Σύγχρονες φάρμες με αφεντικό την ίδια τη φύση

ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΙΔΟΥ

• 

Στη φάρμα του Μπεκ Ελουέν στη Νορμανδία κυριαρχεί η ομορφιά της φύσης.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

«“Σαράντα χρόνια προσπαθώ να καλλιεργήσω αυτό τον τόπο και δεν φυτρώνουν ούτε πέτρες! Χάνεις τον καιρό σου!”, ήταν τα πρώτα λόγια ενός γείτονα, όταν ήρθα στην περιοχή πριν από 7 χρόνια για να δουλέψω τη γη», θα πει η Αννα Μορδεχάι από το Περιβόλι στη Βάρη, μία επιχείρηση που στοχεύει να «φέρει τους αστούς πιο κοντά στη φύση», όπως εξηγεί.

Πώς κατάφερε να μετατρέψει ένα έδαφος άγονο σε μία σύγχρονη όαση; «Εφαρμόζοντας τις αρχές της Περμακουλτούρας, η οποία δεν σου λέει πώς να καλλιεργήσεις αλλά πώς πρέπει να σκέφτεσαι και να οργανώνεις τη λειτουργία σου, ώστε να δρας σύμφωνα με τη φύση, υιοθετώντας τις αρχές της αειφορίας. Η φύση είναι ξεκάθαρα το αφεντικό. Αντί να της εναντιωνόμαστε, παρατηρούμε τα μοτίβα της και προσπαθούμε να τα αναπαράξουμε – σαν να ανεβαίνεις σε μία σανίδα του surf και αφήνεσαι να σε οδηγήσει το ρεύμα».

Ηγετικές φυσιογνωμίες στον χώρο της Περμακουλτούρας, οι Perrine και Charles Herve’ – Gruyer, αγρότες και εκπαιδευτές μαζί, μεγαλώνουν τα 4 παιδιά τους στη Φάρμα του Μπεκ Ελουέν, στη Νορμανδία. Η σχέση τους με τον χώρο της γεωργίας ανύπαρκτη, καθώς η μεν Perrine έκανε καριέρα ως νομικός σύμβουλος διεθνών επιχειρήσεων στην Ασία, ο δε Charles, ήταν παιδαγωγός και ναυτικός – για πάνω από 20 χρόνια ταξίδευε ανά τον κόσμο με ωκεανογραφικό σκάφος, δημιουργώντας ντοκιμαντέρ και γράφοντας βιβλία για τη φύση. «Η Perrine κι εγώ θέλαμε να τρέφουμε την οικογένειά μας με υγιεινά και ζωντανά προϊόντα, καλλιεργημένα με αγάπη από τα χέρια μας. Γίναμε αγρότες. Οι πηγές έμπνευσής μας προέρχονται από τους αυτόχθονες λαούς, τους αγρότες του παρελθόντος αλλά και από τις τελευταίες προόδους στον τομέα της φυσικής γεωργίας. Η Περμακουλτούρα, επάνω στην οποία έχει σχεδιαστεί η φάρμα μας, είναι σαν μία έξυπνη εργαλειοθήκη, που επιτρέπει να αναπτυχθούν τρόποι ζωής, με σεβασμό τόσο στη γη όσο και στους κατοίκους της», γράφει ο Charles στο βιβλίο τους «Περμακουλτούρα» (εκδ. Καπόν) με τη στήριξη του World Human Forum.

Το πρόβλημα γίνεται λύση

«Αναζητούσαμε μια ζωή με νόημα, ποιότητα και αυτάρκεια», θα πει η Perrine, εξηγώντας πως «τίποτε δεν ήταν προϊόν της φαντασίας μας: εμπνευστήκαμε από τις γεωργικές τεχνικές του παρελθόντος και τις αναμείξαμε με τη σύγχρονη, επιστημονική γνώση – δεν είμαστε κατά της προόδου! Χρησιμοποιούμε Η/Υ συνεχώς για την καλύτερη οργάνωσή μας. Αλλά στη γη, η δουλειά γίνεται με τα χέρια. Η παρατήρηση και η σκέψη είναι οι καλύτεροι τρόποι για την προαγωγή της γεωργίας». «Αν και ριψοκίνδυνη επιλογή, ξαναβάλαμε το ανθρώπινο χέρι στο επίκεντρο της διαδικασίας της αγροτικής παραγωγής», προσθέτει ο σύζυγός της σε επίρρωση των προλεχθέντων. «Απερίσκεπτο στοίχημα σε μία εποχή που η εργασία κοστίζει ακριβά και τα αγροτικά προϊόντα δεν αποδίδουν. Ομως η Περμακουλτούρα προτείνει να μετατρέψουμε το πρόβλημα σε λύση, καθώς ο άνθρωπος αποτελεί πλεονέκτημα όταν του εμπιστευόμαστε εργασίες, που η μηχανή δύσκολα μπορεί να πραγματοποιήσει: δημιουργώντας καλλιεργημένους χώρους εντατικά ζωντανούς, φροντίζοντας με αγάπη το έδαφος και τα φυτά, συνδυάζοντας και πυκνώνοντας τις καλλιέργειες, διαπιστώσαμε ότι η γη μας γινόταν γονιμότερη και η παραγωγή ήταν ανάλογη. Η φάρμα μας σήμερα, έχει εξελιχθεί σε ένα μωσαϊκό από μικρά οικοσυστήματα που αλληλεπιδρούν: λιμνούλες, νησιά, περιβόλια, δάσος-κήπο, καλλιέργεια σε αναχώματα, βοσκότοπους. Κυριαρχεί η εντύπωση μιας άφθονης γενναιοδωρίας». «Επαναφέρουμε την ομορφιά της φύσης», τονίζει η Perrine.

«Η Περμακουλτούρα δεν επιδιώκει να μεγιστοποιήσει την παραγωγή ανά παραγωγική μονάδα αλλά ανά τετραγωνικό μέτρο εδάφους», αναφέρει η Αννα Μορδεχάι, δίνοντας ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα: «Αντί να φυτέψουμε δύο ντοματιές σε απόσταση 40 εκ. μεταξύ τους, όπως θα έκανε ένας συμβατικός αγρότης, εμείς ανάμεσά τους θα φυτέψουμε τέσσερα μαρούλια, που θα εμποδίσουν τα αγριόχορτα να φυτρώσουν –η φύση απεχθάνεται τον κενό χώρο– θα σκιάσουν τις μικρές ντοματιές και όταν αυτές χρειαστούν τον χώρο, εμείς θα έχουμε ήδη συγκομίσει τα μαρούλια».

«Οι άνθρωποι έχουν εκπαιδευθεί να σκέφτονται τα πάντα σαν μία ευθεία γραμμή, το ένα να διαδέχεται το άλλο, παραλείποντας έτσι τον παράγοντα αλληλεπίδραση, που είναι καθοριστικός. Ολα όμως βασίζονται στην κοινή λογική. Λειτουργούν σαν ένας κύκλος», καταλήγει η Perrine.

Σαν ένα νέο «λογισμικό»

«Απέναντι στη σφοδρότητα του αγροβιομηχανικού ποταμού, που παρασύρει τα πάντα στο πέρασμά του αφήνοντας τη γη εξαντλημένη και τον κόσμο λαβωμένο, η Φάρμα του Μπεκ Ελουέν είναι μία όαση», διαβάζει κανείς στον πρόλογο του βιβλίου «Περμακουλτούρα» που υπογράφει ο Philippe Desbrosses, αγρότης, δρ Επιστημών του Περιβάλλοντος, συνιδρυτής των περισσότερων ιστορικών κινημάτων βιολογικής γεωργίας. Οπως επισημαίνει ο ίδιος: «Φαίνεται ότι εκεί που υπάρχει σεβασμός στη φύση, η ζωή ανθίζει με δεκαπλάσια ενέργεια». Για τον Charles, «η Περμακουλτούρα αποτελεί ένα νέο παράδειγμα, ένα νέο “λογισμικό”. Στους αντίποδες του κυρίαρχου αγροτικού συστήματος, το οποίο δεν σταματά να τεχνοποιεί τη φύση, προσπαθούμε να εκμεταλλευθούμε τις υπηρεσίες που παρέχουν γενναιόδωρα τα οικοσυστήματα. Μήπως η φύση δεν προσφέρει στα φυτά όλα όσα χρειάζονται για την ανάπτυξή τους; Επιπλέον, συνειδητοποιούμε πως όταν αγγίζουμε τη γη, συνδεόμαστε ξανά με όλα όσα διαμορφώνουν τη ζωή των Ανθρώπων: τη διατροφή, την υγεία, τα τοπία, την απασχόληση, την οικονομία, την τέχνη της συμβίωσης, καθώς και με ό,τι πιο οικείο έχουμε – τις συγκινήσεις μας, την παρουσία μας στον κόσμο, τη σχέση μας με τη ζωή».

Έντυπη

Λιπάσματα: «παραμένουν σε έδαφος και νερό για δεκαετίες»

Ακόμα κι αν οι αγρότες σταματήσουν σήμερα να χρησιμοποιούν λιπάσματα, υψηλά επίπεδα αζώτου θα διατηρηθούν στο έδαφος και στο νερό για τουλάχιστον τρεις δεκαετίες, προειδοποιεί νέα μελέτη.

Η έλλειψη αζώτου, φωσφόρου και καλίου είναι ο σημαντικότερος περιοριστικός παράγοντας για την ανάπτυξη των φυτών. Ο εμπλουτισμός του εδάφους με λιπάσματα που περιέχουν αυτά τα τρία στοιχεία αυξάνει μεν τη σοδειά, δημιουργεί όμως τον κίνδυνο διαρροής σε ποτάμια και λίμνες όταν οι βροχές ξεπλένουν το χώμα.

Το πρόβλημα αυτό είναι εντονότερο στην περίπτωση του αζώτου, το οποίο προκαλεί τη λεγόμενη αζωτορύπανση. Υψηλά επίπεδα αζώτου στο πόσιμο νερό μπορούν να προκαλέσουν σοβαρά προβλήματα υγείας όπως μεθαιμοσφαιριναιμία, μια πάθηση ιδιαίτερα επικίνδυνη για τα βρέφη.

Επιπλέον, το άζωτο που καταλήγει στο νερό λειτουργεί ως λίπασμα που ενθαρρύνει την ανάπτυξη φυτοπλαγκτού. Όταν το φυτοπλαγκτό πεθαίνει, αποσυντίθεται από μικρόβια που εξαντλούν το διαθέσιμο οξυγόνο και μπορούν να τελικά να μετατρέψουν το νερό σε νεκρό βούρκο. Το φαινόμενο ονομάζεται ευτροφισμός.

«Ένα μεγάλο μέρος του αζώτου που έχει χρησιμοποιηθεί ως λίπασμα παραμένει άφαντο τις τελευταίες δεκαετίες» λέει η Ναντίτα Μπάσου, μέλος της ερευνητικής ομάδας στο Πανεπιστήμιο του Γουατερλού στον Καναδά.

Η ομάδα της Μπάσου ανέλυσε χιλιάδες δείγματα εδάφους που συλλέχθηκαν τα τελευταία χρόνια στη λεκάνη του ποταμού Μισισίπι στις ΗΠΑ. Στις καλλιεργητικές εκτάσεις που εξετάστηκαν, οι αναλύσεις αποκάλυψαν υψηλά επίπεδα αζώτου σε βάθος 25 έως 100 εκατοστών μέσα στο χώμα, κάτω από το στρώμα όπου φτάνει το αλέτρι.

Η μοντελοποίηση των μετρήσεων οδηγεί στο συμπέρασμα ότι το συσσωρευμένο άζωτο μπορεί να συνεχίσει να διαρρέει στα νερά ακόμα και τρεις δεκαετίες μετά την τελευταία εφαρμογή λιπάσματος, αναφέρουν οι ερευνητές στην έγκριτη επιθεώρηση Environmental Research Letters.

Οι επιπτώσεις είναι ήδη εμφανείς: στην Άιοβα, η κυριότερη υπηρεσία ύδρευσης έχει υποβάλλει αγωγή κατά τριών πολιτειών που βρίσκονται πιο ψηλά στη ροή του Μισισιπί και κατηγορούνται για αποτυχία αντιμετώπισης της αζωτορύπανσης.

Στο νερό της υπηρεσίας τα επίπεδα νιτρικών ιόντων είναι διπλάσια από το στάνταρτ που έχει καθορίσει για το πόσιμο νερό η ομοσπονδιακή κυβέρνηση.

Και σε ορισμένες άλλες περιοχές, τα επίπεδα αζώτου είναι δεκαπλάσια σε σχέση με το στάνταρτ.

Επιμέλεια: Βαγγέλης Πρατικάκης

Το διαβάσαμε στο: In.gr

Βιονικό φύλλο παράγει λιπάσματα για τις γεωργικές καλλιέργειες

Τα βιονικά φύλλα-παραγωγοί λιπασμάτων προορίζονται κυρίως για τις αναπτυσσόμενες χώρες και τις απομακρυσμένες περιοχές που δεν διαθέτουν εργοστάσια λιπασμάτων ή δεν έχουν φθηνή πρόσβαση σε λιπάσματα.

←

Ψάρι των σπηλαίων στην Κωνσταντία

→

ΗΠΑ: Οικολογικές οργανώσεις προσφεύγουν κατά απόφασης του Τραμπ

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Δημοσίευση: 04/04/2017 - 09:43 Τελευταία ενημέρωση: 04/04/2017 - 09:43

1 σχόλιο

Shutterstock.com

SHARE IT

Επιστήμονες στις ΗΠΑ εφηύραν ένα βιονικό φύλλο που χρησιμοποιεί βακτήρια, το φως του ήλιου, νερό και αέρα για να παράγει αζωτούχα λιπάσματα στο έδαφος.

Στο δεύτερο ήμισυ του 20ού αιώνα η μαζική παραγωγή λιπασμάτων έπαιξε καθοριστικό ρόλο για τη λεγόμενη «πράσινη» επανάσταση, που απέτρεψε μια σοβαρή διατροφική κρίση. Καθώς όμως ο παγκόσμιος πληθυσμός συνεχώς μεγαλώνει και η έλλειψη τροφίμων αποτελεί ξανά μια ανησυχητική προοπτική, αναζητείται μια νέα γεωργική επανάσταση. Το νέο επίτευγμα ελπίζεται ότι θα βοηθήσει προς αυτή την κατεύθυνση, αυξάνοντας την αποδοτικότητα των γεωργικών καλλιεργειών, ιδίως των φτωχών αγροτών.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον καθηγητή Ντέιβιντ Νοσέρα του Τμήματος Χημείας και Χημικής Βιολογίας του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ, έκαναν τη σχετική ανακοίνωση στο ετήσιο συνέδριο της Αμερικανικής Χημικής Εταιρείας στο Σαν Φρανσίσκο. Η ερευνητική ομάδα του Νοσέρα πρωτοπορεί διεθνώς στη δημιουργία τεχνητών-βιονικών φύλλων που, μεταξύ άλλων, κάνουν φωτοσύνθεση και παράγουν βιοκαύσιμα.

Όπως είπε ο Νοσέρα, τα βιονικά φύλλα-παραγωγοί λιπασμάτων προορίζονται κυρίως για τις αναπτυσσόμενες χώρες και τις απομακρυσμένες περιοχές που δεν διαθέτουν εργοστάσια λιπασμάτων ή δεν έχουν φθηνή πρόσβαση σε λιπάσματα.

Το τεχνητό φύλλο είναι μια συσκευή που, όταν εκτίθεται στον ήλιο, μιμείται το φυσικό βιολογικό φύλλο, διασπώντας το νερό σε υδρογόνο και οξυγόνο. Η μετεξέλιξη του τεχνητού φύλλου είναι το βιονικό φύλλο, το οποίο, εκτός από τον καταλύτη που διασπά το νερό, περιλαμβάνει επίσης μικροοργανισμούς (βακτήρια Ralstonia eutropha) που καταναλώνουν το υδρογόνο και, συνδυάζοντάς το με διοξείδιο του άνθρακα από την ατμόσφαιρα, παράγουν υγρά καύσιμα.

To επόμενο βήμα είναι η χρήση του τεχνητού-βιονικού φύλλου όχι για την παραγωγή βιομάζας και βιοκαυσίμων, αλλά λιπασμάτων. Χρησιμοποιώντας διαφορετικά είδη βακτηρίων (Xanthobacter) από ό,τι για την παραγωγή καυσίμων, το νέο σύστημα παίρνει το υδρογόνο που παράγει το τεχνητό φύλλο και το συνδυάζει με διοξείδιο του άνθρακα από τον αέρα, για να δημιουργήσει ένα βιοπλαστικό, το οποίο τα βακτήρια αποθηκεύουν στο εσωτερικό τους ως καύσιμο. Στη συνέχεια, τα βακτήρια παίρνουν άζωτο από την ατμόσφαιρα και, χρησιμοποιώντας το βιοπλαστικό, παράγουν στο έδαφος αμμωνία ως λίπασμα για τις καλλιέργειες.

Τα εργαστηριακά πειράματα που έγιναν με καλλιεργούμενα ραπανάκια, έδειξαν ότι τα λιπάσματα που παρήχθησαν από τα βιονικά φύλλα, οδήγησαν σε φυτά με βάρος 150% μεγαλύτερο σε σχέση με τα ραπανάκια που δεν είχαν επωφεληθεί από τα ίδια λιπάσματα. Το επόμενο βήμα, σύμφωνα με το Νοσέρα, θα είναι να βελτιωθεί περαιτέρω η αποδοτικότητα του βιονικού φύλλου, ώστε μια μέρα οι φτωχοί αγρότες να παράγουν μόνοι τους τα δικά τους λιπάσματα.

Πηγή: http://www.skai.gr/news/environment/article/343190/vioniko-fullo-paragei-lipasmata-gia-tis-georgikes-kalliergeies/#ixzz4dLybAOqH 

Follow us: @skaigr on Twitter | skaigr on Facebook

Αύξηση καρποδεσίας στα δέντρα και παραγωγής στον λαχανόκηπο: Το απόλυτο μυστικό επιτυχίας

Αύξηση καρποδεσίας στα δέντρα και παραγωγής στον λαχανόκηπο: Το απόλυτο μυστικό επιτυχίας

Το μεγάλο μυστικό για μεγάλη παραγωγή!

Πως μπορούμε να αυξήσουμε με φυσικό τρόπο την καρποδεσία στα δέντρα; Πως μπορούμε να κάνουμε τον λαχανόκηπο να θρέφει μεγάλους και πολλούς καρπούς, ντομάτες αγγούρια πιπεριές κολοκύθια δαμάσκηνα αχλάδια μήλα ροδάκινα και ότι άλλο πάει στο νού;  Όλοι γνωρίζουμε το ρόλο που παίζει η λίπανση του εδάφους, οι καιρικές συνθήκες η περιποίηση, αλλά υπάρχει άλλο ένα μυστικό που παραλείψαμε. Τις μέλισσες! Τα φυτά εξαρτώνται από τις μέλισσες για να γονιμοποιήσουν τα άνθη τους, τόσο που αν εκλείψουν δεν θα μπορούν να καρπίσουν καθόλου!

Νέες έρευνες δείχνουν ότι μετά την μαζική εξαφάνιση των μελισσών η παραγωγή έπεσε κατακόρυφα. Τα φυτά εκκρίνουν μέσα στο λουλούδι γλυκό νέκταρ για να προσελκύσουν τις μέλισσες, και γύρη η οποία είναι "το σπέρμα των λουλουδιών". Η μέλισσα είναι το μοναδικό έντομο που συλλέγει γύρη και νέκταρ και γονιμοποιεί με τέτοιο τρόπο τα άνθη που αυξάνεται η παραγωγή! Γονιμοποιούνται περισσότερα λουλούδια και τα φυτά δένουν πολλούς πολλούς καρπούς. Σύμφωνα με έρευνες όλοι οι μπάμπουρες σερσέκια πεταλούδες κλπ είναι ανίκανοι να γονιμοποιήσουν τα άνθη εφόσον μόνο οι μέλισσα έχει κατασκευαστεί γι αυτό το λόγο! Συνεργάζεται με τα φυτά εδώ και εκατομμύρια χρόνια.

Όμως ο άνθρωπος χάλασε αυτή τη σχέση. Τα τελευταία χρόνια οι γεωργοί ραντίζουν πάνω στα άνθη, μέρα μεσημέρι και οι μέλισσες δίχως να έχουν επίγνωση του κινδύνου συλλέγουν νέκταρ μαζί με δηλητήριο. Το επόμενο στάδιο είναι ο αργός βασανιστικός θάνατος. Ίσως είναι το ευχαριστώ του γεωργού, για την εργατική μελισσούλα η ήρθε να προσφέρει μια καλύτερη παραγωγή. 

Θέλω μέσα απο αυτή την ανάρτηση να παρακαλέσω όλους τους γεωργούς και μικροκαλλιεργήτες και να κάνω ΕΚΚΛΗΣΗ να μην ραντίζουν πάνω σε άνθη πριν το σούρουπο. Φίλες και φίλοι μην λυπάστε εμάς τους μελισσοκόμους που χάνουμε τη περιουσία μας, λυπηθείτε τις μελισσούλες που έρχονται να σας κάνουν καλό και εσείς τις ανταμείβεται με δηλητήριο. 

Δείτε ένα αγρόκτημα που έχει κοντά του μελίσσια και πως αυξήθηκε η παραγωγή. Δείτε πόσο ζωντανό χρώμα έχουν οι καρποί και πόσο μεγάλοι έγιναν. Δεν θα ξεχάσω πέριση που έγινε το ίδιο και τον δικό μου κήπο. Ξέρετε στο χωρίο δεν υπήρχαν μελίσσια (χωριό της Ευρυτανίας) και μόλις έφερα τα δικά μου η παραγωγή σε όλους τους κήπους αυξήθηκε κατακόρυφα. Πιστέψτε στο θαύμα των μελισσών γιατί συμβαίνει παντού γύρω μας!!!

ΜΗΝ ΡΑΝΤΙΖΕΤΕ ΠΑΝΩ ΣΕ ΑΝΘΙΣΜΕΝΑ ΛΟΥΛΟΥΔΙΑ

ΜΗΝ ΡΑΝΤΙΖΕΤΕ ΠΡΙΝ ΤΟ ΣΟΥΡΟΥΠΟ

ΣΕΒΑΣΤΕΊΤΕ ΤΙΣ ΜΕΛΙΣΣΕΣ ΓΙΑΤΙ ΤΟ ΑΞΊΖΟΥΝ.

Ελληνικά προϊόντα που σαρώνουν στις ΗΠΑ

Η Ελλάδα είναι μία από τις μεγαλύτερες προμηθεύτριες των ΗΠΑ σε μία σειρά προϊόντων του αγροτοδιατροφικού τομέα με ελιές, ψάρια, φασόλια, τυριά και εκ των μεγαλύτερων σε διάφορα άλλα βιομηχανικά είδη, όπως σωλήνες και ξυραφάκια. Ενδεικτικό είναι πως το 2013 οι ελληνικές εξαγωγές ελιών στις ΗΠΑ ξεπέρασαν σε αξία τα 100 εκατ. δολ. Μάλιστα το μερίδιο αγοράς φτάνει για ορισμένες κατηγορίες του προϊόντος στο 73,2%. Βασικοί ανταγωνιστές της Ελλάδας στην εν λόγω αγορά είναι η Τουρκία, Ιταλία και η Ισπανία.

Μάλιστα όπως σημειώνει και η Καθημερινή οι επιτυχίες δεν σταματούν εκεί καθώς η Ελλάδα έχει να ανταγωνισθεί υπερδυνάμεις του παγκόσμιου εμπορίου, όπως για παράδειγμα η Κίνα. Τα ηνία της αμερικανικής αγοράς κρατά η Ελλάδα και σε ό,τι αφορά τον εφοδιασμό με προϊόντα όπως τσιπούρα και λαβράκι, έχοντας μερίδια 58% και 54,2% αντιστοίχως το 2013.

Εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι η Ελλάδα ήταν το 2013 ο κυριότερος προμηθευτής των ΗΠΑ σε φασόλια παρασκευασμένα ή διατηρημένα, καταλαμβάνοντας το 68,8% της αμερικανικής αγοράς και αφήνοντας πίσω χώρες όπως το Μεξικό και η Ιταλία.

Στην κατηγορία των τυριών από πρόβειο ή αγελαδινό γάλα, στα οποία περιλαμβάνεται και η φέτα, η Ελλάδα ήταν το 2013 ο τρίτος μεγαλύτερος προμηθευτής των ΗΠΑ μετά την Ισπανία και τη Γαλλία.

Οι «πρωτιές» των ελληνικών εξαγωγών στις ΗΠΑ δεν εξαντλούνται στα προϊόντα του αγροτοδιατροφικού τομέα. Η Ελλάδα το 2013 ήταν μακράν ο μεγαλύτερος προμηθευτής των ΗΠΑ σε ελαφρόπετρα με μερίδιο 53,8%. Στο 26,4% διαμορφώθηκε το μερίδιο της χώρας στην αμερικανική αγορά σε ό,τι αφορά τους αγωγούς πετρελαίου/φυσικού αερίου από σίδηρο ή χάλυβα, με την αξία των εξαγωγών να ανέρχεται στα 55,7 εκατ. δολάρια από 115 εκατ. δολάρια το 2012.

Τα ελληνικά προϊόντα που κυριαρχούν στην αγορά των ΗΠΑ

Ελιές 73%, κυριότεροι ανταγωνιστές Ιταλία, Τουρκία, Καναδάς
Φασόλια 68,8%, κυριότεροι ανταγωνιστές Μεξικό, Ονδούρα, Κίνα
Τσιπούρα, 58%, κυριότεροι ανταγωνιστές Κύπρος, Τουρκία
Λαβράκι 54,2%, κυριότεροι ανταγωνιστές Τουρκία
Ελαφρόπετρα 53,8%, κυριότεροι ανταγωνιστές Ισλανδία, Μεξικό, Κίνα
Σύκα 37,1% (νωπά ή αποξηραμένα), κυριότεροι ανταγωνιστές Τουρκία
Τυριά από πρόβειο γάλα 29,8%, κυριότεροι ανταγωνιστές Ισπανία, Ισραήλ
Αγωγοί από σίδηρο ή χάλυβα 26,4%, κυριότεροι ανταγωνιστές Κορέα, Γερμανία, Ιαπωνία
Ξυραφάκια 25,5%, κυριότεροι ανταγωνιστές Μεξικό, Κίνα
Ροδάκινα 20,1%, κυριότεροι ανταγωνιστές Κίνα, Χιλή, Αυστραλία

Mια πρωτοπόρα φάρμα στη Θεσσαλονίκη με βάση το λούπινο

 

Μια εναλλακτική προσέγγιση στη βιώσιμη γεωργία κάνει μια φάρμα στη Θεσσαλονίκη: Το αγρόκτημα Κούλελης, μια τοπική οικογενειακή επιχείρηση γαλακτοκομικών που ιδρύθηκε στις αρχές του αιώνα, συνδυάζει την οικονομία με την προστασία του περιβάλλοντος και την υγεία του καταναλωτή έχοντας εγκαταλείψει τη σόγια και τρέφοντας πλέον τα πρόβατά της με λούπινα, τα οποία καλλιεργούνται εντός του αγροκτήματος. Είναι μία κίνηση που αρχίζει να διαδίδεται όλο και περισσότερο στην ευρύτερη περιοχή, ανοίγοντας τον δρόμο για τη μείωση του κόστος παραγωγής εν μέσω κρίσης…

Η επιχείρηση Κούλελη θεωρείται πρωτοπόρα φάρμα, καθώς συμμετέχει στα προγράμματα erasmus που διοργανώνει η περιβαλλοντική οργάνωση Greenpeace για Ευρωπαίους κτηνοτρόφους. Προγράμματα, κατά τη διάρκεια των οποίων οι παραγωγοί ανταλλάσσουν μεταξύ τους επισκέψεις και τεχνογνωσία σε σχέση με τη βιώσιμη γεωργία.

Στο αγρόκτημα, το οποίο καλύπτει μία έκταση 500 στρεμμάτων, οι κτηνοτρόφοι της Ευρώπης μπορούν να μάθουν πώς και γιατί καλλιεργούνται τα λούπινα. Μια καλλιέργεια με υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες, που επιτρέπει να είμαστε αυτάρκεις χωρίς να εξαρτώμαστε από την εισαγόμενη ή τη μεταλλαγμένη σόγια, μια παραγωγή με χαμηλό κόστος αφού δεν χρειάζεται νερό, λιπάσματα ή ζιζανιοκτόνα, που βοηθά στην καλή υγεία των ζώων και συμβάλλει σε ένα τελικό προϊόν με πολύ ευχάριστη γεύση. Και όλα αυτά με καλή απόδοση, που μπορεί να φτάσει και τα 400 κιλά ανά στρέμμα.

Στην περιοχή της Δορκάδας, όπου λειτουργεί το αγρόκτημα, παράγεται κυρίως γιαούρτι, ενώ η οικογένεια Κούλελη παράγει, επίσης, τυρί, γάλα και κρέμα γάλακτος. «Φέτος πηγαίνουμε στον έκτο χρόνο με το λούπινο», λέει ο κ. Πρόδρομος Κούλελης, μιλώντας στην «Αγροbusiness». «Με το λούπινο δεν έχουμε απλώς εσόδημα, έχουμε μέλλον. Γίναμε αυτόνομοι. Εχουμε ζώα μόνο ελληνικής φυλής, τα ταΐζουμε λούπινο, βρώμη δική μας, κριθάρι από έναν φίλο από διπλανό χωριό, απολύτως τίποτα γενετικά τροποποιημένο», εξηγεί. «Το λούπινο είναι ένα φυτό καταπληκτικό, με περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη 40%. Η καλλιέργειά του δεν χρειάζεται ιδιαίτερα ή καινούργια μηχανήματα. Αν πάρεις τον σπόρο σου μια φορά, σπέρνεις και ξανασπέρνεις από αυτόν τον σπόρο και έχει πολύ καλό κέρδος. Ειδικά για τα δικά μας εδάφη, που είναι άγονα, ίσως να μην υπήρχε καλύτερη καλλιέργεια και με καλύτερη απόδοση», συνεχίζει. «Εχει και τα αρνητικά του, όπως κάθε καλλιέργεια, όμως για μένα είναι σούπερ φυτό. Το μουλιάζω, ταΐζω φύτρο τα ζώα και κάνει θαύματα. Από τότε που το ξεκινήσαμε δεν έχουμε τοξιναιμίες, δεν έχουμε μαστίτιδες. Και είμαστε ακόμη στην αρχή, αφού στο εξωτερικό από το λούπινο παράγονται προϊόντα, όπως αλεύρι, που πωλούνται σε υψηλές τιμές».

Αυτό ίσως εξηγεί το γεγονός ότι όλο και περισσότεροι στην περιοχή στρέφονται στο κτηνοτροφικό λούπινο, αναδεικνύοντας τη Βόρεια Ελλάδα στη μεγαλύτερη λουπινοπαραγωγό περιοχή της χώρας. «Υπολογίζουμε ότι σε μια ακτίνα περίπου 40 χιλιομέτρων με κέντρο τη Δορκάδα έχουν φυτευτεί περισσότερα από 80.000 στρέμματα, που σημαίνει ότι θα έχουμε μια απόδοση τουλάχιστον 10.000-12.000 τόνων. Δώσαμε, βέβαια, μεγάλο αγώνα για να φτάσουμε εδώ. Οι παλιότεροι δεν εγκαταλείπουν εύκολα αυτό που έχουν μάθει, δηλαδή τη σόγια», λέει ο κ. Κούλελης.

Σύμφωνα με την Greenpeace, στην Ελλάδα, παλαιότερα, καλλιεργούνταν κυρίως το λευκό, ντόπιο, πικρό λούπινο, το οποίο ύστερα από την κατάλληλη αποπίκρυνση καταναλωνόταν από ανθρώπους και ζώα. Η καλλιέργεια γινόταν κυρίως σε Πελοπόννησο, Κρήτη και Αιτωλοακαρνανία. Σήμερα η καλλιέργειά του επανέρχεται με εισαγόμενες και λιγότερο πικρές ποικιλίες -κυρίως από Ιταλία- με μεγαλύτερη εξάπλωση στη Βόρεια Ελλάδα. Τις δεκαετίες του ’60 και του ’70 η καλλιέργεια του λούπινου, όπως και των υπόλοιπων κτηνοτροφικών πρωτεϊνούχων φυτών (ρεβίθι, μπιζέλι, κουκί), εγκαταλείφθηκε και αντικαταστάθηκε από την εισαγόμενη σόγια, η οποία στο μεγαλύτερο ποσοστό της είναι μεταλλαγμένη.

Οι παλαιότεροι αποκαλούσαν το λούπινο «το κρέας του φτωχού», λόγω της υψηλής περιεκτικότητας των καρπών του σε πρωτεΐνη, και το έτρωγαν όπως τα όσπρια ή ωμό. Συχνά ξεπίκριζαν το λούπινο με εμβάπτιση στη θάλασσα ή με καβούρδισμα. Ο καρπός του αποτελεί επίσης πλούσια πηγή ασβεστίου, σιδήρου, μαγνησίου και φωσφόρου.

Το λούπινο είναι ένα όσπριο που ανήκει στην οικογένεια των ψυχανθών, ένα αρχαίο φυτό που κατάγεται από τις χώρες της Μεσογείου. Είναι ετήσιο, ποώδες φυτό, με όρθια ανάπτυξη και ύψος που κυμαίνεται από 30 έως 120 εκατοστά. Εχει την ιδιότητα να λιπαίνει το έδαφος γιατί κάνει κατακράτηση του αζώτου, εμπλουτίζοντάς το για την επόμενη σπορά. Τα φύλλα του είναι παλαμοειδώς σύνθετα με 5 έως 9 φυλλάρια, που είναι λεία στην πάνω επιφάνεια και τριχωτά από κάτω. Τα άνθη του είναι άοσμα, λευκά ή λευκώδη και σχηματίζουν βοτρυώδη ταξιανθία στην κορυφή των βλαστών. Δίνουν όρθιους, κίτρινους λοβούς, καλυμμένους από κοντό τρίχωμα και περιέχουν από 2 έως 6 λευκούς, λείους και πεπλατυσμένους σπόρους, οι οποίοι έχουν σχήμα σχεδόν τετράγωνο με στρογγυλεμένες τις γωνίες. Το φυτό αναπτύσσει στο κεντρικό του στέλεχος μία κεντρική ταξιανθία και ανάλογα με την ανάπτυξή του αναπτύσσει δευτερεύουσες ή και τριτεύουσες διακλαδώσεις βλαστών με ταξιανθία επάκρια. Το λευκό λούπινο κατά βάση αυτεπικονιάζεται, αλλά σε ένα ποσοστό 10-15% σταυρεπικονιάζεται μέσω των εντόμων. Εχει ρίζες βαθιές, που συχνά φτάνουν σε βάθος ενός μέτρου, στις οποίες σχηματίζονται πολυάριθμα ευμεγέθη φυμάτια που λειτουργούν συμβιωτικά με μικροοργανισμούς του εδάφους, τα αζωτοβακτήρια. Αυτά δεσμεύουν το ατμοσφαιρικό άζωτο και έτσι δίνουν τη δυνατότητα στα φυτά να αναπτυχθούν. Η πικράδα του καρπού οφείλεται σε ορισμένες αλκαλοειδείς ουσίες, οι οποίες είναι τοξικές για τον άνθρωπο και τα ζώα και γι’ αυτό συνιστάται ξεπίκρισμα πριν από τη χρήση.