ΑΣΤΙΚΗ ΘΕΡΜΙΔΑ ΝΗΣΙΔΑΣ

SOS: Η κλιματική αλλαγή μπορεί να κάνει τις πόλεις έως 8 βαθμούς Κελσίου πιο ζεστές έως το 2100

Μερικές από τις πόλεις της Γης μπορεί έως το τέλος του 21ου αιώνα να έλθουν αντιμέτωπες με θερμοκρασίες έως οκτώ βαθμούς Κελσίου υψηλότερες σε σχέση με τις σημερινές, εξαιτίας του συνδυασμού των αυξημένων εκπομπών «αερίων του θερμοκηπίου» και του φαινόμένου της «αστικής θερμίδας νησίδας», καθώς το τσιμέντο και η άσφαλτος επιδεινώνουν την επίπτωση της κλιματικής αλλαγής.

Αυτή είναι η ανησυχητική εκτίμηση μιας νέας ολλανδο-βρετανικής μελέτης, με επικεφαλής τον δρα Φρανσίσκο Εστράδα του Ινστιτούτου Περιβαλλοντικών Μελετών του Πανεπιστημίου VU του 'Αμστερνταμ, η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό για θέματα κλιματικής αλλαγής "Nature Climate Change".

Σύμφωνα με τη μελέτη που ανέλυσε στοιχεία για τις 1.692 μεγαλύτερες πόλεις κατά την περίοδο 1950-2015, οι πόλεις καλύπτουν περίπου το 1% της επιφάνειας του πλανήτη, αλλά φιλοξενούν πάνω από τον μισό παγκόσμιο πληθυσμό, παράγουν το 80% του παγκόσμιου ΑΕΠ και καταναλώνουν το 78% της ενέργειας παγκοσμίως, ενώ παράγουν πάνω από το 60% των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.

Μεταξύ 1950-2015 το 27% των πόλεων της Γης και το 65% του παγκόσμιου αστικού πληθυσμού βίωσαν θερμοκρασίες πάνω από την μέση παγκόσμια άνοδο της θερμοκρασίας στη διάρκεια αυτής της περιόδου (περίπου 0,6 βαθμοί Κελσίου).

Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι η άνοδος της θερμοκρασίας ορισμένων πόλεων θα έχει επιπτώσεις στην υγεία των κατοίκων τους, στα οικονομικά τους και σε ζωτικούς φυσικούς πόρους τους όπως το νερό. Η «αστική θερμική νησίδα» εκτιμάται ότι μπορεί τουλάχιστον να διπλασιάσει το κόστος της κλιματικής αλλαγής για πολλές πόλεις.

Οι εκτιμήσεις βασίζονται στο χειρότερο «σενάριο» ότι οι εκπομπές αερίων θα συνεχίσουν να αυξάνονται καθ' όλη τη διάρκεια του τρέχοντος αιώνα. Αν αυτό συμβεί, τότε μία στις τέσσερις πολυπληθέστερες πόλεις του κόσμου μπορεί να αντιμετωπίσει θερμοκρασίες αυξημένες κατά επτά βαθμούς Κελσίου έως το 2100, ενώ για το 5% των πόλεων η άνοδος της θερμοκρασίας μπορεί να φθάσει ή και να ξεπεράσει τους οκτώ βαθμούς.

Ένα μέρος της αύξησης του θερμομέτρου -γύρω στις δύο βαθμούς Κελσίου σε ορισμένες πολυπληθείς πόλεις έως το 2050- θα οφείλεται στο φαινόμενο της «αστικής θερμικής νησίδας». Αυτό συμβαίνει, όταν οι χώροι πρασίνου και νερού (πάρκα, λίμνες κ.α.), οι οποίοι αντισταθμίζουν εν μέρει την ζέστη, αντικαθίστανται από τσιμεντένιες οικοδομές και ασφάλτινους δρόμους, που επιτείνουν την άνοδο της θερμοκρασίας. Η κατάσταση επιδεινώνεται περαιτέρω από τις εξατμίσεις των αυτοκινήτων, τη λειτουργία των αιρ-κοντίσιον κ.α.

Όσον αφορά τις οικονομικές επιπτώσεις, η μέση πόλη αναμένεται να χάσει το 1,4% έως 1,7% του ΑΕΠ της έως το 2050 και το 2,3% έως 5,6% έως το 2100, ενώ για μερικές πόλεις η απώλεια μπορεί να αγγίξει το 11% έως το τέλος του αιώνα. Οι απώλειες αυτές προκύπτουν από την μεγαλύτερη κατανάλωση ενέργειας για ψύξη των εσωτερικών χώρων, από τη μεγαλύτερη ρύπανση του αέρα και του νερού, την μείωση της παραγωγικότητας των εργαζομένων κ.α.

Οι ερευνητές επισημαίνουν την ανάγκη οι πόλεις να πάρουν μέτρα (φύτεμα δέντρων, χρήση πιο ανακλαστικών επιφανειών σε στέγες και πεζοδρόμια κ.α.), ώστε να περιορίσουν την παγίδα της «αστικής θερμικής νησίδας».

Με αφορμή την πυρκαγιά στην Πορτογαλία

Συναγερμός από τους επιστήμονες: Πέντε και όχι δύο μήνες πλέον η περίοδος των πυρκαγιών

πυρκαγιές εκδηλώνονται από τον Ιούνιο έως τον Οκτώβριο

Ως καμπανάκι κινδύνου αντιμετωπίζουν επιστήμονες τη φονική φωτιά στην Πορτογαλία υποστηρίζοντας ότι η υπερθέρμανση του πλανήτη αποτέλεσε έναν από τους βασικότερους παράγοντες εκδήλωσης της πυρκαγιάς.

Όπως παρατηρεί ο ερευνητής Τόμας Κουρτ από το Εθνικό Κέντρο Ερευνών της Επιστήμης και της Τεχνολογίας του Περιβάλλοντος της Βρετανίας η κλατμική αλλαγή έχει επεκτείνει την περίοδο των πυρκαγιών σε όλο τον κόσμο από τους δυο στους πέντε μήνες.

«Καταγράφουμε μια αύξηση της θερμοκρασίας και ο θερμότερος αέρας είναι συνώνυμο της πιο ξηρής και άρα πιο εύφλεκτης βλάστησης» εξήγησε ο ερευνητής στην ερώτηση για τον ρόλο που μπορεί να έπαιξε η υπερθέρμανση του πλανήτη για τη φωτιά της Πορτογαλίας.

«Αυτές οι συνθήκες αυξάνουν τόσο τον κίνδυνο εκδήλωσης πυρκαγιάς όσο και την έντάση της. Πλέον είναι συχνό το φαινόμενο πυρκαγιών, όπως αυτή της Πορτογαλίας, που οι πυροσβέστες δυσκολεύονται πολύ να τις κατασβέσουν» συμπλήρωσε.

Σύμφωνα με τον ίδιο ενώ πριν από 50 χρόνια είχαμε πετύχει να μειώσουμε την περίοδο των πυρκαγιών στο δίμηνο Ιουλίου-Αυγούστου, η περίοδος αυτή πλέον έχει επεκταθεί με αποτέλεσμα πυρκαγιές να εκδηλώνονται από τον Ιούνιο έως τον Οκτώβριο.

Ειδικά για την Πορτογαλία ο Κουρτ σημείωσε ως επιβαρυντικό παράγοντα και την χλωρίδα της χώρας που περιλαμβάνει δάση από πεύκα και ευκάλυπτους.

Τελευταία παρατήρηση του Κουρτ ήταν ότι καταγράφεται μια αυξημένη εμφάνιση, ειδικά στη Μεσόγειο, μεγάλων - πυρκαγιών που καλύπτουν 1 εκατ. τετραγωνικά μέτρα - και πολύ μεγάλων πυρκαγιών που επηρεάζουν περισσότερα από 10 εκατ. τετραγωνικά μέτρα γης.

ΑΣΤΙΚΗ ΘΕΡΜΙΔΑ ΝΗΣΙΔΑΣ

SOS: Η κλιματική αλλαγή μπορεί να κάνει τις πόλεις έως 8 βαθμούς Κελσίου πιο ζεστές έως το 2100

Μερικές από τις πόλεις της Γης μπορεί έως το τέλος του 21ου αιώνα να έλθουν αντιμέτωπες με θερμοκρασίες έως οκτώ βαθμούς Κελσίου υψηλότερες σε σχέση με τις σημερινές, εξαιτίας του συνδυασμού των αυξημένων εκπομπών «αερίων του θερμοκηπίου» και του φαινόμένου της «αστικής θερμίδας νησίδας», καθώς το τσιμέντο και η άσφαλτος επιδεινώνουν την επίπτωση της κλιματικής αλλαγής.

Αυτή είναι η ανησυχητική εκτίμηση μιας νέας ολλανδο-βρετανικής μελέτης, με επικεφαλής τον δρα Φρανσίσκο Εστράδα του Ινστιτούτου Περιβαλλοντικών Μελετών του Πανεπιστημίου VU του 'Αμστερνταμ, η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό για θέματα κλιματικής αλλαγής "Nature Climate Change".

Σύμφωνα με τη μελέτη που ανέλυσε στοιχεία για τις 1.692 μεγαλύτερες πόλεις κατά την περίοδο 1950-2015, οι πόλεις καλύπτουν περίπου το 1% της επιφάνειας του πλανήτη, αλλά φιλοξενούν πάνω από τον μισό παγκόσμιο πληθυσμό, παράγουν το 80% του παγκόσμιου ΑΕΠ και καταναλώνουν το 78% της ενέργειας παγκοσμίως, ενώ παράγουν πάνω από το 60% των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.

Μεταξύ 1950-2015 το 27% των πόλεων της Γης και το 65% του παγκόσμιου αστικού πληθυσμού βίωσαν θερμοκρασίες πάνω από την μέση παγκόσμια άνοδο της θερμοκρασίας στη διάρκεια αυτής της περιόδου (περίπου 0,6 βαθμοί Κελσίου).

Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι η άνοδος της θερμοκρασίας ορισμένων πόλεων θα έχει επιπτώσεις στην υγεία των κατοίκων τους, στα οικονομικά τους και σε ζωτικούς φυσικούς πόρους τους όπως το νερό. Η «αστική θερμική νησίδα» εκτιμάται ότι μπορεί τουλάχιστον να διπλασιάσει το κόστος της κλιματικής αλλαγής για πολλές πόλεις.

Οι εκτιμήσεις βασίζονται στο χειρότερο «σενάριο» ότι οι εκπομπές αερίων θα συνεχίσουν να αυξάνονται καθ' όλη τη διάρκεια του τρέχοντος αιώνα. Αν αυτό συμβεί, τότε μία στις τέσσερις πολυπληθέστερες πόλεις του κόσμου μπορεί να αντιμετωπίσει θερμοκρασίες αυξημένες κατά επτά βαθμούς Κελσίου έως το 2100, ενώ για το 5% των πόλεων η άνοδος της θερμοκρασίας μπορεί να φθάσει ή και να ξεπεράσει τους οκτώ βαθμούς.

Ένα μέρος της αύξησης του θερμομέτρου -γύρω στις δύο βαθμούς Κελσίου σε ορισμένες πολυπληθείς πόλεις έως το 2050- θα οφείλεται στο φαινόμενο της «αστικής θερμικής νησίδας». Αυτό συμβαίνει, όταν οι χώροι πρασίνου και νερού (πάρκα, λίμνες κ.α.), οι οποίοι αντισταθμίζουν εν μέρει την ζέστη, αντικαθίστανται από τσιμεντένιες οικοδομές και ασφάλτινους δρόμους, που επιτείνουν την άνοδο της θερμοκρασίας. Η κατάσταση επιδεινώνεται περαιτέρω από τις εξατμίσεις των αυτοκινήτων, τη λειτουργία των αιρ-κοντίσιον κ.α.

Όσον αφορά τις οικονομικές επιπτώσεις, η μέση πόλη αναμένεται να χάσει το 1,4% έως 1,7% του ΑΕΠ της έως το 2050 και το 2,3% έως 5,6% έως το 2100, ενώ για μερικές πόλεις η απώλεια μπορεί να αγγίξει το 11% έως το τέλος του αιώνα. Οι απώλειες αυτές προκύπτουν από την μεγαλύτερη κατανάλωση ενέργειας για ψύξη των εσωτερικών χώρων, από τη μεγαλύτερη ρύπανση του αέρα και του νερού, την μείωση της παραγωγικότητας των εργαζομένων κ.α.

Οι ερευνητές επισημαίνουν την ανάγκη οι πόλεις να πάρουν μέτρα (φύτεμα δέντρων, χρήση πιο ανακλαστικών επιφανειών σε στέγες και πεζοδρόμια κ.α.), ώστε να περιορίσουν την παγίδα της «αστικής θερμικής νησίδας».

ΣΕ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ Η ΚΥΜΑΤΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

Εφικτή η μετάβαση του πλανήτη σε 100% «πράσινη ενέργεια»

Θα κυριαρχήσουν στο μέλλον οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, καθώς μπορούν να φτάσουν σε κάλυψη στο 100%, όπως επισημαίνει ο οργανισμός REN21, επικαλούμενος το παράδειγμα αρκετών περιοχών, νησιών και πόλεων που έχουν θέσει ήδη τέτοιο στόχο.

Ο REN21 συνομίλησε με 114 ειδικούς από όλο τον κόσμο και το 90% αυτών έκρινε ότι οι ΑΠΕ οδηγούν σε ενισχυμένη ενεργειακή πρόσβαση τις κοινότητες ανά τον πλανήτη. «100 εκατ. άνθρωποι λαμβάνουν πλέον ηλεκτρισμό μέσω διανεμόμενων ανανεώσιμων ενεργειακών συστημάτων και οι αγορές για αυτά τα συστήματα αυξάνονται γρήγορα», όπως σημείωσε σε ανακοίνωσή του.

Επιπλέον, πάνω από το 70% των ειδικών θεωρεί ότι είναι εφικτή η μετάβαση του πλανήτη προς το 100% ΑΠΕ, με τους Ευρωπαίους και Αυστραλούς να στηρίζουν περισσότερο αυτή την άποψη. Ακόμη ένα 70% εκτιμά ότι το κόστος των ΑΠΕ θα συνεχίσει να υποχωρεί και θα «κερδίσει» τα ορυκτά καύσιμα εντός δέκα ετών. «Τα αιολικά και τα φ/β είναι ήδη ανταγωνιστικά έναντι της συμβατικής παραγωγής στις περισσότερες χώρες του ΟΟΣΑ», αναφέρει ο REN21.

Ο Αρθούρος Ζερβός, πρόεδρος του οργανισμού, δήλωσε σχετικά ότι το 2004, όταν ο REN21 ιδρύθηκε, το μέλλον των ΑΠΕ έμοιαζε πολύ διαφορετικό. «Εκείνη την εποχή, κανείς δεν θα μπορούσε να φανταστεί ότι το 2016 οι ΑΠΕ θα αντιστοιχούν στο 86% όλων των νέων μονάδων στην Ε.Ε.», όπως εξήγησε.

Παλιρροϊκή ενέργεια

Την ίδια στιγμή, στα τέλη του 2016, η Ευρώπη διέθετε 13 μεγαβάτ παλιρροϊκής ενέργειας και 5 μεγαβάτ κυματικής ενέργειας, ενώ άλλα 30 μεγαβάτ έργων τελούσαν υπό κατασκευή.

Σύμφωνα με το σύνδεσμο Ocean Energy Europe, το 2016 ήταν η πρώτη χρονιά πραγματικής ανάπτυξης για τον κλάδο, ο οποίος έχει χρηματοδοτηθεί με 130 εκατ. ευρώ από το 2014 μέσω του προγράμματος Horizon 2020. Επίσης, κεφάλαια προσέφερε πέρυσι και η EIB.

Όπως τονίζει ο σύνδεσμος, έργα-σταθμοί στην παλιρροϊκή ενέργεια ήταν τα πάρκα στο Paimpol-Brehat της Γαλλίας και το MeyGen και Shetland στη Σκωτία. Το MeyGen συγκεκριμένα αποτελεί το μεγαλύτερο έργο παλιρροϊκής ενέργειας μέχρι σήμερα.

Στην κυματική ενέργεια, 21 γεννήτριες εγκαταστάθηκαν στην Ευρώπη μέχρι τώρα και αναμένεται η ολοκλήρωση άλλων 20 με συνολική ισχύ 12 μεγαβάτ.

Από την αύξηση της στάθμης και την τήξη των παγετώνων

Ανησυχητικά στοιχεία για την κλιματική αλλαγή

Στα 3,2 χιλιοστά το έτος η αύξηση της παγκόσμιας στάθμης της θάλασσας - Οι μετρήσεις των δορυφόρων γίνονται με «ρυθμιστή» το Πολυτεχνείο Κρήτης - Εκλογή του καθηγητή Στ. Μερτίκα σε επιστημονικό συμβούλιο της ESA

Καθοριστικό ρόλο στην παγκόσμια έρευνα για την κλιματική αλλαγή παίζει το Πολυτεχνείο Κρήτης καθώς  η βαθμονόμηση -δηλαδή η ρύθμιση- των δορυφόρων αλτιμετρίας που κάνουν τις σχετικές μετρήσεις κυρίως για το τι συμβαίνει στη θάλασσα, γίνεται μέσα από τον σταθμό που έχει εγκαταστήσει στη Γαύδο και σε περιοχές των Νομών Χανίων και Ρεθύμνου, εδώ και 17 έτη.

Tα πρώτα δεδομένα από τους δορυφόρους είναι ανησυχητικά  καθώς παρατηρείται αύξηση της παγκόσμιας στάθμης της θάλασσας γύρω στα 3,2 χιλιοστά το έτος, τήξη των παγετώνων στη Γροιλανδία της τάξεως των 250 Γιγατόνων (250 δισεκατομμύρια κιλά) κάθε έτος και γύρω στα 3 – 5 μέτρα, κατά μέσο όρο, μειώση του πάχους των παγετώνων στην Ανταρτική.

Τα στοιχεία αυτά ανέφερε, μιλώντας στα “Χανιώτικα νέα”, ο διευθυντής του Εργαστηρίου Γεωδαισίας και Γεωπληροφορικής και καθηγητής της Σχολής Μηχανικών Ορυκτών Πόρων του Πολυτεχνείου Κρήτης, Στέλιος Μερτίκας, ο οποίος προσφάτως εξελέγη ως μέλος  του ειδικού επιστημονικού συμβουλίου στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος (ESA – MAG: Mission Advisory Group) για 4 έτη.

Ένας από τους λόγους για την σημαντική αυτή διάκριση – εκλογή του κ. Μερτίκα είναι η πολυετής ενασχόλησή του με το αντικείμενο αυτό αλλά και το γεγονός ότι ένας από τους τέσσερις σταθμούς βαθμονόμησης παγκοσμίως, έχει εγκατασταθεί από το Εργαστήριο Γεωδαισίας και Γεωπληροφορικής του Τμήματος Μηχανικών Ορυκτών Πόρων του Πολυτεχνείου Κρήτης, συγκροτώντας ένα πραγματικό δίκτυο με βασική περιοχή την ακριτική Γαύδο και με τμήματα σε περιοχές της Δυτικής Κρήτης.

Στον κόσμο, υπάρχουν τρεις ακόμη σταθμοί: Ο ένας 20 χιλιόμετρα από το Λος Αντζελες σε μια υπεράκτια πλατφόρμα πετρελαίου που λειτουργεί εδώ και 30 περίπου χρόνια από τη NASA. Ο δεύτερος από το Κέντρο Διαστημικών Ερευνών της Γαλλίας  στην Κορσική ενώ ο τρίτος βρίσκεται στην Ταζμανία στην Αυστραλία.

Η επιστημονική ομάδα στην οποία εξελέγη ο κ. Μερτίκας, θα καθοδηγεί την ESA μέχρι το στάδιο της εκτόξευσης του νέου αλτιμετρικού δορυφόρου “Sentinel-6/Jason-CS” το 2020. Η δορυφορική αυτή αποστολή αποτελεί συνεργασία της ESA και της NASA μαζί με την NOAA (Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ) και του ευρωπαϊκού Eumetsat (Ευρωπαϊκός οργανισμός για την επιχειρησιακή διαχείριση των δορυφόρων της Ευρώπης στην Γερμανία).

Μιλώντας στα “Χανιώτικα νέα” ο κ. Μερτίκας εξηγεί ότι η νέα αυτή δορυφορική αποστολή Sentinel-6/Jason-CS «έχει να κάνει με την παρατήρηση της αλλαγής του κλίματος της Γης με αδιαμφισβήτητο και αντικειμενικό τρόπο. Προσπαθούμε να διερευνήσουμε, για παράδειγμα, την αύξηση της στάθμης της θάλασσας η οποία σήμερα  κυμαίνεται γύρω στα 3,2 χιλιοστά το έτος και, δυστυχώς, είναι επιταχυνόμενη: το 1995 ήταν 2,2 χιλιοστά/έτος. Επίσης, αυτοί οι δορυφόροι αλτιμετρίας παρατηρούν τη τήξη των παγετώνων και πόσους γιγατόνους (δισεκατομμύρια τόνοι πάγου) λιώνουν κάθε έτος. Ταυτόχρονα μπορούν να παρατηρήσουν την αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη. Έχουμε κατά κάποιον τρόπο μία καταγραφή των κλιματικών εξελίξεων του πλανήτης μας με αδιαμφισβήτητο και αντικειμενικό τρόπο για πρώτη φορά».

Ο ίδιος σημειώνει ότι στο Πολυτεχνείο Κρήτης «δουλεύουμε γύρω στα 17 χρόνια πάνω σε αυτό το αντικείμενο και έχουμε παρουσιάσει όλο αυτό το διάστημα αξιόπιστα αποτελέσματα για την αξιοπιστία των δορυφορικών αυτών παρατηρήσεων. Επομένως, η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος επέλεξε πλέον να κάνει τον μόνιμο σταθμό βαθμονόμησης δορυφόρων αλτιμετρίας στην Κρήτη. Ο σταθμός του Πολυτεχνείου Κρήτης είναι ένας από τους τέσσερις στον κόσμο και είναι ο απόλυτος και o θεμελιώδης σταθμός βαθμονόμησης για όλους τους αλτιμετρικούς δορυφόρους στον κόσμο. Η βασική του εγκατάσταση είναι στη Γαύδο και  έχει επεκταθεί  σε περιοχές κυρίως στη Δυτική Κρήτη (Χρυσοσκαλίτισσα, Κάντανος) που συγκροτούν ένα δίκτυο».

Ο προσδιορισμός της στάθμης της θάλασσας

Ο σταθμός προσδιορίζει με ακρίβεια μικρότερη του εκατοστού τη στάθμη της θάλασσας τη στιγμή που π.χ. περνάει ο δορυφόρος σε μια περιοχή γύρω στα 10-20 χλμ. νότια της Γαύδου και με αυτόν τον τρόπο μπορεί να ελεγχθεί αν ο δορυφόρος μετράει σωστά ή όχι.

Ακόμα ο κ. Μερτίκας εξηγεί ότι «οι μετρήσεις των δορυφόρων που παρατηρούν την αλλαγή του κλίματος αποτελούν τη μόνη ιστορική καταγραφή για το τι συμβαίνει στον πλανήτη σήμερα διότι μέχρι πρόσφατα δεν είχαμε την ευκαιρία να έχουμε μετρήσιμα και αντικειμενικά στοιχεία των μεταβολών ως προς το κέντρο μάζας της Γης . Για πρώτη φορά έχουμε παρατηρήσεις σε αυτή την κλίμακα».

Αυτή τη στιγμή σε τροχιά γύρω από τη Γη βρίσκονται τέσσερις δορυφόροι αλτιμετρίας (CryoSat-2, Jason-3, Sentinel-3A, Jason-2, ενώ ετοιμάζονται άλλοι τόσοι τουλάχιστον) που παρατηρούν την κλιματική αλλαγή και αναμένεται να επεκταθούν με τον “Sentinel-6/Jason-CS” που θα εκτοξευτεί το 2020. Με αυτούς αλλά και πολλούς άλλους από την επιχειρησιακή γενιά των δορυφόρων Sentinels της Ευρώπης, όπως λέει ο καθηγητής,  «μπορούμε να βλέπουμε μεταβολές στη στάθμη της θάλασσας, την κίνηση των ωκεάνιων ρευμάτων, τη βυθομετρία,  τις παραμορφώσεις του στερεού φλοιού της γης, να μετρούμε τις θερμοκρασιακές αλλαγές και να παρατηρούμε την αλλαγή του κλίματος της γης για την επόμενη εικοσαετία».

Ο ρόλος του πολυτεχνείου

Για τον ρόλο του Πολυτεχνείου Κρήτης ο κ. Μερτίκας εξηγεί ακόμα: «Αν τοποθετήσουμε οποιαδήποτε επιστημονικά όργανα  μέσα στο Εργαστήριο και τα βαθμονομήσουμε, δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι ότι αυτά θα μετρήσουν σωστά σε τροχιά 1.300 χιλιομέτρων από την επιφάνεια της Γης. Ο ρόλος μας λοιπόν είναι να ελέγξουμε εάν οι μετρήσεις των δορυφόρων αυτών είναι σωστές ή όχι στην τροχιά τους,  να δώσουμε τις παρατηρήσεις μας και τα αποτελέσματα να διορθώνουν συστηματικά σφάλματα, μεταβολές των δορυφορικών οργάνων από έτος σε έτος, αλλά και να συνδέεται μία δορυφορική αποστολή με την επόμενη με αδιαμφισβήτητο και συνεχή τρόπο για την παρατήρση του κλίματος της Γης .

Ως προς τα μέχρι στιγμής δεδομένα, ο κ. Μερτίκας σημειώνει:

«Τα πρώτα αποτελέσματα – δεδομένα, δείχνουν ότι υπάρχει γύρω στα 3,2 χιλιοστά το έτος αύξηση της παγκόσμιας στάθμης της θάλασσας, μία τήξη των παγετώνων στη Γροιλανδία της τάξεως των 250 Γιγατόνων (250 δισεκατομμύρια κιλά πάγου) κάθε έτος και κατά μέσο όρο γύρω στα 3 – 5 μέτρα τήξη των παγετώνων στην Ανταρτική. Αυτά τα δεδομένα είναι ανησυχητικά για όλο τον κόσμο».

Πηγή haniotika - nea.gr

Το διοξείδιο του άνθρακα αναμένεται να φτάσει στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων 420 εκατ. ετών

Έως τον 23ο αιώνα δεν αποκλείεται λόγω της κλιματικής αλλαγής οι θερμοκρασίες στον πλανήτη μας να είναι πλέον οι υψηλότερες των τελευταίων 420 εκατομμυρίων ετών

Έως τα μέσα του αιώνα μας το διοξείδιο του άνθρακα στην ατμόσφαιρα μπορεί να φθάσει στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων 50 εκατ. ετών, ενώ μέσα στα επόμενα 100 έως 200 χρόνια σε επίπεδα που δεν έχουν υπάρξει στη Γη εδώ και 200 εκατομμύρια χρόνια. Και, σύμφωνα με μία νέα βρετανo-αμερικανική επιστημονική μελέτη, έως τον 23ο αιώνα δεν αποκλείεται λόγω της κλιματικής αλλαγής οι θερμοκρασίες στον πλανήτη μας να είναι πλέον οι υψηλότερες των τελευταίων 420 εκατομμυρίων ετών.

Χάρη στις παγιδευμένες στους πάγους της Ανταρκτικής φυσαλίδες αρχαίου αέρα, οι επιστήμονες έχουν διαμορφώσει μια αρκετά καλή εικόνα για την εξέλιξη του διοξειδίου έως πριν από 800.000 χρόνια. Όμως, για ακόμη πιο πίσω στο παρελθόν, οι εκτιμήσεις είναι πολύ πιο δύσκολες.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον καθηγητή γεωχημείας Γκάβιν Φόστερ του Πανεπιστημίου του Σαουθάμπτον, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό «Nature Communications», αξιολόγησαν πάνω από 1.200 εκτιμήσεις που έχουν γίνει έως τώρα για τις συγκεντρώσεις του ατμοσφαιρικού διοξειδίου του άνθρακα στο μακρινό παρελθόν.

Χρησιμοποιώντας διάφορες πηγές (απολιθωμένα φυτά, σύνθεση ισοτόπων άνθρακα στο χώμα και στις θάλασσες κ.α.), δημιούργησαν ένα συνεχές ιστορικό αρχείο που φθάνει έως μισό δισεκατομμύριο χρόνια πίσω. Η μελέτη κατέληξε στο συμπέρασμα ότι αν η ανθρωπότητα κάψει όλα τα διαθέσιμα ορυκτά καύσιμα στο μέλλον, τα επίπεδα διοξειδίου και ζέστης μπορεί να σπάσουν κάθε ρεκόρ για τα τελευταία 420 εκατ. χρόνια.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι διαχρονικά τα επίπεδα διοξειδίου έχουν με φυσικό τρόπο (χωρίς ανθρωπογενείς επιδράσεις) εμφανίσει σημαντικές αυξομειώσεις από 200-400 ppm (μέρη ανά εκατομμύριο μορίων) κατά τις εποχές των πάγων, έως πάνω από 3.000 ppm, κατά τις ενδιάμεσες θερμές «εποχές του θερμοκηπίου».

Παρόλα αυτά, η τωρινή ταχύτητα της κλιματικής αλλαγής θεωρείται πρωτοφανής. Μάλιστα, σύμφωνα με τους επιστήμονες, η ένταση της ηλιακής ακτινοβολίας σήμερα είναι μεγαλύτερη από ό,τι στο απώτερο παρελθόν, πράγμα που συνδυάζεται με το αυξημένο διοξείδιο για να αυξήσει κι άλλο τη θερμοκρασία της Γης.

Το διοξείδιο είναι ένα ισχυρό «αέριο του θερμοκηπίου» και κατά τα τελευταία 150 χρόνια, λόγω της καύσης των ορυκτών καυσίμων μετά την έναρξη της βιομηχανικής εποχής, έχει αυξηθεί από τα προβιομηχανικά επίπεδα των 280 ppm σε σχεδόν 405 ppm το 2016.

Αν η ανθρωπότητα αποτύχει να μειώσει τις εκπομπές διοξειδίου στον αέρα, τότε το 2050 το διοξείδιο μπορεί να φθάσει τα 600 ppm, στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 50 εκατ. ετών. Και αν καούν όλα τα διαθέσιμα ορυκτά καύσιμα, τότε έως το έτος 2250 το διοξείδιο εκτιμάται ότι θα φθάσει περίπου τα 2.000 ppm, ένα επίπεδο που δεν έχει υπάρξει εδώ και τουλάχιστον 200 εκατ. χρόνια.

Πηγή: ΑΠΕ - ΜΠΕ 

Νέα αμερικανική επιστημονική έρευνα

Τα πολλά αντιβιοτικά αυξάνουν τον κίνδυνο για πολύποδες του εντέρου

Η νέα μελέτη ενισχύει τις υποψίες ότι τα εντερικά βακτήρια παίζουν ρόλο-κλειδί στην πρόκληση καρκίνου

Η μακρόχροχη χρήση αντιβιοτικών σε νεαρή και μέση ηλικία συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης πολυπόδων (αδενωμάτων) στο έντερο, που μπορεί να εξελιχθούν σε καρκίνο, σύμφωνα με μια νέα αμερικανική επιστημονική έρευνα.

   

Η συσχέτιση αυτή αποδίδεται στον τρόπο που τα αντιβιοτικά επιδρούν στους μικροοργανισμούς του εντέρου. Η νέα μελέτη ενισχύει τις υποψίες ότι τα εντερικά βακτήρια (το λεγόμενο μικροβίωμα) παίζουν ρόλο-κλειδί στην πρόκληση καρκίνου.

   

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον επιδημιολόγο δρα 'Αντριου Τσαν της Ιατρικής του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ και του Γενικού Νοσοκομείου της Μασαχουσέτης, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο βρετανικό γαστρεντερολογικό περιοδικό "Gut", ανέλυσαν στοιχεία για 16.642 νοσοκόμες άνω των 60 ετών, που μπορούσαν να δώσουν ένα ιστορικό χρήσης αντιβιοτικών σε ηλικία 20 έως 59 ετών και οι οποίες είχαν κάνει τουλάχιστον μία κολονοσκόπηση (συνολικά είχαν εντοπισθεί 1.195 αδενώματα στο έντερό τους).

   

Οι γυναίκες που μεταξύ 20 και 40 ετών είχαν πάρει τα περισσότερα αντιβιοτικά (για δύο μήνες και πάνω), είχαν κατά μέσο όρο 36% μεγαλύτερη πιθανότητα να διαγνωσθούν με πολύποδες, είτε υψηλού είτε χαμηλού κινδύνου για καρκίνο.

   

Οι γυναίκες που είχαν επίσης πάρει πολλά αντιβιοτικά (τουλάχιστον επί δύο μήνες) σε ηλικία 40 έως 60 ετών, είχαν ακόμη μεγαλύτερη πιθανότητα -αυξημένη κατά 69%- να διαγνωσθούν με αδένωμα.

         

Σύμφωνα με τους ερευνητές, εφόσον υπάρξει επιβεβαίωση και από άλλες μελέτες, προκύπτει άλλη μία αιτία για τον περιορισμό της χρήσης των αντιβιοτικών.

Το μεθάνιο απειλεί να «εκτροχιάσει» την κλιματική αλλαγή

Τα δύο τελευταία χρόνια το μεθάνιο στην ατμόσφαιρα της γης αυξήθηκε κατά τουλάχιστον δέκα μέρη ανά δισεκατομμύριο (ppb) ετησίως

Οι συγκεντρώσεις μεθανίου στην ατμόσφαιρα της Γης αυξάνονται πλέον με τον ταχύτερο ρυθμό των τελευταίων δύο δεκαετιών, προειδοποιούν οι επιστήμονες. Το μεθάνιο αποτελεί ένα ισχυρό «αέριο του θερμοκηπίου» -πιο επικίνδυνο και από το διοξείδιο του άνθρακα- το οποίο απειλεί να εκτροχιάσει την κλιματική αλλαγή και να καταστήσει μάταιο το στόχο για συγκράτηση της ανόδου της θερμοκρασίας έως τους δύο βαθμούς Κελσίου.

Μια διεθνής επιστημονική ομάδα από μέλη του Παγκόσμιου Προγράμματος ‘Ανθρακα έκανε τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό περιβαλλοντικών ερευνών «Environmental Research Letters», ενώ θα παρουσιάσουν τις ανησυχητικές τάσεις του μεθανίου αύριο στο διεθνές συνέδριο της Αμερικανικής Γεωφυσικής Ένωσης. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, οι συγκεντρώσεις μεθανίου στον αέρα άρχισαν να αυξάνουν το 2007, ενώ η αύξησή τους ήταν δραματική κατά τη διετία 2014-15. Μέσα στα δύο προηγούμενα χρόνια, το μεθάνιο αυξήθηκε κατά τουλάχιστον δέκα μέρη ανά δισεκατομμύριο (ppb) ετησίως και έχει ξεπεράσει πλέον τα 1.850 ppb.

Αντίθετα, στις αρχές της δεκαετίας του 2000 το μεθάνιο αυξανόταν με μέσο ετήσιο ρυθμό μόνο 0,5 μέρη ανά δισεκατομμύριο. Η αιτία για την πιο πρόσφατη αύξηση του μεθανίου στην ατμόσφαιρα δεν είναι ξεκάθαρη, αλλά πιθανώς οφείλεται σε αυξημένες εκπομπές από τον τομέα της γεωργίας και της κτηνοτροφίας. Η συνολική ποσότητα του μεθανίου είναι πολύ μικρότερη στην ατμόσφαιρα από ό,τι του διοξειδίου του άνθρακα, το οποίο πρόσφατα ξεπέρασε τα 400 μέρη ανά εκατομμύριο (ppm). Όμως το μεθάνιο παγιδεύει 28 φορές περισσότερη θερμότητα, συνεπώς είναι πολύ πιο επικίνδυνο για την άνοδο της θερμοκρασίας και την κλιματική αλλαγή. Και ενώ οι εκπομπές διοξειδίου εμφανίζουν μια τάση σταθεροποίησης κατά τα τελευταία χτρόνια, αντίθετα του μεθανίου εμφανίζουν ολοένα πιο αυξητική τάση.

«Η σταθεροποίηση που έχουμε δει κατά την τελευταία τριετία στις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα είναι εντυπωσιακά διαφορετική από την πρόσφατη ταχεία άνοδο στο μεθάνιο», ανέφερε ο επικεφαλής της μελέτης, καθηγητής γεωεπιστημών Ρόμπερτ Τζάκσον του Πανεπιστημίου Στάνφορντ της Καλιφόρνια.

Το μεθάνιο είναι δύσκολο αέριο στην ανίχνευσή του και μπορεί να προέρχεται από μια πληθώρα πηγών, φυσικών (βάλτοι, υγροβιότοποι, ζώα κ.α.), καθώς επίσης βιολογικών και ανθρωπογενών (περίπου το 60% των συνολικών εκπομπών). Οι αγελάδες της κτηνοτροφίας και οι καλλιεργούμενοι ορυζώνες είναι οι δύο μεγαλύτερες πηγές μεθανίου, ενώ στην τρίτη θέση είναι η εξόρυξη και εκμετάλλευση των ορυκτών καυσίμων (το μεθάνιο διαρρέει συχνά από τις πετρελαιοπηγές και κατά την άντληση του φυσικού αερίου).

Βιονικό φύλλο παράγει λιπάσματα για τις γεωργικές καλλιέργειες

Τα βιονικά φύλλα-παραγωγοί λιπασμάτων προορίζονται κυρίως για τις αναπτυσσόμενες χώρες και τις απομακρυσμένες περιοχές που δεν διαθέτουν εργοστάσια λιπασμάτων ή δεν έχουν φθηνή πρόσβαση σε λιπάσματα.

←

Ψάρι των σπηλαίων στην Κωνσταντία

→

ΗΠΑ: Οικολογικές οργανώσεις προσφεύγουν κατά απόφασης του Τραμπ

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Δημοσίευση: 04/04/2017 - 09:43 Τελευταία ενημέρωση: 04/04/2017 - 09:43

1 σχόλιο

Shutterstock.com

SHARE IT

Επιστήμονες στις ΗΠΑ εφηύραν ένα βιονικό φύλλο που χρησιμοποιεί βακτήρια, το φως του ήλιου, νερό και αέρα για να παράγει αζωτούχα λιπάσματα στο έδαφος.

Στο δεύτερο ήμισυ του 20ού αιώνα η μαζική παραγωγή λιπασμάτων έπαιξε καθοριστικό ρόλο για τη λεγόμενη «πράσινη» επανάσταση, που απέτρεψε μια σοβαρή διατροφική κρίση. Καθώς όμως ο παγκόσμιος πληθυσμός συνεχώς μεγαλώνει και η έλλειψη τροφίμων αποτελεί ξανά μια ανησυχητική προοπτική, αναζητείται μια νέα γεωργική επανάσταση. Το νέο επίτευγμα ελπίζεται ότι θα βοηθήσει προς αυτή την κατεύθυνση, αυξάνοντας την αποδοτικότητα των γεωργικών καλλιεργειών, ιδίως των φτωχών αγροτών.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον καθηγητή Ντέιβιντ Νοσέρα του Τμήματος Χημείας και Χημικής Βιολογίας του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ, έκαναν τη σχετική ανακοίνωση στο ετήσιο συνέδριο της Αμερικανικής Χημικής Εταιρείας στο Σαν Φρανσίσκο. Η ερευνητική ομάδα του Νοσέρα πρωτοπορεί διεθνώς στη δημιουργία τεχνητών-βιονικών φύλλων που, μεταξύ άλλων, κάνουν φωτοσύνθεση και παράγουν βιοκαύσιμα.

Όπως είπε ο Νοσέρα, τα βιονικά φύλλα-παραγωγοί λιπασμάτων προορίζονται κυρίως για τις αναπτυσσόμενες χώρες και τις απομακρυσμένες περιοχές που δεν διαθέτουν εργοστάσια λιπασμάτων ή δεν έχουν φθηνή πρόσβαση σε λιπάσματα.

Το τεχνητό φύλλο είναι μια συσκευή που, όταν εκτίθεται στον ήλιο, μιμείται το φυσικό βιολογικό φύλλο, διασπώντας το νερό σε υδρογόνο και οξυγόνο. Η μετεξέλιξη του τεχνητού φύλλου είναι το βιονικό φύλλο, το οποίο, εκτός από τον καταλύτη που διασπά το νερό, περιλαμβάνει επίσης μικροοργανισμούς (βακτήρια Ralstonia eutropha) που καταναλώνουν το υδρογόνο και, συνδυάζοντάς το με διοξείδιο του άνθρακα από την ατμόσφαιρα, παράγουν υγρά καύσιμα.

To επόμενο βήμα είναι η χρήση του τεχνητού-βιονικού φύλλου όχι για την παραγωγή βιομάζας και βιοκαυσίμων, αλλά λιπασμάτων. Χρησιμοποιώντας διαφορετικά είδη βακτηρίων (Xanthobacter) από ό,τι για την παραγωγή καυσίμων, το νέο σύστημα παίρνει το υδρογόνο που παράγει το τεχνητό φύλλο και το συνδυάζει με διοξείδιο του άνθρακα από τον αέρα, για να δημιουργήσει ένα βιοπλαστικό, το οποίο τα βακτήρια αποθηκεύουν στο εσωτερικό τους ως καύσιμο. Στη συνέχεια, τα βακτήρια παίρνουν άζωτο από την ατμόσφαιρα και, χρησιμοποιώντας το βιοπλαστικό, παράγουν στο έδαφος αμμωνία ως λίπασμα για τις καλλιέργειες.

Τα εργαστηριακά πειράματα που έγιναν με καλλιεργούμενα ραπανάκια, έδειξαν ότι τα λιπάσματα που παρήχθησαν από τα βιονικά φύλλα, οδήγησαν σε φυτά με βάρος 150% μεγαλύτερο σε σχέση με τα ραπανάκια που δεν είχαν επωφεληθεί από τα ίδια λιπάσματα. Το επόμενο βήμα, σύμφωνα με το Νοσέρα, θα είναι να βελτιωθεί περαιτέρω η αποδοτικότητα του βιονικού φύλλου, ώστε μια μέρα οι φτωχοί αγρότες να παράγουν μόνοι τους τα δικά τους λιπάσματα.

Πηγή: http://www.skai.gr/news/environment/article/343190/vioniko-fullo-paragei-lipasmata-gia-tis-georgikes-kalliergeies/#ixzz4dLybAOqH 

Follow us: @skaigr on Twitter | skaigr on Facebook

BGCI

Μετρήθηκαν πάνω από 60.000 είδη δένδρων στη Γη

Στον πλανήτη μας υπάρχουν 60.065 γνωστά είδη δένδρων, σύμφωνα με το νέο πλήρη κατάλογο που παρουσίασε η οργάνωση Botanical Gardens Conservation International (BGCI).

Οι ερευνητές, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό αειφόρας δασοκομίας "Journal of Sustainable Forestry", σύμφωνα με το BBC, κατέγραψαν τα περισσότερα είδη δένδρων στη Βραζιλία (8.715), ενώ στους δύο πόλους δεν επιβιώνουν καθόλου δένδρα.

Πάνω από τα μισά είδη δένδρων (το 58%) υπάρχουν μόνο σε μια χώρα, κάτι που τα καθιστά ευάλωτα σε διάφορες απειλές, όπως η αποψίλωση των δασών από ανθρώπινες δραστηριότητες ή φυσικές καταστροφές.

Περίπου 300 είδη θεωρούνται ότι βρίσκονται στο «κόκκινο», δηλαδή κινδυνεύουν άμεσα με εξαφάνιση, καθώς έχουν απομείνει λιγότερα από 50 δένδρα για κάθε ένα από αυτά τα είδη.

 Η BGCI δήλωσε ότι στο μέλλον ο αριθμός των γνωστών ειδών δένδρων αναμένεται να αυξηθεί, καθώς περίπου 2.000 νέα φυτά αναγνωρίζονται κάθε χρόνο, ανάμεσά τους και μερικά δένδρα.

Θαλάσσιες Natura για προστασία του Αιγαίου

ΓΙΩΡΓΟΣ ΛΙΑΛΙΟΣ

• 

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Το 19% του Αιγαίου θα πρέπει να κηρυχθεί «προστατευόμενη ζώνη», προκειμένου να προστατευθεί η μοναδική του βιοποικιλότητα. Στο συμπέρασμα αυτό κατέληξε ελληνονορβηγικό ερευνητικό πρόγραμμα, το οποίο ανέλυσε τις ανθρώπινες δραστηριότητες στο Αιγαίο και τις επιπτώσεις τους σε σημαντικούς οικοτόπους και απειλούμενα είδη, προτείνοντας μέτρα και «χωροθετώντας» θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές.

Σήμερα η χώρα μας έχει θεσπίσει δύο εθνικά θαλάσσια πάρκα (Αλοννήσου και Ζακύνθου) και αρκετές θαλάσσιες περιοχές Natura. Σε επίπεδο χωρικών υδάτων (6 ναυτικά μίλια) οι θαλάσσιες περιοχές Natura καλύπτουν το 4,91% και τα θεσπισμένα εθνικά πάρκα καλύπτουν το 2,16%. Ειδικά για το Αιγαίο (εθνικά και διεθνή ύδατα), οι θαλάσσιες περιοχές Natura καλύπτουν το 2,27% και τα εθνικά πάρκα καλύπτουν το 1,02%.

«Οι θάλασσές μας έχουν αρχίσει να “στενεύουν”. Οι ανθρώπινες δραστηριότητες όπως η ναυτιλία, ο τουρισμός και η αλιεία επεκτείνονται, ενώ δημιουργούνται και καινούργιες, όπως τα υπεράκτια αιολικά πάρκα και οι εξορύξεις υδρογονανθράκων», εξηγεί ο Στέλιος Κατσανεβάκης, αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου. «Οι συγκρούσεις λοιπόν ανάμεσα στις διαφορετικές δραστηριότητες έχουν αρχίσει να γίνονται έντονες. Παράλληλα γίνεται ολοένα και πιο επιτακτική η ανάγκη προστασίας της βιοποικιλότητας».

Το ερευνητικό πρόγραμμα «Θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός στο Αιγαίο για τη διατήρηση και προστασία της βιοποικιλότητας» (MARISCA) χαρτογράφησε το 2016 τα οικολογικά στοιχεία του Αιγαίου (οικοτόπους και βασικά είδη προτεραιότητας) και ανέλυσε τις ανθρώπινες δραστηριότητες και πιέσεις. Στο πρόγραμμα συμμετέχουν το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ) και το Institute of Marine Research (IMR) από τη Νορβηγία. Το πρόγραμμα συγχρηματοδοτήθηκε από τον Χρηματοδοτικό Μηχανισμό του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου Περιόδου 2009-2014 και από Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων. Συντονιστής της επιστημονικής ομάδας ήταν ο κ. Στέλιος Κατσανεβάκης.

Η ουσία είναι στα μέτρα

«Στο πλαίσιο του προγράμματος προχωρήσαμε στην καταγραφή των λιβαδιών Ποσειδωνίας στο Αιγαίο και των βασικών οικοτόπων των ειδών προτεραιότητας. Με αυτή την αφετηρία σχεδιάσαμε ένα δίκτυο θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών που εκτιμούμε ότι πρέπει να καλύψουν περίπου το 19% του Αιγαίου. Οι περιοχές αυτές θα μπορούσαν να έχουν σε κάποιες περιπτώσεις –εκεί όπου οι ανθρώπινες δραστηριότητες είναι λιγότερο έντονες– τη μορφή εθνικού πάρκου και σε άλλες τη δημιουργία ζωνών προστασίας. Στην πραγματικότητα, η ουσία βρίσκεται στα μέτρα που θα λάβεις, δεν σημαίνει απλά να οριοθετήσεις μια περιοχή».

Το πρόγραμμα πρότεινε διάφορες εναλλακτικές λύσεις. «Υπάρχουν ορισμένες περιοχές τις οποίες θεωρούμε αναντικατάστατες, όπως είναι η περιοχή της Γυάρου, του Αγίου Ευστρατίου, της Κιμώλου και ορισμένες άλλες. Εκεί πιστεύουμε ότι πρέπει να υπάρχει απαγόρευση κάθε δραστηριότητας πλην των απολύτως ήπιων. Στο υπόλοιπο Αιγαίο προτείνουμε ορισμένες εναλλακτικές λύσεις, ώστε να πετύχουμε τους στόχους προστασίας που ορίζουν οι κοινοτικές οδηγίες, μειώνοντας όσο το δυνατόν περισσότερο το κόστος από τη μη εκμετάλλευση κάποιων πόρων» εξηγεί ο κ. Κατσανεβάκης. «Η συνέχεια, βέβαια, είναι θέμα πολιτικής βούλησης».

Η οριοθέτηση και η προστασία θαλάσσιων περιοχών δεν προκύπτουν μόνο από την ευρωπαϊκή περιβαλλοντική νομοθεσία, αλλά και από τη νομοθεσία για τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό που πρόσφατα ενσωμάτωσε και η χώρα μας. Σύμφωνα με τη νέα νομοθεσία, οι ευρωπαϊκές χώρες θα πρέπει έως το 2021 να έχουν καταρτίσει θαλάσσια χωροταξικά σχέδια, ώστε να ρυθμίσουν την ανθρώπινη δραστηριότητα στη θάλασσα. «Οι ανθρώπινες δραστηριότητες στη θάλασσα τυγχάνουν χωρικής διαχείρισης εδώ και πολλές δεκαετίες (χωρικοί περιορισμοί αλιείας, οριοθέτηση περιοχών εξόρυξης πρώτων υλών, δημιουργία θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών κ.λπ.)», εξηγεί ο κ. Κατσανεβάκης. «Ωστόσο, παραδοσιακά η διαχείριση γινόταν με μια τομεακή προσέγγιση, όπου ο κάθε τομέας ανθρώπινης δραστηριότητας αναπτύσσεται ανεξάρτητα από τους άλλους. Σήμερα, η διαχείριση κατά τομείς και ο αποσπασματικός σχεδιασμός θεωρούνται ανεπαρκείς για την αειφορική ανάπτυξη. Η σύγχρονη αντίληψη της οικοσυστημικής προσέγγισης στη θαλάσσια διαχείριση απαιτεί τον συντονισμένο σχεδιασμό όλων των ανθρώπινων δραστηριοτήτων, στοχεύοντας μεταξύ άλλων και στην προστασία της βιοποικιλότητας».