμε να χαθούν

Δραστική επίδραση στη δομή της αγροτικής οικονομίας της χώρας είχαν οι τρεις δεκαετίες εφαρμογής της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) της Ευρώπης στην Ελλάδα.

Οι αγρότες στράφηκαν σαφώς προς τα επιδοτούμενα προϊόντα εγκαταλείποντας ακόμα και παραδοσιακές ελληνικές καλλιέργειες όπως τα όσπρια ή τα κτηνοτροφικά φυτά, με αποτέλεσμα οι διατροφικές ανάγκες του πληθυσμού να καλυφθούν με μεγάλη αύξηση των εισαγωγών. Χαρακτηριστικά, στη Θεσσαλία ξεριζώθηκαν πολλές εκτάσεις με αμυγδαλιές προκειμένου να φυτευτεί βαμβάκι, το βασικό προϊόν του οποίου η καλλιέργεια αυξήθηκε δραματικά μετά το 1981 λόγω φυσικά της μεγάλης επιδότησης που έφτανε τρεις φορές πάνω από την εμπορική τιμή του προϊόντος.

«Η εφαρμογή της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής στην Ελλάδα είχε επιπτώσεις στη δομή της γεωργικής παραγωγής με αποτέλεσμα να υστερεί η χώρα σε επάρκεια τροφίμων και να αναγκάζεται να κάνει μεγάλες εισαγωγές. Παράλληλα, υποχώρησε το θέμα της ποιότητας των παραγόμενων προϊόντων και δεν υπήρξε χωροταξικός σχεδιασμός των εκτάσεων που χρησιμοποιούνται για καλλιέργεια», λέει ο κ. Σταμάτης Σεκλιζιώτης, διδάκτωρ γεωπόνος, βοηθός ακόλουθου γεωργικών θεμάτων στην αμερικανική πρεσβεία.

«Αφησαν» τα όσπρια
Χαρακτηριστικά, τα όσπρια που καλλιεργούνταν παραδοσιακά στην Ελλάδα σιγά σιγά εγκαταλείφθηκαν καθώς η καλλιέργειά τους δεν επιδοτούνταν από την Ε.Ε. Ετσι ενώ το 1961 παράγονταν 12.586 τόνοι φακές και το 1981 8.451 τόνοι, το 2011 η παραγωγή έπεσε στους 2.856 τόνους. Και το 1961 αντίστοιχα παράγονταν 13.365 τόνοι ρεβίθια, το 1981 12.694 τόνοι και το 2011, 2.200 τόνοι. Από τα πέρατα της Γης εισάγουμε όσπρια για να φτιάξουμε παραδοσιακές ελληνικές συνταγές. Φασόλια από την Κίνα, μαυρομάτικα από το Περού και τη Μαδαγασκάρη, φακές από τον Καναδά, ρεβίθια από το Μεξικό και την Τουρκία, κουκιά από τη Συρία.

Ακόμα ένα παραδοσιακό ελληνικό προϊόν, ο χαλβάς -όπως και το ταχίνι- παράγεται κυρίως με εισαγόμενο σουσάμι. Μόλις 33 τόνοι ήταν η παραγωγή ελληνικού σουσαμιού το 2011 σε σύγκριση με το 1981 (1.572 τόνοι) και το 1961 (6.374 τόνοι).

Και η παραγωγή ξηρών καρπών όμως σιγά σιγά έφθινε, καθώς αμύγδαλα, φουντούκια, φιστίκια Αιγίνης κ.ά. έμειναν εκτός επιδότησης. Ενδεικτικά, σήμερα εισάγουμε καρύδια από την Καλιφόρνια, τη Γεωργία αλλά και τη Μολδαβία, αν και τα καρύδια είναι η μόνη καλλιέργεια ξηρών καρπών που έχει σημειώσει αύξηση τα τελευταία χρόνια.

«Είναι επίσης προβληματικό ότι εισάγουμε το μεγαλύτερο ποσοστό των ζωοτροφών που χρησιμοποιούμε, κυρίως σόγια. Αν σκεφτούμε ότι η ζωοτροφή αποτελεί το 80% του κόστους της παραγωγής κρέατος καταλαβαίνουμε τι σημαίνουν όλες αυτές οι εισαγωγές για την κτηνοτροφία μας», τονίζει ο κ. Σεκλιζιώτης. Ενα από τα βασικά κτηνοτροφικά φυτά (που καλλιεργείται δηλαδή για ζωοτροφή) είναι ο σόργος και μόνο 84 τόνοι σόργου καλλιεργήθηκαν το 2011 σε σχέση με 1.198 τόνους το 1981 και 8.775 τόνους το 1961. «Την ίδια στιγμή που τα αποξηραμένα φρούτα παγκοσμίως είναι περιζήτητα, εμείς έχουμε πολύ μικρή παραγωγή αφήνοντας την Τουρκία να κυριαρχεί», προσθέτει ο γεωπόνος.

Μειώθηκαν τα λεμόνια
Σημαντικότατη πτώση έχει και η εγχώρια παραγωγή λεμονιών, που από 216.874 τόνους το 1981 έπεσε στους 70.314 το 2011. Φυσικά, οι ανάγκες καλύπτονται με εισαγωγές. Η συνολική παραγωγή εσπεριδοειδών της χώρας δεν έχει μειωθεί ιδιαίτερα (997.205 τόνοι το 1981 και 938.866 τόνοι το 2011), αλλά όπως εξηγεί ο κ. Σεκλιζιώτης, οι ποικιλίες πορτοκαλιού που καλλιεργούμε αφορούν κυρίως την εσωτερική αγορά και δεν είναι κατάλληλες για εξαγωγές.

Η παραγωγή ντομάτας, από την άλλη, δείχνει να έχει μια σημαντική αύξηση, αλλά πρόκειται κυρίως για ποσότητες βιομηχανικής ντομάτας που επίσης ήταν επιδοτούμενο προϊόν. Ο κ. Σεκλιζιώτης τονίζει ότι η Ελλάδα διαθέτει πολλά διαφορετικά μικροκλίματα και θα μπορούσε να έχει ένα μωσαϊκό πολλών μικρών καλλιεργειών εφόσον όμως κάποιος έκανε τον κόπο να ασχοληθεί και να δώσει κατευθύνσεις.

Στροφή των νέων στη γεωργία
Τα τελευταία χρόνια καταγράφεται ένα αυξημένο ενδιαφέρον για την αγροτική παραγωγή, κυρίως από νέους ανθρώπους που αναζητούν μια διέξοδο στην ανεργία και την οικονομική κρίση.

Σε δημοσκόπηση του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, το 19,3% των ερωτώμενων είχε απαντήσει ότι έχει προχωρήσει σε συγκεκριμένες ενέργειες προκειμένου να μετοικήσει από τα αστικά κέντρα (Αθήνα - Θεσσαλονίκη) στην επαρχία.

Το 43,5% όσων σχεδιάζουν να εγκαταλείψουν Αθήνα και Θεσσαλονίκη έχει πτυχίο Πανεπιστημίου, το 25,9% έχει κάνει μεταπτυχιακό και το 4,1% έχει και διδακτορικό τίτλο.

Περίπου οι μισοί (ποσοστό 47,6%) από εκείνους που σχεδιάζουν την αποχώρησή τους από την πόλη θα ήθελαν να δουλέψουν στον αγροτικό τομέα, όμως όχι μόνο στο επίπεδο της παραγωγής αλλά και σε όλη την αλυσίδα, στη συσκευασία και τη διάθεση των προϊόντων.

Η ελιά και το ελαιόλαδο είναι η πρώτη επιλογή όσον αφορά τη γεωργία, πιθανότατα γιατί μεγάλο ποσοστό των κατοίκων των πόλεων διαθέτει ακόμα ελαιόδεντρα. Αντίστοιχα μεγάλο ποσοστό ενδιαφερομένων προτιμά τις βιολογικές καλλιέργειες, καθώς θεωρεί ότι θα έχουν ένα αυξανόμενο ποσοστό πωλήσεων.

Το διαβάσαμε στο .kathimerini.gr

Σε κίνδυνο η βιοποικιλότητα της Ευρώπης

Σύμφωνα με έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Το 15% των πτηνών και το 7,5% των θσλάσσιων ψαριών απειλούνται με εξαφάνιση.

282738.1

Το 15% περίπου των πτηνών στην Ε.Ε. καθώς και το 7,5% όλων των θαλάσσιων ειδών ψαριών που διαβιούν σε ευρωπαϊκά ύδατα, απειλούνται με εξαφάνιση, σύμφωνα με έκθεση που έδωσε σήμερα στη δημοσιότητα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με αφορμή την «Πράσινη Εβδομάδα»

Η μεγαλύτερη διάσκεψη της Ευρώπης που ασχολείται ειδικά με την περιβαλλοντική πολιτική και αρχίζει τις εργασίες της σήμερα και θα εξετάσει τους λόγους στους οποίους οφείλονται οι τάσεις αυτές, καθώς και τρόπους για την ανάσχεση της μείωσης της βιοποικιλότητας.

Στις εκθέσεις αναφέρεται ότι παρά ορισμένες επιτυχίες σχετικά με τη διατήρηση των οικοσυστημάτων, ορισμένοι πληθυσμοί ψαριών ήδη μειώνονται εξαιτίας της υπεραλίευσης, της μεταβολής της χρήσης γης, της ρύπανσης, της ανάπτυξης υποδομών και της κλιματικής αλλαγής. Οι καρχαρίες και τα σαλάχια είναι τα πλέον απειλούμενα είδη, με το 40,4% να απειλείται με εξαφάνιση και το 39,7% να αντιμετωπίζει μείωση των πληθυσμών. 

Όσον αφορά τα πτηνά, το 13% των 533 ειδών που εξετάστηκαν (67 είδη), είναι απειλούμενα. Σε αυτά περιλαμβάνονται ορισμένα εμβληματικά πτηνά όπως η καλημάνα, το σημυδοτσίχλονο και η λεπτομύτα. Όμως, η στοχοθετημένη δράση διατήρησης που ξεκίνησε με τις πρωτοβουλίες της Ε.Ε., έχει οδηγήσει και σε επιτυχία: 20 είδη που κάποτε ήταν απειλούμενα, κατατάσσονται σήμερα στην κατηγορία των ειδών που προκαλούν τις λιγότερες ανησυχίες, όπως ο αργυροπελεκάνος, η ευρασιατική τουρλίδα, ο τσίφτης, και το κιρκινέζι.

Ο πρώτος αντιπρόεδρος της Επιτροπής Φρανς Τίντεμανς, αρμόδιος για θέματα βιώσιμης ανάπτυξης, υπογράμμισε πως «πρέπει να διατηρήσουμε τη βιοποικιλότητα της Ευρώπης, που αποτελεί την υγεία και τον πλούτο μας - σε αυτήν στηρίζεται τόσο η ποιότητα της ζωής μας όσο και η οικονομία μας».

Εγκαινιάστηκε το πρώτο διεθνώς πιστοποιημένο ελληνικό μονοπάτι!

Την Κυριακή 31 Μαΐου το μεσημέρι στη Στεμνίτσα, εγκαινιάστηκε το πρώτο ελληνικό διεθνώς πιστοποιημένο μονοπάτι Menalon Trail. Παρούσα στα εγκαίνια, η Δανή πρόεδρος της...

Πανευρωπαϊκής Συνομοσπονδίας Πεζοπόρων κυρία Λιζ Νίλσεν, η οποία, μαζί με όλους τους φορείς παρέδωσαν το μοναδικού κάλλους μονοπάτι στους απανταχού φυσιολάτρες.

Το τριήμερο εκδηλώσεων που διοργάνωσαν ο Δήμος Γορτυνίας, η Περιφέρεια Πελοποννήσου, η Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού και οι εθελοντές του μονοπατιού του Μαινάλου / «Menalon Trail» στέφθηκε με μεγάλη επιτυχία, καθώς το παρακολούθησε πλήθος κόσμου.

Σημειωτέον ότι το πιστοποιημένο μονοπάτι «Menalon Trail» αναπτύσσεται σε μήκος 75 χλμ. και περνά από τους οικισμούς: Στεμνίτσα, Δημητσάνα, Ζυγοβίστι, Ελάτη, Βυτίνα, Νυμφασία, Μαγούλιανα, Βαλτεσινίκο και Λαγκάδια.

Στην πλατεία της Στεμνίτσας την Κυριακή 31/5, μετά τον αγιασμό, ακολούθησε η παρουσίαση του μονοπατιού με συντονίστρια το στέλεχος της ΝΔ και υποψήφια βουλευτή Αρκαδίας κατά τις τελευταίες εκλογές κυρία Εύη Τατούλη.

Μετά το πέρας της τελετής των εγκαινίων, ακολούθησε πεζοπορία στη διαδρομή Στεμνίτσα - Μονή Φιλοσόφου και Στεμνίτσα - Μονή Φιλοσόφου - Δημητσάνα. Παράλληλα, ο Χορευτικός Όμιλος του Πολιτιστικού Συλλόγου Βυτίνας παρουσίασε παραδοσιακούς χορούς.

Ο Σύλλογος Αρκάδων Ορειβατών - Οικολόγων συμμετείχε στη διοργάνωση, όπως κάνει πάντοτε, άλλωστε, προωθώντας δράσεις ανάδειξης του φυσικού πλούτου της Αρκαδίας και της αγάπης για την πεζοπορία.

Στις εκδηλώσεις παραβρέθηκαν η αντιπεριφερειάρχης Πελοποννήσου κυρία Ντίνα Νικολάκου, ο περιφερειακός σύμβουλος κ. Γ. Κατσίρης, ο δήμαρχος Γορτυνίας κ. Γ. Γιαννόπουλος, η αντιδήμαρχος Γορτυνίας κυρία Μαρίνα Διαμαντοπούλου, ο πρόεδρος της ΤΚ Στεμνίτσας κ. Θωμάς Σαρακινιώτης και ο πρόεδρος του Τουριστικού Οργανισμού Αρκαδίας κ. Κ. Μαρινάκος.

Το Δίλημμα του Φυλακισμένου

Periergos 

Το “δίλημμα του φυλακισμένου” είναι ένα απλό, αλλά χαρακτηριστικό παράδειγμα της θεωρίας παιγνίων, του κλάδου των μαθηματικών που εξετάζει τις στρατηγικές επιλογές λογικά σκεπτόμενων παικτών που εμπλέκονται σε ανταγωνιστικές καταστάσεις.

Δύο άτομα συλλαμβάνονται από την αστυνομία σαν ύποπτοι διάπραξης κάποιων εγκλημάτων. H αστυνομία δεν έχει όλα τα απαιτούμενα στοιχεία για να τους κατηγορήσει, οπότε τους βάζει σε χωριστά δωμάτια, εμποδίζοντάς τους να έχουν οποιαδήποτε επικοινωνία. O εισαγγελέας επισκέπτεται και τους δύο, τον καθένα χωριστά, και κάνει στον καθένα την εξής πρόταση:

• αν καταθέσει εναντίον του άλλου (και ο άλλος δεν μιλήσει) τότε η συνεργασία αμοίβεται με άμεση απελευθέρωση, ενώ ο «άλλος» θα φάει 12 χρόνια
• αν δε μιλήσει ούτε αυτός ούτε ο άλλος θα φάνε και οι δύο από 1 χρόνο φυλακή για ήσσονος σημασίας αδικήματα για τα οποία η αστυνομία έχει αποδείξεις
• αν καρφώσουν και οι δύο ο ένας τον άλλον τότε θα φάνε 4 χρόνια ο καθένας.

Ποιά είναι η αναμενόμενη ορθολογικά «βέλτιστη» στάση του καθενός απ’ τους κρατούμενους; ρωτάει η θεωρία παιγνίων.

Θυμίζουμε ότι «ορθολογισμός» για τους ειδικούς αυτού του μοντέλου είναι να κοιτάει ο καθένας το συμφέρον του, δηλαδή είτε το μέγιστο όφελος είτε την μικρότερη ζημιά του, λαμβάνοντας υπόψη του ότι και ο άλλος (ο «αντίπαλος»…) θα κάνει το ίδιο. Σύμφωνα λοιπόν με την θεωρία, ο κάθε κρατούμενους, ας πούμε ο Α και ο Β, έχει τις πιο κάτω επιλογές:

Eπειδή ο Α δεν μπορεί να εμπιστευτεί «λογικά σκεπτόμενος» τον Β ότι θα κρατήσει το στόμα του κλειστό (οπότε, κρατώντας κι αυτός το δικό του, «κερδίζει» την μικρότερη ποινή), καρφώνει. Eπειδή και ο Β απ’ την μεριά του κάνει τις ίδιες σκέψεις και τους ίδιους υπολογισμούς, καρφώνει επίσης. Kατά την θεωρία παιγνίων η ευτυχής (και πλήρως ορθολογική κατάληξη) του διλήμματος είναι οτι γίνονται ο ένας ρουφιάνος του άλλου και τρώνε από 4 χρόνια φυλακή.

Πρέπει να πούμε ότι σε αυτό το παράδειγμα, όπως και σε κάθε κατάσταση (παίγνιο) της θεωρίας παιγνίων (Game Theory), υποθέτουμε ότι οι εμπλεκόμενοι (οι παίκτες) είναι απόλυτα λογικοί και έχουν ως αποκλειστικό γνώμονα τη μεγιστοποίηση του κέρδους ή την ελαχιστοποίηση του κόστους (όπως σε αυτή την περίπτωση). Θα περίμενε ίσως κάποιος ότι δύο λογικοί άνθρωποι θα επέλεγαν το βέλτιστο δυνατό αποτέλεσμα που θα συνέφερε και τους δύο περισσότερο από αυτό που τελικά κατάφεραν, δηλαδή, να κρατήσουν και οι δύο τη σιωπή τους και να πάνε στη φυλακή με μια ποινή μόνο ενός έτους. Πώς κατέληξαν λοιπόν εδώ τα πράγματα; Η απάντηση βρίσκεται στην εμπιστοσύνη που δείχνει ο ένας στην απόφαση του άλλου. Με άλλα λόγια, με δεδομένη κάθε επιλογή του αντίπαλου παίκτη, το αποτέλεσμα του ανταγωνισμού επικρατεί έναντι του αποτελέσματος της συνεργασίας.

Το παραπάνω παράδειγμα καταδεικνύει ότι το “κοινό συμφέρον” δεν είναι πάντα η επιλογή απόλυτα λογικά σκεπτόμενων ατόμων και πολλές φορές απόλυτα λογικά επιλογές μπορούν να οδηγήσουν σε ζημία για όλους τους εμπλεκόμενους. Η κατάσταση αλλάζει αν το παιχνίδι επαναλαμβάνεται, οπότε κάθε παίκτης έχει τη δυνατότητα να “τιμωρήσει” μέσω της επιλογής του τον άλλο παίκτη για την προηγούμενη παρασπονδία του. Σε αυτή την περίπτωση, όταν οι επαναλήψεις του παιγνίου τείνουν στο άπειρο, η επιλογή της συνεργασίας (να κρατήσουν και οι δύο τη σιωπή τους) τείνει στο να επικρατήσει.

Μεταφέροντας το παράδειγμα στην καθημερινή ζωή μπορούμε να βγάλουμε πολύ χρήσιμα συμπεράσματα για πράγματα που φαίνονται λογικό να γίνουν αλλά τελικά επιλέγεται κάτι διαφορετικό που οδηγεί σε χειρότερα αποτελέσματα.

ΠΡΟΣΟΧΗ: Τρώμε καρκίνο! Διαβάστε ποια τρόφιμα πρέπει να αποφεύγετε! Από τον τ. πρόεδρο του ΕΦΕΤ

Έρχεται τώρα η παρακάτω ανακοίνωση… του Νίκου Κατσαρού, προέδρου του ΕΦΕΤ, να μας επιβεβαιώσει και ν’ ανοίξει τα μάτια του καταναλωτικού κοινού για τους διατροφικούς κινδύνους σε σχέση με τον καρκίνο, που υπάρχουν στην καθημερινότητά μας!

Θεωρώ υποχρέωσή μου να σας παραθέσω αυτό: Σύμφωνα με μελέτες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) και του Διεθνούς Ινστιτούτου Καρκίνου, οι αιτίες που προκαλούν καρκίνο είναι περίπου γνωστές…30% οφείλεται στο κάπνισμα, 33% στα τρόφιμα, 5% στην κληρονομικότητα και το υπόλοιπο 32% στις ακτινοβολίες, τους ιούς και τις ορμόνες.

Στα τρόφιμα οφείλεται το 1/3 των καρκίνων του πεπτικού συστήματος. Μερικές απο τις ουσίες που προστίθενται στα τρόφιμα είτε από το περιβάλλον είτε κατά την παρασκευή τους και θεωρούνται καρκινογόνες ή μεταλλαξιογόνες περιγράφονται παρακάτω:

Σολωμός, ξιφίας, γαλέος, τόνος

Τα ψάρια αυτά περιέχουν υδράργυρο σε πολλές περιπτώσεις πάνω από τα επιτρεπτά όρια. Στην διάρκεια της θητείας μου στον ΕΦΕΤ τέσσερις φορές αποσύραμε από την αγορά ψάρια της κατηγορίας αυτής λόγω αυξημένης ποσότητας υδραργύρου .Ο υδράργυρος προέρχεται από τον Ατλαντικό ωκεανό κυρίως που είναι μολυσμένος με υδράργυρο. Ο υδράργυρος συσσωρεύεται στον οργανισμό και προκαλεί βλάβες στον εγκέφαλο, το κεντρικό νευρικό σύστημα και είναι ύποπτος για καρκινογένεση. Μάλιστα, ο αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων συνιστά στις έγκυες γυναίκες να μην καταναλώνουν αυτήν την κατηγορία ψαριών κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και για τον υπόλοιπο πληθυσμό μια φορά τον μήνα .Παρόμοιες συστάσεις έχουν γίνει και από την Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων και από τους αντίστοιχους οργανισμούς Αυστραλίας και Καναδά. Επισημαίνεται σε κάθε περίπτωση ότι τα αναφερόμενα αφορούν μόνο αυτήν την κατηγορία ψαριών και όχι τα άλλα είδη, τα οποία θεωρούνται απαραίτητα για μια υγιεινή διατροφή και ιδιαίτερα τα ψάρια του Αιγαίου.

Επιπλέον ο σολομός ιχθυοτροφείων αλλά και ξιφίας, γαλέος και τόνος περιέχουν πολυχλωριομένα διφαινύλια (κλοφέν,.PCBs) τα οποία συσσωρεύονται στον οργανισμό, δρουν αθροιστικά και προκαλούν βλάβες στο ορμονικό σύστημα του οργανισμού και είναι ύποπτα για καρκινογενέσεις. Τα πολυχλωριομένα διφαινύλια προέρχονται από τους μολυσμένους ωκεανούς. Επισημαίνεται ότι τα ψάρια του Αιγαίου είναι απολύτως ασφαλή απο μετρήσεις που έχουν γίνει και είναι απαραίτητα για την υγιεινή διατροφή. Περαιτέρω η Πολιτεία πρέπει να κάνει περισσότερους και συστηματικότερους ελέγχους για τα εισαγόμενα ψάρια αυτής της κατηγορίας, που δυστυχώς δεν γίνονται.

Χρωστικές

Πριν λίγο καιρό αποσύρθηκε η ερυθρά χρωστική Ε120 ή καρμίνες ή οποία ήταν ύποπτη για καρκινογενέσεις και προστίθεται σε τρόφιμα και αναψυκτικά για να τους δώσει εντονότερο κόκκινο χρώμα. Η χρωστική Ε120 ή Red 2G παράγεται απο ψήσιμο είδους σκαθαριών σε 400 βαθμούς Κελσίου και απομόνωσης απο την σκόνη της χρωστικής. Στην διάρκεια της θητείας στον ΕΦΕΤ αποσύρθηκε η χρωστική Ε129 ως ύποπτη για καρκινογενέσεις που έμπαινε σε λουκάνικα, έτοιμα μπιφτέκια για να γίνονται πιο κόκκινα, σε πτηνοτροφές για να γίνεται ο κρόκος του αυγού πιο κίτρινος όπως και το χρώμα του κρέατος …πιο αλανιάρικο, επίσης στις ιχθυοτροφές σολομού για να γίνεται το κρέας του σολομού πιο κόκκινο και σε μαρμελάδες για πιο έντονο κόκκινο χρώμα..

Παρατηρούμε τις ετικέτες των τροφίμων και ιδιαίτερα των αναψυκτικών και δεν καταναλώνουμε εκείνες που περιέχουν πολλά Ε. Προτιμούμε φρέσκους χυμούς και φρέσκα φρούτα και λαχανικά εποχής.

Νιτρώδη, Νιτρικά

Τα νιτρώδη και νιτρικά άλατα που προστίθενται για συντήρηση σε καπνιστά ψάρια, κρέατα, αλλαντικά κλπ. μπορεί να αντιδράσουν με αζωτούχες ενώσεις των τροφών αυτών και να σχηματίσουν νιτροζαμίνες που είναι καρκινογόνες Οι νιτροζαμίνες προκαλούν καρκίνο του οισοφάγου και του ήπατος. Επίσης, σε καπνιστά και ψεροξημένα τρόφιμα είναι πιθανόν να υπάρχουν κυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες όπως το βενζοπυρένιο, που είναι καρκινογόνοι.

Περιορίζουμε την κατανάλωση αυτών των τροφών επίσης λόγω του ότι περιέχουν αυξημένες ποσότητες αλατιού και μπαχαρικών. Κηπευτικά προϊόντα που αρδεύονται απο περιοχές που η γεώτρηση περιέχει νιτρικά ή είναι προϊόντα θερμοκηπίου που έχουν χρησιμοποιηθεί νιτρικά λιπάσματα, τότε είναι πιθανόν να περιέχουν νιτρικά που είναι ύποπτα για καρκίνους στο πεπτικό σύστημα .Επίσης, το νερό γεωτρήσεων που περιέχει πάνω από 50mg/lt σε νιτρικά δεν πρέπει να καταναλώνεται ως πόσιμο.

Κονσέρβες

Στις κονσέρβες υπάρχει ένα εσωτερικό επίχρισμα (επάλειψη) για να μην έρχεται σε επαφή το μέταλλο με το τρόφιμο.Το επίχρισμα αυτό είναι μία πλαστική ουσία που ονομάζεται Δισφαινόλη Α( ΒΡΑ) που σταδιακά μεταφέρεται στο τρόφιμο. Η ΒΡΑ είναι ύποπτη για βλάβες στο συκώτι, στα νεφρά, το αμυντικό σύστημα του οργανισμού,διαβήτη τύπου ΙΙ και καρκινογενέσεις. Έχουν αποσυρθεί απο την ΕΕ, τις ΗΠΑ, τον Καναδά και Αυστραλία τα πλαστικά μπιμπερό από ΒΡΑ .

Κρεατικά στα κάρβουνα

Κρέατα και προϊόντα κρέατος που υπερψήνονται στα κάρβουνα, το λίπος στην υψηλή θερμοκρασία της φλόγας λιώνει αντιδρά με ανθρακούχες ενώσεις και σχηματίζει καρκινογόνες ουσίες που απορροφώνται από το κρέας. Το ίδιο συμβαίνει και για το καρβουνιασμένο κρεας. Τα τμήματα του καρβουνιασμένου κρέατος πρέπει να αφαιρούνται και το κρέας πρέπει να ψήνεται σε απόσταση απο την φλόγα ή χρήση ηλεκτρικής συσκευής.

Αφλατοξίνες

Γάλα, γαλακτοκομικά προϊόντα, τυρί κλπ, σπόροι, ξηροί καρποί εάν δεν παστεριοποιηθούν κατάλληλα ή οι ξηροί καρποί και σπόροι αποθηκευτούν σε χώρους υγρούς και θερμούς αναπτύσσονται μύκητες που παράγουν μυκοτοξίνες τις αφλατοξίνες που ενοχοποιούνται για καρκίνο του ήπατος. Δυστυχώς, εδώ ο καταναλωτής είναι εντελώς απροστάτευτος και επιτείνεται με την απουσία συστηματικών ελέγχων.

Υπολείμματα φυτοφαρμάκων

Τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων αποτελούν πρόβλημα λόγω της μη συμμόρφωσης των αγροτών και της απουσίας ελέγχων από την πολιτεία. Τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων είναι ύποπτα για βλάβες στο ορμονικό σύστημα του οργανισμού,το κεντρικό νευρικό σύστημα και για καρκινογενέσεις. Τα αυξημένα ποσοστά καρκινογένεσης τα τελευταία χρόνια μεταξύ των αγροτών οφείλεται στη χρήση φυτοφαρμάκων χωρίς προφυλάξεις (γάντια, στολές, μάσκες κλπ).

Η απουσία ελέγχων από την πολιτεία καθιστά τους καταναλωτές απροστάτευτους απο τους κινδύνους που εγκυμονούν τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων, των οποίων οι επιπτώσεις εμφανίζονται αργότερα.Μια συμβουλή προς καταναλωτές είναι να πλένουν καλά τα τρόφιμα αυτά, να ξεφλουδίζουν όσα ξεφλουδίζονται, να καταναλώνουν προϊόντα εποχής οχι θερμοκηπίου και σε περιπτώσεις βιολογικά προϊόντα.

Ακρυλαμίδη

Περισσότερο από δέκα χρόνια πριν στο Ινστιτούτο Καρολίνσκα της Σουηδίας ανακοίνωσαν Σουηδοί επιστήμονες ότι αμυλούχα τρόφιμα που θερμαίνονταν σε θερμοκρασίες μεγαλύτερες των 150 βαθμών Κελσίου σχηματίζονταν μια ουσία την ακρυλαμίδη και μάλιστα όσο υψηλότερη ήταν η θερμοκρασία τόσο μεγαλύτερη ήταν και η ποσότητα της παραγόμενης ακρυλαμίδης. Έτσι παξιμάδια, δημητριακά πρωινού, κουραμπιέδες, τηγανητές πατάτες, φρυγανιές, τσίπς κάθε κατηγορίας, ποπ κόρν, κλπ κατά το ψήσιμο σχηματίζεται ακρυλαμίδη, η οποία θεωρείται ύποπτη καρκινογενέσεων.

Η ακρυλαμίδη δεν υπάρχει στα τρόφιμα που αναφέρθηκαν, αλλά σχηματίζεται κατά το ψήσιμο από αντίδραση αμυλούχων συστατικών με το αμινοξύ ασπαραγίνη. Οι βιομηχανίες τροφίμων προσπαθούν να περιορίσουν το ποσοστό ακρυλαμίδης στα τρόφιμα είτε μειώνοντας τη θερμοκρασία είτε με διάφορες άλλες μεθόδους.Το φαινόμενο παρακολουθείται από την Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων.

Οι επιπτώσεις στον οργανισμό από τα τρόφιμα αυτά δεν εμφανίζονται άμεσα αλλά χρόνια αργότερα. Καλό θα είναι όμως να περιορίζουμε την κατανάλωση των προϊόντων αυτών,να καταναλώνουμε τρόφιμα με αντικαρκινική δράση και να καταναλώνουμε τρόφιμα με πολλές φυτικές ίνες διότι διευκολύνουν τις εκκενώσεις και έτσι αποβάλλονται οι καρκινογόνες ουσίες πριν απορροφηθούν από το παχύ έντερο. Η αντικαρκινική δράση κατηγοριών τροφίμων θα δημοσιευθεί σε επόμενο κείμενο.

Νίκος Κατσαρός

Π. Πρόεδρος ΕΦΕΤ

Επιστημονικός Συνεργάτης ΕΚΕΦΕ ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ

Γάλα: Η χειρότερη πηγή ασβεστίου! Σοκαριστική η αλήθεια για το ασβέστιο στο γάλα!

Η χειρότερη πηγή ασβεστίου

Μήπως αυτό σημαίνει ότι μα έχουν κοροϊδέψει και το γάλα δεν περιέχει ασβέστιο;

Φυσικά όχι. Το γάλα περιέχει πολύ ασβέστιο αλλά σε μια μορφή που είναι πολύ δύσκολο να απορροφηθεί από τον άνθρωπο. Ως αποτέλεσμα το ασβέστιο περνάει από το σύστημα του σώματός μας και… εξέρχεται από αυτό σαν άχρηστο

Μόνο στο ωμό γάλα το ασβέστιο είναι εύκολα απορροφήσιμο. Από την άλλη ωστόσο είναι αδύνατο να βρεις ωμό φρέσκο μη παστεριωμένο γάλα. Το ένζυμο φωσφατάση που βρίσκεται στο ωμό γάλα είναι αυτό που κάνει το ασβέστιο εύκολα απορροφήσιμο . Δυστυχώς η φωσφατάση, καταστρέφεται εντελώς κατά την διάρκεια της διαδικασίας της παστερίωσης.

Χιλιάδες εξετάσεις αίματος έδειξαν ότι εκείνοι που πίνουν 3 – 4 ποτήρια γάλα την ημέρα, έχουν τα χαμηλότερα επίπεδα του ασβεστίου στο αίμα.

Αυτό είναι άσχημα νέα για εκείνους που ενδιαφέρονται για την υγεία των οστών τους και που πίστευαν ότι το γάλα ήταν μια εύκολη λύση στο πρόβλημα αυτό.

Στην πραγματικότητα, η καλύτερη πηγή ασβεστίου για τον άνθρωπο είναι στα φρούτα, τα λαχανικά και τους ξηρούς καρπούς που τρώτε. Και υπάρχουν άλλες πηγές για ασβέστιο που ξεπερνούν πολύ κάθε τι που μπορείς να βρεις στο γάλα.

Η κράμβη, το γογγύλι, τα πράσινα λάχανα και άλλα σκούρα πράσινα λαχανικά είναι όλα άριστες πηγές απορροφήσιμου ασβεστίου. Η κράμβη έχει 200 mg ανά φλιτζάνι μαγειρεμένα, τα πράσινα λάχανα ανεβαίνουν στα 300 mg και τα πράσινα από τα γογγύλια περιέχουν 450 mg.

Κατεργασμένο γάλα και καρδιά

Άσχημα νέα. Η διαδικασία της ομογενοποίησης δημιουργεί το ένζυμο που ονομάζεται οξειδάση ξανθίνης (xanthine oxidate) που καταστρέφει τις αρτηρίες σας και να συμβάλλει στην πρόκληση καρδιαγγειακών παθήσεων και τη δημιουργία της αρτηριακής πλάκας.

Ομογενοποιημένο γάλα και σταθεροποίηση

Για να παραταθεί η διάρκεια ζωής του ομογενοποιημένου γάλακτος, το γάλα «σταθεροποιείτε» με τοξικές ουσίες από πολλά γαλακτοκομεία. Για να προσδιορίσετε αν το γάλα που αγοράζετε είναι σταθεροποιημένο, δοκιμάστε αυτό το εύκολο τεστ. Ρίξτε λίγο γάλα σε ένα ποτήρι και αφήστε το να μείνει έξω από το ψυγείο. Εάν το γάλα γίνει ξινό, δεν έχει σταθεροποιηθεί. Εάν το γάλα γίνει πικρό, έχει χημικώς σταθεροποιηθεί.

Αυξητική ορμόνη γάλακτος – Αγελαδινό γάλα και υγεία

Οι διαφημιστικές εκστρατείες για το αγελαδινό γάλα μπορούν να κάνουν τον καθένα να σκεφτεί ότι το γάλα είναι ένα απαραίτητο και φυσικό προϊόν για τους ανθρώπους. Οι περισσότεροι άνθρωποι όταν σκέφτονται να αυξήσουν την πρόσληψη ασβεστίου, πιάνουν κατευθείαν ένα μπουκάλι με γάλα ή μία φέτα τυρί. Ωστόσο, υπάρχουν πολλοί λόγοι για να μην χρησιμοποιεί κανείς τα γαλακτοκομικά ως πηγή θρεπτικών ουσιών.

Το πλήρες αγελαδινό γάλα είναι προσαρμοσμένο και κατάλληλο για τις διατροφικές ανάγκες του νεαρού μοσχαριού το οποίο διπλασιάζει το βάρος του σε 47 ημέρες, και μεγαλώνει για να φτάσει στα 140 κιλά σε ένα χρόνο. Στην πραγματικότητα, ο άνθρωπος είναι το μοναδικό είδος που πίνει το γάλα άλλου είδους ζώου, και το μόνο είδος που συνεχίζει να πίνει γάλα πέρα από τη βρεφική ηλικία.Επιπλέον, περίπου το 90% του πληθυσμού των ενηλίκων στον πλανήτη (στη Μ. Βρετανία το ποσοστό είναι γύρω στο 25%) έχει έλλειψη του ενζύμου που χρειάζεται για να χωνευθεί το γάλα. Το ένζυμο λακτάση είναι παρόν στα βρέφη ώστε να μπορούν να χωνέψουν το γάλα της μητέρας τους, και τα επίπεδα μειώνονται σταδιακά μέχρι την ηλικία των πέντε ετών. Οι ενήλικες που έχουν έλλειψη του ενζύμου υποφέρουν από φούσκωμα, πόνους στο στομάχι, διάρροια και αέρια αν πιουν γάλα.

Η πιο σημαντική σύνδεση μεταξύ γάλακτος και προβλημάτων υγείας είναι ίσως ο ρόλος που παίζουν τα γαλακτοκομικά στην αύξηση των καρδιακών παθήσεων. Υπερβολικά κορεσμένα λίπη στη διατροφή οδηγούν σε αρτηριοσκλήρυνση, όπου οι αρτηρίες γεμίζουν με χοληστερόλη και δεν μπορούν να επιτρέψουν την κυκλοφορία του αίματος στα ζωτικά όργανα. Η καρδιά είναι ιδιαίτερα ευάλωτη. Το γάλα και τα άλλα γαλακτοκομικά προϊόντα ευθύνονται για περίπου την μισή ποσότητα κορεσμένων λιπών που καταναλώνονται από το μέσο άνθρωπο. Τα υπόλοιπα κορεσμένα λίπη προέρχονται από το κρέας. Η Μ. Βρετανία έχει τα μεγαλύτερα ποσοστά καρδιακών παθήσεων στον κόσμο.

Ο Δρ. Benjamin Spock, ειδικός στη φροντίδα του παιδιού, ο οποίος κάποτε πρότεινε την κατανάλωση γάλακτος από τα παιδιά, έχει ταχθεί με αρκετούς γιατρούς που αμφισβητούν τη θρεπτική αξία του, και προειδοποιούν πως υπάρχει πιθανή σύνδεση με τον νεανικό διαβήτη και τις αλλεργίες. «Το μητρικό γάλα είναι το καλύτερο γάλα για τα μωρά» , λέει ο Δρ. Spock, ο οποίος υποστηρίζεται από τον Δρ. Frank Oski, διευθυντή της παιδιατρικής κλινικής στο Πανεπιστήμιο John Hopkins και από τον Δρ. Neal Barnard, πρόεδρο της Επιτροπής Ιατρών για Υπεύθυνη Ιατρική (Physicians Committee for Responsible Medicine) που αριθμεί 6.000 μέλη). Ο Δρ. Oski δηλώνει πως το αγελαδινό γάλα είναι υπερεκτιμημένο ως πηγή ασβεστίου και συχνά είναι μολυσμένο με ίχνη αντιβιοτικών, μπορεί να προκαλέσει αλλεργίες και πεπτικά προβλήματα, ενώ έχει συνδεθεί με τον νεανικό διαβήτη. [3]ειδών

Για να αυξήσουν την παραγωγή γάλακτος, πολλές αγελάδες σήμερα εμβολιάζονται με την αυξητική ορμόνη των βοοειδών (BGH) που προκαλεί λοιμώξεις στους μαστούς τους. Στη συνέχεια, αντιμετωπίζονται με μια μυριάδα αντιβιοτικών και φαρμάκων sulfa. Τα ιχνοστοιχεία των φαρμάκων αυτών βρέθηκαν στο γάλα τους και να καταλήγουν σε εκείνους που ήπιαν αυτό το γάλα.

Ελλείψεις και ασθένειες που έχουν συνδεθεί με το γάλα

Ομογενοποιημένο, σταθεροποιημένο και BFH γάλα έχει συνδεθεί με την έλλειψη σιδήρου, αλλεργίες, διάρροια, παραρρινοκολπίτιδα, κράμπες, κρυολογήματα και γρίπη, διαβήτη, μολύνσεις αυτιών, οστεοπόρωση, άσθμα, δυσκοιλιότητα, χρόνια κόπωση, πονοκεφάλους, ακμή, παχυσαρκία, αρθρίτιδα, ασθένεια του Lou Gehrig, καταρράκτη, αναιμία, γαστρεντερική αιμορραγία, αρτηριοσκλήρωση και άλλες ασθένειες.

Ο Δήμος Μονεμβασιάς σε 6'. Ελληνικοί υπότιτλοι.

ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΠΟΝΟΥΣ ΜΕ ΤΙΣ ΚΑΤΑΛΛΗΛΕΣ ΤΡΟΦΕΣ...

ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΠΟΝΟΥΣ ΜΕ ΤΙΣ ΚΑΤΑΛΛΗΛΕΣ ΤΡΟΦΕΣ...

Μπορεί η πρώτη μας σκέψη όταν πονάμε να είναι η λήψη ενός φαρμάκου, ωστόσο υπάρχουν και κάποιοι άλλοι ...

εναλλακτικοί τρόποι οι οποίοι είναι φυσικοί και καταπολεμούν κάποιους πόνους.

Οι τρόποι αυτοί είναι διατροφικοί αφού υπάρχουν αρκετές τροφές οι οποίες βοηθούν στην αντιμετώπιση κάποιων πόνων όπως ο πονοκέφαλος, οι πόνοι στις αρθρώσεις, αλλά και οι προεμμηνορροϊκοί πόνοι. 

1) Από τους πιο συχνούς πόνους είναι ο πονοκέφαλος που ταλαιπωρεί αρκετό κόσμο. Αυτοί προέρχονται από τη διαστολή των αιμοφόρων αγγείων στον εγκέφαλό μας. Σε περίπτωση απλών πονοκεφάλων μια μικρή δόση καφεϊνης που εκτός από τον καφέ περιέχεται και σε άλλα αφεψήματα όπως το τσάι βοηθά στη συστολή των αιμοφόρων αγγείων και με αυτό τον τρόπο ανακουφίζουν από τον πόνο. Ωστόσο σε περίπτωση ημικρανίας που οι πόνοι είναι πιο έντονοι τότε μάλλον υπάρχει έλλειψη μαγνησίου κάτι το οποίο μπορείτε να βρείτε στους γνωστούς σε όλους πασατέμπο. Το μαγνήσιο συμβάλλει στο να χαλαρώσουν τα νεύρα και οι τεντωμένοι μύες που συμβάλλουν στην ημικρανία.

2) Σύμφωνα με μια έρευνα που πραγματοποιήθηκε έδειξε ότι οι γυναίκες που κατανάλωναν περισσότερη ριβοφλαβίνη από τρόφιμα όπως τα αμύγδαλα είχαν κατά ένα τρίτο λιγότερες πιθανότητες να εμφανίσουν συμπτώματα προεμμηνορροϊκού συνδρόμου, σε σχέση με εκείνες που λάμβαναν μικρότερη ποσότητα. Σημειώνεται ότι οι τροφές που είναι πλούσιες σε βιταμίνη Β6, όπως τα φιστίκια μπορούν να μειώσουν τις ενοχλήσεις, τις κράμπες και άλλα συμπτώματα που σχετίζονται με το προεμμηνορροϊκό σύνδρομο.

3) Για όσους γυμνάζονται πολύ και κουράζουν τους μύες τους η λύση είναι πιουν ένα ρόφημα από τζίντζερ. Σύμφωνα με μια έρευνα όσοι έκαναν βάρη και κατανάλωναν το συγκεκριμένο τσάι ένιωθαν 25% λιγότερο πόνο 24 ώρες μετά την άσκηση με την σε σχέση με αυτούς που κατανάλωσαν ένα υποκατάστατο. Οι ερευνητές θεωρούν ότι αυτό που βοηθάει είναι η τζιντζερόλη, αντιοξειδωτική ουσία που καταπολεμά τις φλεγμονές και τον πόνο.

4) Η γαστροοιφαγική παλινδρόμηση προκαλεί μια σειρά ανεπιθύμητων ενοχλήσεων μεταξύ των οποίων και η καούρα στο στομάχι. Όπως προκύπτει από έρευνα όσοι κατανάλωναν συχνά τρόφιμα πλούσια σε φυτικές ίνες είχαν 20% λιγότερες πιθανότητες να αναφέρουν συμπτώματα γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης. Και αυτό γιατί πιθανότατα οι ίνες βοηθούν το φαγητό να φτάσει πιο γρήγορα στο στομάχι και να προλάβει με αυτόν τον τρόπο την παλινδρόμηση.

5) Οι πόνοι στις αρθρώσεις μπορούν να βρουν τη λύση τους στα ξινά κεράσια. Έρευνες έδειξαν ότι καταναλώνοντας περίπου 45 κεράσια ημερησίως μειώνεται κατά 25% η πρωτεΐνη C – reactive, που είναι μια βασική αιτία φλεγμονής, η οποία σχετίζεται με την αρθρίτιδα. Επιπλέον, σε αυτή την κατηγορία εντάσσεται και ο κουρκουμάς που περιέχει κουρκουμίνη, ένα στοιχείο που σύμφωνα με την έρευνα καταπράϋνε τον πόνο σε ανθρώπους που υπέφεραν από οστεοαρθρίτιδα στο γόνατο. Ιδιαίτερα σημαντική τροφή στην αντιμετώπιση των πόνων των αρθρώσεων είναι και ο σολομός που είναι πλούσιος σε Ωμέγα-3. 

Με την συνεργασία της Μαρίας Σπύρου – Διαιτολόγος – Διατροφολόγος.

Πηγή: life2day