Οι νευροδιαβιβαστές, η ψυχική διάθεση, η μάθηση και ο ρόλος της διατροφής

Οι νευροδιαβιβαστές, η ψυχική διάθεση, η μάθηση και ο ρόλος της διατροφής

 Aκετυλοχολίνη, σεροτονίνη, ντοπαμίνη, νοραδρεναλίνη 

Κορυφαίος καθηγητής νευροεπιστήμης στο πανεπιστήμιο του Μπέρκλεϊ ο Γουέλτερ Φρήμαν αναφέρει πως οι νευροδιαβιβαστές ακετυλοχολίνη (παίζει σημαντικό ρόλο στη μνήμη), σεροτονίνη (διάθεση, προσοχή), ντοπαμίνη (ικανοποίηση, ευχαρίστηση), νοραδρεναλίνη (λήψη αποφάσεων, εστίαση προσοχής) παίζουν τον κύριο ρόλο στη μάθηση. Αυτό ενδιαφέρει τους παιδαγωγούς. Αν δεν έχει το παιδί ακετυλοχολίνη έχει πρόβλημα στη μνήμη, δεν μπορεί να θυμηθεί τίποτα ότι κι αν κάνει. Η γνώση των νευροδιαβιβαστών εκ μέρους των παιδαγωγών οδηγεί σε καλύτερη διδασκαλία. 

Αν διαπιστώσουν κάποιο πρόβλημα που δεν μπορούν να το λύσουν (μνήμης, έλλειψη προσοχής, ευστροφία κ.λπ.) η γνώση των νευροδιαβιβαστών και η αύξησή τους μέσω της διατροφής, θα οδηγήσει σε βελτίωση του παιδιού. Οι νευροδιαβιβαστές είναι οι βιολογικοί διακόπτες ή οι βιολογικές γέφυρες που επικοινωνούν οι νευρώνες (τα εγκεφαλικά κύτταρα) μεταξύ τους. Μιλούμε για 100 δισεκατομμύρια κύτταρα που ανάμεσά τους υπάρχει ένα μικρό χάσμα (περίπου 1/1.000 του χιλιοστού ) το λεγόμενο συναπτικό χάσμα (σχισμή).

Ακετυλοχολίνη

Ο πρώτος νευροδιαβιβαστής που ανακαλύφθηκε το 1921 είναι η ακετυλοχολίνη από το Γερμανό Ότο Λέβι η ανακάλυψη του οποίου του χάρισε το Νόμπελ Ιατρικής το 1936. Ο Λέβι απέδειξε με πείραμα πως ο ρυθμός της καρδιάς επιβραδύνεται με την ακετυλοχολίνη. Είναι ο νευροδιαβιβαστής της μνήμης. Η Ακετυλοχολίνη αποτελείται από το ακετυλο-σύνζυμο Α (προέρχεται από την Β5) και τη χολίνη (λέγεται και βιταμίνη Β4). Η χολίνη απότρεπε τη συσσώρευση λιπών και της χοληστερίνης στο σώμα και αυτός είναι ο κύριος ρόλος της. Αν δεν υπάρχει στον οργανισμό μας επαρκή ποσότητα αυτής της βιταμίνης, το λίπος συσσωρεύεται στο συκώτι και δεν διασπάται για να χρησιμοποιηθεί από το σώμα. Αν τρώμε χολίνη από τις τροφές αυξάνουμε τα επίπεδα ακετυλοχολίνης στο αίμα κυρίως έχουμε καλή μνήμη.

Οι καλύτερες πηγές φυσικής χολίνης είναι:

1. Κρόκος αυγού 1.700mg στα 100gr.

2. Ρεβίθια 780mg στα 100gr.

3. Φακές 710mg στα 100gr.

4. Ρύζι 650mg στα 100gr.

5. Συκώτι 550mg στα 100gr.

Η χολίνη είναι το προϊόν αναγωγής της βεταΐνης της οποίας το καρβοξύλιο έχει μετατραπεί σε αλκοόλη από χημική άποψη αλλά αυτό δεν ενδιαφέρει τον παιδαγωγό. Τον ενδιαφέρει η φοβία που έχει καλλιεργηθεί για τα αυγά την κύρια πηγή χολίνης μιας και το άλλο συστατικό το ακετυλο-σύνζυμο Α βρίσκεται σε αφθονία και δεν έχουμε πρόβλημα στη σύνθεση της ακετυλοχολίνης.

Τον Απρίλιο του 1999 ερευνητές του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ ανακοίνωσαν ότι η κατανάλωση ενός αυγού την ημέρα είναι απίθανο να αυξήσει να αυξήσει τον κίνδυνο καρδιοπαθειών ή των εγκεφαλικών όπως προέκυψε από ανάλυση της μελέτης υγείας των νοσοκόμων του Χάρβαρντ και της μελέτης των επαγγελματιών που εργάζονται στον χώρο της υγείας. Η έρευνα παρακολούθησε την κατανάλωση αυγών από 100.00 άτομα περισσότερο από μία δεκαετία. Ο γιατρός Δρ. Φρανκ Μπ. Χιου και οι συνεργάτες του κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η κατανάλωση ενός αυγού δεν είναι επιβλαβής. Αντιθέτως, είναι δυνατό να συμβάλλει στην αποτροπή καρδιοπαθειών λόγω του ότι τα αυγά αυξάνουν την HDL και έχουν φυλλικό οξύ, χρώμιο (προστατεύει από τις καρδιοπάθειες – τα νέου τύπου Stent έχουν χρώμιο εσωτερικά για τον κίνδυνο επαναστένωσης), χολίνη κ.λπ. Το ίδιο υποστηρίζει μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nutrition Bulletin του Βρετανικού Ιδρύματος Διατροφής, εχθρός της καρδιάς σημειώνει το περιοδικό είναι τα γλυκά, τα μπισκότα, τα κορεσμένα λίπη (κόκκινα κρέατα). Επίσης το κορυφαίο περιοδικό ΝΕΙΜ αναφέρει για έναν άνδρα 88 χρονών που έτρωγε 25 αυγά την ημέρα για 30 χρόνια. Αν και κατανάλωνε καθημερινά 5.000mg χοληστερίνης (περίπου 60 φορές πάνω από το συνιστώμενο) τα επίπεδα του στο αίμα ήταν φυσιολογικά. Αυτά τα λίγα παραδείγματα δείχνουν πως η φοβία των αυγών οδηγεί σε προβλήματα μνήμης στα παιδιά και τους ενήλικες όπως και συσσωρεύσεις λίπους, γιατί η λεκιθίνη γαλακτοματοποιεί τα λίπη.

Σε σειρά πειραμάτων του Πανεπιστημίου Ντιουκ, επιστήμονες ... χορήγησαν σε αρουραίους που κυοφορούσαν φυσιολογικές δόσεις χολίνης επιπρόσθετη χολίνη ή καθόλου χολίνη και στη συνέχεια μελέτησαν τη διανοητική λειτουργία και τους εγκεφάλους στους απογόνους τους. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι αρουραίοι που έλαβαν επιπλέον χολίνη είχαν υπερεγκεφάλους που σημαίνει πως ως βρέφη και ενήλικες απέδειξαν καλύτερη μνήμη και μαθησιακές ικανότητες. Νεκροτομικές εξετάσεις εγκεφάλων απεκάλυψε πιο αποτελεσματικά κυκλώματα μετάδοσης μηνυμάτων. Οι εγκέφαλοί τους είχαν διαμορφωθεί κατά τέτοιο τρόπο ώστε να ήσαν ικανοί να μαθαίνουν γρήγορα. Όσο εκπληκτικό κι αν φαίνεται, η επιπλέον έγχυση ενός μοναδικού θρεπτικού συστατικού της χολίνης είχε σαν αποτέλεσμα τη συναρμολόγηση ενός εγκεφάλου εξαιρετικής ποιότητας. Ακόμα πιο εκπληκτικό είναι το γεγονός ότι όταν οι απόγονοι των πειραματόζωων τους οποίους χορηγήθηκαν υψηλές δόσεις χολίνης έφτασαν σε γεροντική ηλικία η λειτουργία του εγκεφάλου τους παρέμεινε εξαιρετική και δε σημείωσε καμία φθορά. Όπως δήλωσε ο καθηγητής Σκοτ Σβαρτσβελντερ «Οι συνέπειες και οι προεκτάσεις αυτής της ανακάλυψης μπορεί να είναι πολύ σημαντικές. Διαπιστώσαμε ότι επιδρώντας σε ένα και μόνο θρεπτικό συστατικό για λίγες μόνο ημέρες στη διάρκεια της κύησης μπορεί να έχει δια βίου, μόνιμη επίδραση στον τρόπο με τον οποίο θα λειτουργήσει ο εγκέφαλος σε όλη τη διάρκεια της ζωής. Τα συμπεράσματα της έρευνας σύμφωνα με τους επιστήμονες μπορεί άνετα να ισχύουν και στους ανθρώπους.

Χολίνη λοιπόν στις εγκυμονούσες είναι το επιστημονικό σύνθημα. Όπως υποστηρίζει ο γιατρός Δρ. Στήβεν Ζάιθελ του Πανεπιστημίου της Βορ. Καρολίνας και αυθεντία στη χολίνη διεθνώς, η χολίνη μεταβάλλεται δραματικά την ίδια τη δομή των κέντρων μνήμης στον ιππόκαμπο και στο διάφραγμα του αναπτυσσόμενου εμβρυακού εγκεφάλου. Όταν υπάρχει έλλειμμα χολίνης παρατηρείται μειωμένος ρυθμός κυτταρικής διαίρεσης στον εγκέφαλο του εμβρύου, μη φυσιολογική μετανάστευση των κυττάρων ενώ αυξανόμενος αριθμός κυττάρων του εγκεφάλου πεθαίνουν πρόωρα. Για πρώτη φορά δείξαμε ότι η ίδια δομή του εγκεφάλου του εμβρύου επηρεάζεται από τις τροφές που καταναλώνει η μητέρα στη διάρκεια της εγκυμοσύνης, κυρίως το συγκεκριμένο συστατικό φαίνεται ότι είναι πολύ σημαντικό. Διπλές τυφλές μελέτες (οι καλύτερες μελέτες στην Ιατρική) έδειξαν ενίσχυση της μνήμης με τη συμπληρωματική χορήγηση χολίνης. Η ενίσχυση της μνήμης ήταν μεγαλύτερη στα άτομα που παρουσίαζαν βραδεία μαθησιακή ικανότητα και αυτό οδήγησε τους ερευνητές στο συμπέρασμα ότι η βραδύτητα στη σκέψη και στη μαθησιακή ικανότητα οφειλόταν σε κατώτερα του φυσιολογικού επίπεδα χολίνης στον εγκέφαλο. Σύμφωνα με τους ερευνητές η χολίνη είναι πιο αποτελεσματική στη βελτίωση της μνήμης στους ηλικιωμένους και στα παιδιά που έχουν βραδεία μαθησιακή ικανότητα. Τα κενά μνήμης στις έρευνες μειώθηκαν κατά περίπου 50% σε σχέση με τα κενά μνήμης που παρατηρήθηκαν σε άτομα που δεν έλαβαν συμπληρωματική χολίνη. Όταν υπάρχουν αρκετά αποθέματα χολίνης οι νευρώνες (τα εγκεφαλικά κύτταρα) παράγουν και απελευθερώνουν μεγαλύτερη ποσότητα ακετυλοχολίνης. Γύρω από τα 100 δις κύτταρα του εγκεφάλου υπάρχουν άλλα 900 δις κύτταρα που λέγονται νευρογλοία (glial cells). Πολλοί νευροεπιστήμονες θεωρούν την νευρογλοία τους κοιμώμενους γίγαντες του εγκεφάλου. Το ενδιαφέρον για τους δασκάλους έγκειται αφενός στο γεγονός πως η μελέτη του εγκεφάλου του Αϊνστάιν έδειξε πως έχει σημαντικά περισσότερη νευρογλοία από άλλους ανθρώπους αφετέρου στα πειραματόζωα με πλούσια ερεθίσματα μάθησης είχαν περισσότερη νευρογλοία από τα πειραματόζωα που ζούσαν σε φτωχό μαθησιακό περιβάλλον. Σύμφωνα με νευρο-βιολόγους τα νευρογλοιακά κύτταρα καθιστούν τον εγκέφαλο ικανό για υψηλές επιδόσεις. Τα νευρογλοιακά κύτταρα σχηματίζουν έναν ειδικό φράχτη που απαγορεύει την είσοδο στον εγκέφαλο τοξικών ουσιών που θα μπορούσαν να τον βλάψουν. Είναι ο λεγόμενος αιματο-εγκεφαλικός φραγμός (blood-brain barier). Αυτός ο φράχτης από τα 900 δις κύτταρα επιτρέπει μόνο σε ορισμένες ουσίες να τον διαπεράσουν. Η βιταμίνη της μνήμης η ακετυλο-χολίνη είναι μία από τις ελάχιστες ουσίες που διαπερνούν τον φράχτη αυτό. Καταλαβαίνετε αμέσως τι σημαίνει αυτό. Ακόμα και η χημειοθεραπεία αδυνατεί να το διαπεράσει. Στην αίθουσα του θρόνου, στην αίθουσα του βασιλιά εγκεφάλου φθάνουν ελάχιστοι. Η ακετυλο-χολίνη έχει το διαβατήριο της μνήμης και περνά ελεύθερα, όποτε θέλει. Τα νευρογλοιακά κύτταρα λειτουργούν επίσης σαν απορριματο-συλλέκτες απομακρύνοντας συντρίμματα και τοξίνες μετά από τον θάνατο των νευρώνων ή τραυματισμό. Ο ρόλος αυτός του καθαριστή προλαμβάνει βλάβες στον εγκέφαλο και τον κρατά σε φόρμα. Επίσης, ρυθμίζουν και διατηρούν την συγκέντρωση καλίου στον εξω-κυττάριο χώρο, μπορούν να αποθηκεύσουν και να προσλάβουν την περίσσεια καλίου. Τροφές που περιέχουν κάλιο βοηθούν την νευρογλοία, κατά συνέπεια στη μάθηση. Το ηλεκτρικό ρεύμα που παράγουμε στον εγκέφαλο και στο σώμα μας χρειάζεται κάλιο για να παραχθεί. Συνεπώς τα παιδιά πρέπει να τρώνε μεγάλες ποσότητες καλίου για την σωστή λειτουργία της νευρογλοίας.

Οι καλύτερες πηγές καλίου στα τρόφιμα είναι (ανά 100 γρ.):

1. φύκια 5.200-12.000mg

2. μελάσσα 2.927mg

3. μαϊντανός 1.000mg

4. ηλιόσποροι 920mg

5. γκρέιπφρουτ 810mg

6. σταφύλια 763mg

7. δαμάσκηνα 694mg

8. σαρδέλες 836mg

9. καρπούζι 600mg

10. φακές 590mg

11. μπανάνες 370mg.

Ένα επίσης στοιχείο που πρέπει να προσεχθεί ιδιαιτέρως είναι τα τρανς λιπαρά (μαργαρίνες) σε σχέση με τον αιματο-εγκεφαλικό φραγμό. Τα τρανς λίπη παριστάνουν τα υγιή λίπη και παίρνουν την θέση των υποδοχέων διώχνοντας τα ωμέγα 3. Αν ο αιματο-εγκεφαλικός φραγμός είναι φτιαγμένος από τρανς λιπαρά θα αρχίσει να έχει διαρροές. Αυτό σημαίνει ότι θα μπαίνουν στον εγκέφαλο μεγαλύτερες ποσότητες τοξινών, ο φράχτης του εγκεφάλου δεν θα κάνει σωστά τη δουλειά του. Αν ο αιματο-εγκεφαλικός φραγμός έχει αντικατασταθεί από τρανς λιπαρά υπάρχει φόβος να αυξηθεί η πρόσληψη αλουμινίου, πραγματική εγκεφαλική πυρκαγιά. Οι ιοί αποκτούν μεγαλύτερη πρόσβαση στον εγκέφαλο με αποτέλεσμα βλάβη στους δείκτες των μηνυμάτων, στην ομαλή ροή στα εγκεφαλικά σήματα με συνέπεια την δυσλειτουργία των νευρώνων. Όσοι άνθρωποι έχουν έλλειψη ωμέγα 3 λιπαρών οξέων θα απορροφήσουν διπλάσιες ποσότητες τρανς λιπαρών. Τα τρανς είναι θάνατος για τον εγκέφαλο. Για αυτό το υπουργείο Παιδείας με την απόφαση ΚΥΑΑ2Ε ΟΙΚ/1653/20.5.1998 ΥΠΕΠΘ απαγορεύει την χρήση μαργαρίνης δηλαδή τρανς λιπαρών στα τοστ και συνιστά προσθήκη βουτύρου και εποχικών λαχανικών. Ο παιδαγωγός όμως δεν ξέρει την αιτία αυτής της απαγόρευσης. Τα τρανς λιπαρά βλάπτουν τον αιματο-εγκεφαλικό φραγμό, διώχνουν τα ωμέγα 3. Η ακετυλο-χολίνη περνά τον φράχτη φτιάχνει την μνήμη.

Σεροτονίνη

Η σεροτονίνη πήρε το όνομά της από τον ορό του αίματος (serum στα λατινικά). Εμπλέκεται μεταξύ άλλων στο άγχος, στον έλεγχο της όρεξης, στη ρύθμιση της θερμοκρασίας, την ψυχική διάθεση, τη συμπεριφορά γενικότερα. Η έλλειψή της θεωρείται υπεύθυνη για ποικίλες ψυχικές διαταραχές, την αϋπνία, την κλεπτομανία, την κατάθλιψη, την ελλειμματική προσοχή των παιδιών, στα ανήσυχα πόδια, στο σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, στην ινομυαλγία, στην ημικρανία και στον πονοκέφαλο. Έχουμε επίσης εμμονές, αρνητικές σκέψεις, ακαμψία νοητική. Είναι ο νευροδιαβιβαστής των ερωτευμένων. Όλοι οι ερωτευμένοι έχουν υψηλή σεροτονίνη.

Πως ανεβάζουμε την σεροτονίνη

Υπάρχουν δύο τρόποι για να ανεβεί η σεροτονίνη μας. Επειδή η σεροτονίνη είναι το κλειδί για το συναίσθημα, το μεταιχμικό σύστημα (συναισθηματικό κέντρο) έχει μεγάλη ανάγκη από αυτή.

Ο πρώτος καλός τρόπος για να ανέβει η σεροτονίνη (5HT - υδροξοτρυπταμίνη) είναι οι μπανάνες, οι μελιτζάνες, τα ακτινίδια, τα ψάρια, η ντομάτα, τα αυγά, η γαλοπούλα, τα φασόλια, τα μήλα, η βρώμη, το κοτόπουλο, ο ήλιος. Ο δεύτερος άσχημος τρόπος είναι το κάπνισμα, οι σοκολάτες, τα γλυκά. Γιατί είναι άσχημος ο δεύτερος τρόπος; Καταρχάς με το κάπνισμα η νικοτίνη αυξάνει τη στάθμη της σεροτονίνης, της ντοπαμίνης και της νορεπινεφρίνης. Οι νευροδιαβιβαστές αυτοί προκαλούν το ευχάριστο αίσθημα που νιώθει ο καπνιστής. Με αυτό τον απλό τρόπο χωρίς να το ξέρουν, ανεβάζουν τους νευροδιαβιβαστές. Είναι όμως η νικοτίνη καλή για την υγεία μας; Με την σοκολάτα και τα γλυκά αυξάνουμε στιγμιαία την ποσότητα της σεροτονίνης και αρκετά γρήγορα. Υπάρχει όμως το πρόβλημα της διάρκειας. Όσο ανεβαίνει απότομα και γρήγορα άλλο τόσο γρήγορα και πέφτει. Όσοι έχουν ημικρανία ή πονοκέφαλο έχουν παρατηρήσει το αποτέλεσμα αυτό όταν τρώνε σοκολάτες. Ανεβάζουν γρήγορα την σεροτονίνη που έχει ισχυρές αγγειοδιασταλτικές ιδιότητες και μετά γρήγορα πέφτει. Η σοκολάτα περιέχει φαινυλαιθυναμίνη και ανανταμιδιο. Έρευνες έχουν δείξει ότι στο αίμα υπερκινητικών παιδιών και σχιζοφρενών έχουν βρεθεί αυξημένα επίπεδα ανανταμιδίου και φαινυλαιθυλαμίνης. Σε πειραματόζωα διαφαίνεται ότι το ανανταμίδιο προκαλεί λησμοσύνη και τα ζώα προτιμούν να περπατούν λιγότερο και να ξαπλώνουν περισσότερο. Είναι η ουσία της τεμπελιάς. Γι’αυτό η σοκολάτα είναι εντελώς ακατάλληλη για τροφή των παιδιών. Εμείς θέλουμε σταθερή τροφοδοσία του εγκεφάλου με σεροτονίνη ώστε τα παιδιά να προσέχουν συνέχεια στο σχολείο. Επειδή η σεροτονίνη μεταφέρεται στον εγκέφαλο και βοηθιέται στην απορρόφηση από την ινσουλίνη ή τους υδατάνθρακες, καλοί υδατάνθρακες όπως μπανάνες, ακτινίδια, μήλα που απελευθερώνονται αργά στο αίμα είναι ο καλύτερος τρόπος πρόσληψης της σεροτονίνης. Η αργή απελευθέρωση βοηθά σημαντικά στην προσοχή των παιδιών. Επίσης όπως ανακάλυψε ο καθηγητής Ρ. Βάρτμαν του ΜΙΤ η σεροτονίνη από ζωικές πηγές γαλοπούλα, ψάρια κ.λπ. δεν απορροφιέται άμεσα, αν δεν υπάρχει υδατάνθρακας για μεταφορά. Γι’ αυτό οι μπανάνες, τα φρούτα και ο ήλιος ή φρούτα με ζωικές πηγές τρυπτοφάνης (γαλοπούλα) που μετατρέπεται σε σεροτονίνη είναι η άριστη επιλογή. Έχει επισημανθεί στη Σουηδία πως τα άτομα με κατάθλιψη αυτοκτονούν στους έξι μήνες που ήταν νύχτα λόγω του Β. Σέλας. Όλα είχαν χαμηλή σεροτονίνη εξαιτίας της έλλειψης ηλίου. Η ηλιοθεραπεία αυξάνει την σεροτονίνη. Εκτός από την προσοχή στα παιδιά που πρέπει να μας ενδιαφέρει άμεσα καθώς και στη συναισθηματική νοημοσύνη (παιδιά χαρούμενα και ευτυχισμένα), η σεροτονίνη παίζει μεγάλο ρόλο στις αρνητικές σκέψεις και στη νοητική ακαμψία (εμμονές) που πρέπει να αναλυθούν ιδιαιτέρως. Αν ένα παιδί έχει νοητική ακαμψία, εμμονές (είναι κολλημένο στο λάθος του – δεν αλλάζει ότι και αν του λένε). Γράφει λάθη και δεν διορθώνεται. Υψηλή σεροτονίνη αλλάζει θεαματικά την κατάσταση. Οι άνθρωπου λοιπόν χωρίζονται σε δύο κατηγορίες, τρίτη δεν υπάρχει. Ή στη μία θα είναι ή στην άλλη.

Η κατηγορία των ανθρώπων με χαμηλή σεροτονίνη μοιάζει με την μύγα και με υψηλή σεροτονίνη με την μέλισσα.

Η μύγα έχει την εξής ιδιότητα: να πηγαίνει και να κάθεται σε ότι βρώμικο υπάρχει. Για παράδειγμα, αν ένα περιβόλι είναι γεμάτο λουλούδια που ευωδιάζουν και σε μια άκρη του περιβολιού υπάρχει βρωμιά, τότε η μύγα, πετώντας μέσα σε αυτό το πανέμορφο περιβόλι, θα πετάξει πάνω από όλα τα άνθη και σε κανένα δεν θα καθίσει. Μόνο όταν δει την ακαθαρσία τότε αμέσως θα κατέβει και θα καθίσει πάνω σε αυτή και θα αρχίσει να την ανασκαλεύει αναπαυόμενη στη δυσωδία που προκαλείται από το ανακάτεμα αυτό και δεν θα ξεκολλά από εκεί. Αν πιάναμε μία μύγα και αυτή μπορούσε να μιλήσει και τη ρωτούσες να σου πει μήπως ξέρει αν πουθενά υπάρχουν τριαντάφυλλα τότε εκείνη θα απαντούσε πως δεν γνωρίζει καν τι είναι αυτά «εγώ, θα σου πει, ξέρω που υπάρχουν σκουπίδια, ακαθαρσίες, βρωμιές».

Η μια λοιπόν κατηγορία των ανθρώπων μοιάζει με την μύγα. Έχουν μάθει να σκέφτονται και να ψάχνουν να βρουν ότι κακό υπάρχει αγνοώντας και μη θέλοντας να σταθούν στο καλό. Έχουν χαμηλή σεροτονίνη.

Η άλλη κατηγορία των ανθρώπων μοιάζει με την μέλισσα. Ιδιότητα της μέλισσας είναι να βρίσκει και να κάθεται σε ότι καλό και γλυκό υπάρχει. Ας πούμε για παράδειγμα, πως σε μια αίθουσα που είναι γεμάτη ακαθαρσίες έχει τοποθετήσει κάποιος σε μια γωνιά ένα λουκούμι. Αν φέρουμε εκεί μία μέλισσα, εκείνη θα πετάξει και δεν θα καθίσει πουθενά έως ότου βρει το λουκούμι μόνο εκεί θα σταθεί. Αν πιάσεις τώρα την μέλισσα και την ρωτήσεις που υπάρχουν σκουπίδια αυτή θα σου πει ότι δεν γνωρίζει. Θα σου πει «εκεί υπάρχουν γαρδένιες, εκεί τριανταφυλλιές, εκεί θυμάρι, εκεί μέλι, εκεί ζάχαρη, εκεί λουκούμια» και γενικά θα είναι γνώστης όλων των καλών και θα έχει παντελή άγνοια όλων των κακών. Αυτή είναι η δεύτερη ομάδα των ανθρώπων με υψηλή σεροτονίνη, έχουν καλές σκέψεις και σκέφτονται και βλέπουν τα καλά.

Χρέος του παιδαγωγού είναι η διαμόρφωση των παιδιών σε καλές και εργατικές μέλισσες γεμάτες υψηλή σεροτονίνη, ευτυχισμένες με την ζωή και μη ασχολούμενες με βρωμιές, μικρές και μεγάλες κακίες. Η ζωή είναι γεμάτη από ομορφιές και αυτές πρέπει να τις ζήσουν και να τις απολαύσουν. Αν όμως το παιδί έχει μία μηχανή που κατασκευάζει σφαίρες για τους συνανθρώπους του και μέσα στη μηχανή αυτή βάλει το καλύτερο υλικό που υπάρχει, για παράδειγμα χρυσάφι, η μηχανή του θα το διαμορφώσει σε καταστρεπτικό υλικό, θα βγάλει χρυσές καταστροφικές σφαίρες, αν της βάλεις ασήμι θα βγάλει ασημένιες σφαίρες και ούτω καθεξής. Και με λίγα λόγια αυτή η μηχανή ότι υλικό κι αν της δώσεις από το πολυτιμότερο και καλύτερο έως το πιο ασήμαντο, η μηχανή αυτή, επειδή έτσι είναι φτιαγμένη πάντα αυτό που θα βγάζει θα είναι καταστρεπτικές σφαίρες. Αν όμως ένας δάσκαλος μετατρέψει την μηχανή αυτή και αντί να βγάζει σφαίρες τη φτιάξει έτσι ώστε να κατασκευάζει πιάτα ή εικόνες κ.λπ. πηλό αν της ρίξεις πήλινο πιάτο ή εικόνα θα φτιάξει, χρυσάφι χρυσό κ.λπ. Από την ποιότητα της σκέψης των παιδιών φαίνεται και η ποιότητα της διδασκαλίας τους. Όλα τα παιδιά δεν θα γίνουν επιστήμονες, επιβάλλεται όμως όλα τα παιδιά να γίνουν σωστοί άνθρωποι, μέλισσες να μην έχουν μύγες μέσα τους και μυγιάζονται που λέει προσφυέστατα ο λαός μας.

Οι άνθρωποι της υψηλής σεροτονίνης δεν κάνουν προβολή (projection) στην ψυχολογία. Μια μέρα στο πάρκο μιας πόλης συζητούσαν κάποιοι άνθρωποι. Ξαφνικά κάποιος πέρασε τρέχοντας. Ο ένας σκέφτηκε: «κάτι θα έκλεψε φαίνεται αυτός και τρέχει». Ο άλλος σκέφτηκε: «κάποια γυναικοδουλειά έχει και γι’ αυτό τρέχει». Ο τρίτος σκέφτηκε: «θα τρέχει για την εκκλησία». Ο τέταρτος: «θα τρέχει για την τράπεζα που τον κυνηγούν τα χρέη». Η πέμπτη είπε: «έχει αφήσει τα παιδιά του στο φροντιστήριο, δεν θα έχει φαγητό στο σπίτι του». Ανάλογα λοιπόν με τις σκέψεις τους τις πρόβαλαν στο νεαρό. Αυτό το λέμε προβολή. Γι’ αυτό την στιγμή που κρίνουμε και κουτσομπολεύουμε τον άλλο φανερώνουμε τον εαυτό μας. Οι άνθρωποι με υψηλή σεροτονίνη προσέχουν τις προβολές και έχουν συναισθηματική ισορροπία. Μέσω του ανεβάσματος της σεροτονίνης έχουμε χαρούμενες σκέψεις, χωρίς προβολές και διάφορες μύγες να πετούν μέσα μας. Κυρίως μέσα μας. Στο σημείο αυτό πρέπει να ομολογήσουμε πως το σχολείο έχει αποτύχει πλήρως. Σύμφωνα με τις στατιστικές περίπου 85 εκατομμύρια ψυχοφάρμακα πωλούνται ετησίως στην Ελλάδα πολλά εξ’ αυτών με στόχο την σεροτονίνη. Όμως υπάρχει μία μεγάλη διαφορά. Τα ΣΣRI όπως λέγονται δεν παράγουν σεροτονίνη αλλά την ήδη υπάρχουσα σεροτονίνη την προστατεύουν από την καταστροφή, και έχουν παρενέργειες. Υψηλή σεροτονίνη εξισορροπεί την λειτουργία της αδρεναλίνης (ορμόνη του άγχους) και της ντοπαμίνης στον εγκέφαλο. Τα παιδιά δεν έχουν στρες την αληθινή μάστιγα της εποχής μας. «Όταν παρουσιαστεί έλλειψη σεροτονίνης εμφανίζονται γαστρεντερολογικά προβλήματα που σχετίζονται με την ελλιπή επικοινωνία του εντέρου νε τον εγκέφαλο» σημειώνει ο καθηγητής πανεπιστημίου Βάρβογλης. Πόσα παιδιά έχουμε δει με πόνους στο στομάχι και τα στέλνουμε στο σπίτι τους, χωρίς να υποψιαζόμαστε τη σύνδεση άγχους (αδρεναλίνης) χαμηλής σεροτονίνης; Το ίδιο δεν ισχύει με τους πονοκεφάλους.

Θα κλείσω το κεφάλαιο σεροτονίνη με το αδυνάτισμα, μιας και τα ελληνόπουλα βρίσκονται στην κορυφή της λίστας με τα υπέρβαρα παιδιά. Και αυτό πρόβλημα σεροτονίνης; Ναι, γράφει ο διδάσκων της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης καθηγητής Γεώργιος Μανουσάκης . «Υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις πως ο νευροδιαβιβαστής σεροτονίνη ελέγχει την όρεξη. Συγκεκριμένα ελαττωμένη ποσότητα σεροτονίνης συνεπάγεται αυξημένη όρεξη. Στον ανθρώπινο εγκέφαλο η σεροτονίνη παράγεται από μία ουσία γνωστής ως 5-υδροξυθρυπροφάνη (5HTP). Ελάττωση της όρεξης προκαλείται και από την αίσθηση κορεσμού (γεμάτο στομάχι) που προκαλούν οι φυτικές ίνες (πίτουρα, μήλα με φλούδα κ.λπ.)».

Ντοπαμίνη

Ρώτησαν κάποτε την καμήλα: διάλεξε τον ανήφορο ή τον κατήφορο. Και η απάντηση της καμήλας ήταν: χάθηκε ο ίσιος δρόμος; Αυτό το ανέκδοτο ισχύει για όλους τους νευροδιαβιβαστές αλλά προπάντων για την ντοπαμίνη. Χρειαζόμαστε την σωστή δόση ντοπαμίνης για την μάθηση και την ευχαρίστηση. Συνδέεται με την ψύχωση και την σχιζοφρένεια, εξαρτήσεις (ναρκωτικά). Χαμηλή τιμή της προκαλεί πάρκινσον. «Μεσότης αλήθεια εστί» έλεγε ο Αριστοτέλης. Ισχύει απόλυτα στην περίπτωση της ντοπαμίνης.

Ιστορία της ντοπαμίνης Ανακαλύφθηκε το 1958 από τους Σουηδούς Άρβιντ Κάρλσον και Νιλς Χίλαπ. Το 2000 απονεμήθηκε το βραβείο Νόμπελ Ιατρικής στον Κάρλσον γιατί απέδειξε πως η ντοπαμίνη είναι ορμόνη και νευροδιαβιβαστής. Σαν ορμόνη επηρεάζει την απελευθέρωση της προλακτίνης από την υπόφυση. (Προλακτίνη: ορμόνη της γαλουχίας στις έγκυες. Υψηλή προλακτίνη δημιουργεί όγκους στον εγκέφαλο (προλακτίνωμα) έλλειψη σεξουαλικής επιθυμίας. Κάποιοι δεν έχουν παντρευτεί εξαιτίας υψηλής προλακτίνης. Η υψηλή προλακτίνης πέφτει με ανέβασμα της ντοπαμίνης. Η μπύρα ανεβάζει την προλακτίνη .)

Πού βρίσκεται

Η ντοπαμίνη παίζει σπουδαίο και σημαντικό ρόλο στη μάθηση. Προκαλεί συναισθήματα ικανοποίησης, ευχαρίστησης και κινήτρου. Βρίσκεται στις ζωικές τροφές (κρέας, ψάρια, αυγά, γαλακτοκομικά) και στους ξηρούς καρπούς. Από φυτικές πηγές μόνο η μπανάνα περιέχει αρκετή ποσότητα ντοπαμίνης. Επειδή η ισορροπία μεταξύ σεροτονίνης και ντοπαμίνης είναι σημαντική (υψηλή ποσότητα σεροτονίνης κατεβάζει την ντοπαμίνη και το αντίστροφο) το μέτρο είναι το ζητούμενο. Εδώ βρίσκεται το κρίσιμο σημείο που πρέπει να προσεχθεί ιδιαίτερα από τους παιδαγωγούς . Η σημασία της στη διδασκαλία Ο πολιτισμός μπορεί να μετρηθεί με τόνους ντοπαμίνης. «ντοπαρίστηκε» δε λέμε σήμερα; Το πάθος, η ψυχή, η καρδιά για οτιδήποτε, είναι το μεγάλο κυνήγι της ντοπαμίνης. Η ντοπαμίνη είναι το κύπελλο που ο εγκέφαλος προσφέρει στα δίκτυα των νευρώνων. Μεταφέρει μηνύματα από νευρώνα σε νευρώνα δηλαδή συναισθήματα ικανοποίησης και ευφορίας. Αυξάνει την περιέργεια και ξυπνά την φαντασία, ενισχύει την αυτοπεποίθηση και την αισιοδοξία, δίνει κίνητρο και προκαλεί διάθεση τόσο στη μάθηση όσο και στο σεξ. Επιπλέον, ενεργοποιεί το κινητικό σύστημα του σώματος. Βοηθά να μαθαίνουμε ευκολότερα.

Η ντοπαμίνη είναι η ορμόνη της ευτυχίας. Παρέα με την αδελφή της την σεροτονίνη φτιάχνουν το συναίσθημα, την συναισθηματική νοημοσύνη. Γιατί μαθαίνουμε καλύτερα όταν κάνουμε κάτι με ευχαρίστηση; Τι ρόλο παίζουν τα συναισθήματα και το κίνητρο στη συγκέντρωση; Γιατί δεν κουραζόμαστε όταν μαθαίνουμε και δουλεύουμε με την καρδιά μας; Παίζει ρόλο το συναίσθημα. Ο νους, ο εγκέφαλος είναι ο πομπός, η καρδιά είναι ο δέκτης. Πρέπει να επικοινωνεί ο εγκέφαλος με την καρδιά γιατί διαφορετικά δεν θα έχουμε μάθηση. Το σημείο είναι λεπτό, πολύ λεπτό. Το σχολείο μας ανεπαρκές. Δεν διδάσκουμε το συναίσθημα, την καρδιά. Γι’ αυτό έχουμε μεγάλα προβλήματα. Ένα παράδειγμα. Μιλά κάποιος μπροστά σε ακροατήριο. Σύμφωνα με πολλές και διαφορετικές μελέτες είναι πολύ μεγάλο άγχος στους ανθρώπους. Λογικά με το νου, σκέφτεται πως δεν πρέπει να έχει άγχος. Όμως η καρδιά έχει διαφορετική γνώμη και δημιουργείται μεγάλη ανησυχία.

Η ντοπαμίνη λύνει αυτά τα νευρο-γνωστικά προβλήματα. Μειωμένη ντοπαμίνη στον προμετωπικό λοβό πιστεύεται πως συνεισφέρει στην ελλειμματική προσοχή. Το λύσιμο προβλημάτων στα μαθηματικά η στη ζωή θεωρείται δουλειά της ντοπαμίνης. Η ντοπαμίνη απελευθερώνεται από τον λεγόμενο επικλινή πυρήνα (Nucleks Acckmbens) από εμπειρίες ικανοποίησης όπως η τροφή, το σεξ, τα φάρμακα και το τσιγάρο, την ικανοποίηση από τη μάθηση και τη γνώση και συνδέεται στενά με αυτές. Η ντοπαμίνη παθολογικά μεταβάλλεται σε εξαρτημένα άτομα (ναρκομανείς, ψυχασθενείς) οι οποίοι θέλουν συνεχώς ντοπαμινεργική διέγερση. Ο Μιχαέλ Κωχ ερευνητής του εγκεφάλου στο Πανεπιστήμιο της Βρέμης λέει χαρακτηριστικά: «Η ντοπαμίνη, μας ωθεί να κάνουμε πράγματα που μας προκαλούν συναισθήματα χαράς. Ο εγκέφαλος αυτό-επιβραβεύεται. Έρχεται σε διάθεση ευφορίας όταν καταφέρει να λύσει κάτι και επιπλέον το αποθηκεύει». Με λίγα λόγια, η ντοπαμίνη παίζει καθοριστικό ρόλο στην μεταφορά πληροφοριών από την βραχυπρόθεσμη στην μακροπρόθεσμη μνήμη. Θέλουμε μαζί με την μάθηση, την καρδιά, την ευχαρίστηση, το «ντοπάρισμα», το ανέβασμα που προσφέρει απλόχερα η ντοπαμίνη. Η ντοπαμίνη πρέπει να απελευθερώνεται κατά τη διάρκεια της διδασκαλίας ώστε ο μαθητής να νιώθει ικανοποίηση και ευχαρίστηση με την μάθηση, ώστε να επαναλαμβάνει το διάβασμα. Υπάρχει αυτό το ενδογενές σύστημα επιβράβευσης του εγκεφάλου μας με μαέστρο την ντοπαμίνη. Πρέπει επίσης να παρακολουθήσουμε σε μικροβιολόγο τα επίπεδα της προλακτίνης μας. Υψηλή προλακτίνη εμποδίζει την απελευθέρωση της ντοπαμίνης άμεσα από τον οργασμό ή άλλες εμπειρίες ευχαρίστησης άρα το άτομο δεν ικανοποιείται με τίποτα, δεν ευχαριστιέται. Το ίδιο γίνεται και με την μάθηση. Υψηλή προλακτίνη σημαίνει αδυναμία απελευθέρωσης της ντοπαμίνης μετά από οποιαδήποτε μαθησιακή ενέργεια ή οποιαδήποτε δουλειά. Είναι τα άτομα που δεν ευχαριστιούνται με τίποτα. Έχουν εξετάσει στον μικροβιολόγο τους για ντοπαμίνη, σεροτονίνη, προλακτίνη ή νοραδρεναλίνη;

Ψύχωση, Σχιζοφρένεια και υπερβολική ντοπαμίνη

Είναι κοινή ομολογία πως κάτι το πολύ σάπιο υπάρχει στο βασίλειο της Δανιμαρκίας που έγραφε και ο Σαίξπηρ. Δεν μπορεί το περίπου 70% του πληθυσμού της Ελλάδας σύμφωνα με τις στατιστικές να παίρνει ψυχοφάρμακα (πουλήθηκαν μέσα σε ένα έτος 85 εκατομμύρια. Μετά μην απορούμε που έχουμε τόσες δαπάνες για την υγεία και μας κόβουν τους μισθούς).

Υπάρχει άγνοια στον κόσμο. Εκτός από την έλλειψη της ντοπαμίνης υπάρχει το άλλο άκρο που είναι η υπερδιέγερση που βλέπουμε στην ψύχωση και την σχιζοφρένεια. Τα φάρμακα για την σχιζοφρένεια μπλοκάρουν τους υποδοχείς της ντοπαμίνης (υποδοχείς D2) και μειώνουν τα ψυχωτικά συμπτώματα. Τα ναρκωτικά όπως οι αμφεταμίνες και η κοκαΐνη που αυξάνουν τα επίπεδα ντοπαμίνης πάρα πολύ μπορεί να προκαλέσουν ψύχωση. Έτσι το φάρμακο σε αυτές τις περιπτώσεις είναι η μείωση της ντοπαμίνης. Σωστή δόση ντοπαμίνης στον άνθρωπο, σημαίνει ισορροπημένη προσωπικότητα που είναι το ζητούμενο στο σχολείο. Τι μπορούν να κάνουν οι παιδαγωγοί; Τι πρέπει να διδάξουν στα παιδιά για να μην ψάχνουν την ντοπαμίνη στα ναρκωτικά, στα τσιγάρα και καταλήξουν ψυχαναγκαστικές προσωπικότητες.

Ο Ρώσος γιατρός Νικολάγιεφ που άφησε άφωνους τους γιατρούς Ο ακαδημαϊκός και καθηγητής ιατρικής Γιούρι Νικολάγιεφ εφάρμοσε τις αρχές περιορισμού της ντοπαμίνης σε σχιζοφρενείς τουλάχιστον από πενταετία, που είχαν υποβληθεί ανεπιτυχώς σε πολλαπλά θεραπευτικά σχήματα. Η ιδέα του Νικολάγιεφ ήταν απλή. Που βρίσκεται η ντοπαμίνη στις τροφές; Απέκλεισε τις ζωικές τροφές και τους ξηρούς καρπούς παντελώς από το διαιτολόγιο. Από το 1945 στο ψυχιατρικό ινστιτούτο της Μόσχας θεράπευσε άνω των 10.000 ανθρώπων με ποσοστό ίασης μέχρι και 80% των περιπτώσεων χωρίς κανένα απολύτως φάρμακο. Για μερικές ημέρες στην αρχή ο πάσχων έκανε αυστηρή νηστεία πλήρους αποχής από την τροφή. Στη συνέχεια ακολουθούσε μόνο χορήγηση φρούτων και λαχανικών και ενός είδους υπόξινου γάλακτος. Οι ασθενείς συνέχιζαν να είναι καλά, έφευγε εντελώς η επιθετική συμπεριφορά και η υπερκινητικότητα, όσο καιρό εφάρμοζε την αγωγή. Σε περίπτωση διακοπής της νηστείας και της κατανάλωσης σκουπιδοτροφών, η νόσος υποτροπίαζε. Την παρουσίαση της εκπληκτικής μεθόδου του έκανε ο ίδιος ο καθηγητής Νικολάγιεφ στην Ελλάδα την Κυριακή, 18 Νοεμβρίου 1990. Η εντύπωση που έκανε στη Ρωσία ήταν τόσο μεγάλη που ο υπουργός υγείας καθηγητής Καλίνιν και η ακαδημία ιατρικών επιστημών της Ρωσίας συνιστούν με εγκύκλιό τους την μέθοδο Νικολάγιεφ σαν πρόληψη και θεραπεία των ψυχώσεων και των σχιζοφρενειών και υποδεικνύουν το νοσοκομείο 15 της Μόσχας σαν κέντρο εκπαίδευσης των γιατρών στη μέθοδο που την βρίσκουν ιδιαιτέρως αποτελεσματική. Κι αν ο Νικολάγιεφ έκανε καλά επιθετικούς τρελούς πόσο μάλλον βοηθούνται τα παιδιά του Δημοτικού Σχολείου αν διδαχθούν την σωστή διατροφή. Τι μπορεί να κάνουν οι δάσκαλοι; Υπάρχουν οικογένειες που τρώνε κάθε μέρα κρέας. Οι ζωικές τροφές βρίσκονται σε υπεραφθονία στο τραπέζι τους. Ο παράγοντας αυτός δεν εξετάζεται στα προβλήματα μάθησης. «Παν το πολύ τη φύσειν ενάντιον» έλεγαν οι αρχαίοι έλληνες. Χρέος του παιδαγωγού είναι να ενημερώσει, να ερευνήσει, να υποψιαστεί την υπερβάλλουσα ποσότητα ντοπαμίνης που μπορεί να έχουν τα παιδιά με τέτοια άσχημη διατροφή. Έχοντας υπόψη του την μέθοδο Νικολάγιεφ καθώς επίσης και το ρητό «ο λόγος των σοφών δασκάλων θεραπεύει» διδάσκει στα παιδιά την αλήθεια της μεσότητας. «Μηδέν άγαν». Ξέρω παιδιά που δεν τρώνε καθόλου λαχανικά. Πολλά δεν τρώνε ούτε φρούτα. Τι θα γίνουν αυτά όταν μεγαλώσουν; Υπάρχει ντετερμινισμός (αιτιοκρατία) κάποια αιτία που έχει αποτύχει το σχολείο στη συναισθηματική νοημοσύνη. Αν η ντοπαμίνη του παιδιού είναι στα ύψη από τις τροφές σκουπίδια και η σεροτονίνη του είναι χαμηλή υπάρχει πρόβλημα που με τις συνήθεις παιδαγωγικές προσεγγίσεις δεν λύνεται. Δεν λύνεται ούτε με τα φάρμακα. «Η τροφή σου είναι το φάρμακό σου και το φάρμακό σου είναι η τροφή σου» έλεγε ο Ιπποκράτης. Γνώση και εφαρμογή των αρχών της διατροφής με σωστές συμβουλές στα παιδιά θα αφήσει έκπληκτους πολλούς δασκάλους από το αποτέλεσμα. Μόνο το αποτέλεσμα μετράει, για να δείξουμε την ορθότητα μιας θεωρίας.

Νοραδρεναλίνη

Πως μπορούμε με μία λέξη να χαρακτηρίσουμε την νοραδρεναλίνη; Ο νευροδιαβιβαστής της προσοχής. Θέλουμε τα παιδιά να μας προσέχουν; Νοραδρεναλίνη! Η γενική προσοχή γνωστή ως εγρήγορση ενεργοποιείται από την νοραδρεναλίνη ή νορεπινεφρίνη. Έχει δύο ονόματα. Λειτουργεί σαν ένα είδος καμπάνας: εκκρίνεται από τον μπλε πυρήνα, είναι όμως δικτυωμένη με μεγάλα τμήματα του εγκεφάλου. Με αυτό τον τρόπο αφυπνίζει τον εγκέφαλο στο σύνολό του. Οι αποφάσεις που θα πάρουμε εξαρτώνται από την νοραδρεναλίνη. Οι αναποφάσιστοι άνθρωποι έχουν χαμηλά επίπεδα νοραδρεναλίνης. Επίσης είναι αποφασιστικής σημασίας για την αντίληψη. Οξύνει την αντίληψη για την κατανόηση των μαθημάτων. Η νοραδρεναλίνη ενεργοποιεί διάφορες διεργασίες του συνειδητού. Ανεβάζει την πίεση, αυξάνει τους καρδιακούς παλμούς, προκαλεί εγρήγορση. Εκκρίνεται όταν υπάρχουν ψυχολογικές αλλαγές προκαλούμενες από στρες. Μαζί με την αδελφή της ντοπαμίνη παίζει μεγάλο ρόλο στην συγκέντρωση και στην προσοχή. Με την σεροτονίνη συνεργάζονται για την κατάθλιψη.

Πως παρασκευάζεται

Η νοραδρεναλίνη παρασκευάζεται από την ντοπαμίνη σε συνεργασία με την βιταμίνη C. Η ντοπαμίνη, η αδρεναλίνη και η νοραδρεναλίνη φτιάχνονται από το αμινοξύ «Tyrosine» (Τυροσίνη). Το γάλα έχει μεγάλες ποσότητες τυροσίνης. Γι’ αυτό είναι απαραίτητο τα παιδιά να πίνουν το γάλα τους όταν ξεκινούν το πρωί για το σχολείο. Μερικά πηγαίνουν σχολείο χωρίς να φάνε τίποτα. Αν λοιπόν δεν προσέχουν και κάνουν φασαρία, οι δεξαμένες τυροσίνης αδειάζουν και αυτή μπορεί να είναι μία από τις αιτίες. Έχοντας γνώση όλης αυτής της βιοχημικής διαδικασίας ο δάσκαλος τονίζει την σημασία του σωστού πρωινού.

Η βιταμίνη C η οποία παίζει μεγάλο ρόλο στη σύνθεση της νοραδρεναλίνης βρίσκεται στον καρπό του αγριοτριαντάφυλλου (rose hips) από 3.000mg-5.000mg, στις κόκκινες πιπεριές 128mg-250mg, στις σταφίδες 200mg, στον μαϊντανό 175mg, στα μπρόκολα 90mg, στα γκρέιπφρουτ 76mg και μόνο 50mg στα πορτοκάλια. Όλα αυτά σε ποσότητα τροφής των 100 γραμμαρίων. Υπενθυμίζω πως γνωστό γερμανικό σούπερ μάκρετ έχει αγριοτριαντάφυλλα με κόστος €0.80 και δεν τα αγοράζει κανείς. Θέμα παιδείας ή ενημέρωσης; Κανονικά δεν θα πρέπει οι γερμανοί να απορούν μαζί μας; Επειδή η βιταμίνη C δεν αποθηκεύεται στο σώμα και χάνεται λέγεται υδατοδιαλυτή. Πρέπει να την παίρνουμε καθημερινά για την σύνθεση της νοραδρεναλίνης. Επιβάλλεται λοιπόν να ενημερωθούν τα παιδιά. Διαφορετικά κανένας παιδαγωγός δεν πρέπει να παραπονιέται για την ελλειμματική προσοχή των παιδιών στην τάξη.

Συμπεράσματα

Το κλειδί είναι η ομοιόσταση. Έτσι λένε την ισορροπία στην Ιατρική. Χρειάζονται όλα με μέτρο. Όχι στις διατροφικές υπερβολές. Πολύ κρέας, πολλές ζωικές τροφές, καθόλου φρούτα και λαχανικά είναι οι αποκλείσεις της μέσης και βασιλικής οδού. Η αδρεναλίνη, η νοραδρεναλίνη και η ντοπαμίνη λέγονται κατεχολαμίνες. Είναι στην ίδια οικογένεια. Για να γίνει ομοιόσταση στο αυτόνομο νευρικό σύστημα πρέπει να υπάρχει ισορροπία μεταξύ των κατεχολαμινών και της ακετυλοχολίνης. Πως μπορούμε να το δούμε; Όταν υπάρχει διαστολή της κόρης του ματιού έχουμε κυριαρχία της αδρεναλίνης (ορμόνη του στρες). Λέγεται Μυδρίαση. Η κατανάλωση ζάχαρης, κόκα κόλας αυξάνει υπερβολικά την ποσότητα αδρεναλίνης. Η διαφορά μεταξύ παιδιών και ενηλίκων είναι ότι στα παιδιά αυξάνεται 10 φορές περισσότερο από τους ενήλικες. Μυδρίαση: Μεγάλη κόρη του ματιού, κυριαρχία της αδρεναλίνης, χρειάζεται ακετυλοχολίνη, τείνει προς ταχυκαρδία, κυρίαρχο συμπαθητικό νευρικό σύστημα Μύση: μικρή κόρη του ματιού, κυριαρχία της ακετυλοχολίνης, τείνει προς βραδυκαρδία, παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα, χρειάζεται λίγη αδρεναλίνη Σε αντίθεση, όταν έχουμε μικρή κόρη του οφθαλμού λέγεται μύση. Σε αυτή την περίπτωση το άτομο έχει ακετυλοχολίνη. Την μύση και την μυδρίαση την παρακολουθούν οι δάσκαλοι στα παιδιά στα Ιαπωνικά σχολεία. Στην κυριαρχία της αδρεναλίνης και νοραδρεναλίνης (μυδρίαση) έχουμε επιτάχυνση των παλμών της καρδιάς, διαστολή των βρόγχων, εφίδρωση και σε ακραίες περιπτώσεις ακόμα και ανόρθωση των τριχών της κεφαλής.

Είναι γνωστή η φράση: μου σηκώθηκε η τρίχα. Όταν ηρεμούμε αναλαμβάνει δράση η ακετυλοχολίνη (μύση). Πολλοί συγγραφείς αναφέρονται στους ανθρώπους με κυριαρχία της ακετυλοχολίνης σαν καλοφαγάδες. Επειδή τρώνε πολύ και αφομοιώνουν καλά την τροφή τους. Επιπλέον, τείνουν προς βραδυκαρδία, έχουν καλά ανεπτυγμένη σεξουαλικότητα και βρίσκονται στα όρια της τελειομανίας. Την στιγμή της επίθεσης στους παλαιστές παρατηρείται μια δυνατή μύση (μικρή κόρη του οφθαλμού). Η ακετυλοχολίνη τους βρίσκεται στα ύψη. Επίσης εμφανίζεται στιγμιαία σε κάθε αύξηση του φωτός. Εν αντιθέσει, ο πόνος οδηγεί σε μυδρίαση όπως και ο φόβος, ο θυμός, η οργή και η αγανάκτηση και πολλές άλλες συναισθηματικές καταστάσεις. Είναι γνωστή η έκφραση «έχει μείνει με ορθάνοιχτα τα μάτια». Αναφέρεται πως οι πολύ επιδέξιοι και παρατηρητικοί κινέζοι έμποροι κοιτούν προσεκτικά τα μάτια των πελατών τους. Αν όταν μιλούν υπάρχει διαστολή της κόρης (μυδρίαση) είχαν επιτυχία στην πώληση. Μυδρίαση έχουμε και σε κάθε άνοδο της αδρεναλίνης. Στην μυδρίαση παρατηρούμε μειωμένη όρεξη, ταχυκαρδία, πολύ στρες λόγω αύξησης της αδρεναλίνης και αυτό είναι το κομβικό σημείο για την παιδεία. Επίσης παραπονιέται συχνά για μειωμένη ενέργεια και υπνηλία κατά την διάρκεια της ημέρας όπως επίσης και μειωμένη σεξουαλικότητα. Η ομοιόσταση λοιπόν του αυτόνομου νευρικού συστήματος βασίζεται στην ισότητα των δύο κλάδων. Στην απόλυτη συνεργασία του συμπαθητικού νευρικού συστήματος με το παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα. Πρακτικά αυτό σημαίνει πως αν ένα παιδί είναι αγχωμένο ή έχει ταχυκαρδίες με ακετυλοχολίνη σε μεγάλη δόση σταματούν σχεδόν αμέσως. Έχω δει παιδιά από 120 παλμούς να πέφτουν στους 60 παλμούς σε λίγες ημέρες. Φυσικά δεν έτρωγαν καθόλου αυγά.

Πιστεύω πως η γνώση των νευροδιαβιβαστών εκ μέρους των δασκάλων και κυρίως η πρακτική εφαρμογή της, θα οδηγήσει σε καινούριες λεωφόρους, γρήγορες και αποτελεσματικές την παιδεία μας. Δεν μας χρειάζονται δρόμοι μόνο για τα αυτοκίνητά μας. Προπαντός χρειάζονται οι δρόμοι του εγκεφάλου να είναι ανοιχτοί στην πρόοδο. Τον Πιαζέ και Ντιούι τους ξέρουμε. Πρέπει να κοιτάμε πάντοτε μπροστά ως παιδαγωγοί στις λεωφόρους των νευροδιαβιβαστών και της διατροφής. Όσοι θέλουν να μείνουν στα στενά και τα μονοπάτια επειδή τα συνήθισαν ας μείνουν. Το τρένο της ιστορίας και της παιδαγωγικής τρέχει πάντοτε με μεγάλη ταχύτητα. Σήμερα κάνει στάση στον Πύργο. Θα ανεβούμε;

Βιβλιογραφία Ελληνική 

1. Fiscbach Εγχειρίδιο Εργαστηριακών Εξετάσεων Ιατρικές Εκδόσεις Πασχαλίδης Αθήνα 1999

2. Εγκέφαλος και Εκπαίδευση Μαρία Κάτοιου-Ζαφράνα Εκδόσεις Αφοί Κυριακίδη Θεσσαλονίκη 2001

3. E Hunziker – G Mazzola Η νευρωτική ζούγκλα Εκδόσεις Π. Τραυλός – F – Κωσταράκη Αθήνα 1995 4. Αντώνης Καβάγιας Κλινική Φυτοθεραπεία Αρωμαροθεραπεία Ιατρικές Εκδόσεις Λίτσας Αθήνα (ΧΧ)

5. Γεώργιος Μανουσάκης Τα ιχνοστοιχεία στην υγεία του ανθρώπου Εκδόσεις Αφοί Κυριακίδη Θεσσαλονίκη 1992

6. Γεώργιος Μανουσάκης Συμπληρώματα Διατροφής Εκδόσεις Γ. Μανουσάκη Θεσσαλονίκη (ΧΧ)

7. Αναστάσιος Βάρβογλης Η χημεία στο πιάτο Εκδόσεις Κάτοπτρο Αθήνα 2008

8. Σπανός Ευάγγελος Κλινική χημεία Τόμοι Α και Β Έκδοση Βιοιατρικής Αθήνα 2007

9. Μπαζαίος Κώστας Συνδυασμοί Βιταμίνες Εκδόσεις Διατροφή και Υγεία Αθήνα 2000

10. Σάντρα Άαμοντ και Σαμ Γουάνγκ Καλωσήρθατε στον εγκέφαλό σας Εκδόσεις ΑΒΓΟ Αθήνα 2008

11. Βαγγέλης Κουρούκλης Ιριδολογία Τόμοι Α+Β+Γ Εκδόσεις Extra Αθήνα 2009

12. Πάτρικ Χόλφορντ Ανεβείτε φυσικής Εκδόσεις Κυβέλη Αθήνα 2006

13. Petra Thorbtietz Συγκέντρωση Πως μπορούν οι γονείς να βοηθήσουν το παιδί τους Εκδόσεις Κονιδάρη Αθήνα 2010

14. Ελληνική Εταιρεία Νευροεπιστήμης Τι γνωρίζουμε για τον εγκέφαλο Εκδόσεις Καστανιώτη Αθήνα 1996

Ξένη 

1. Wikipedia Norepinephrine Dopamine Serotonin Tyrosine Adrenaline

2. Daniel Amen Change your Brain Change your life Editor Three Rivers Press New York 1998

3. Daniel Amen Making a good brain great Editor Three Rivers Press New York 2005

4. Faith Hickman Brynie 101 Question your brain Editor The Millbrook Press Bookfield Connecticut

5. Dale Purves Neuroscience Editor Dake University Medical School

6. Mark Bear Neuroscience Exploying the Brain Editor Williams and Wilins

7. Ben Jonathan N Hnaskor (2001) Dopamine as a Prolactin (PRL Inhibotor http://edvr.endojournals.org/egi/reprint/22/6/724.pdf Endocrine Reviews 22(6)724-763

8. Heijtz RD (2007) www.sciencedirect.com/science Motor Inhibitory role of Dopamine Di receptors: implications for ADHD.

9. Society for Neuroscience Brain Factors Facts Editor Socipt for Neuroscience

10. Frank navaratil For your Eyes only Editor Frank Navratil Prague 2001

11. David Sousa How the gifted Brain Learns Corwin Press Inc. Thousand oaks California 2003

Πηγή: Ειδική αγωγή και εκπαίδευση

Επιστροφή στην Εδέμ

Επιστροφή στην Εδέμ

Η ταινία «Πίσω στην Εδέμ» είναι η ιστορία της ζωής ενός ανθρώπου , που περπατάει με το Θεό και μαθαίνει πώς να πάρει πίσω τις απλές, παραγωγικές μεθόδους καλλιέργειας της βιώσιμης παροχής που δόθηκαν στον άνθρωπο στον κήπο της Εδέμ. Το οργανικό σύστημα κηπουρικής που έχει προκύψει από τις απίστευτες εμπειρίες του Paul Gautschi έχει συγκεντρώσει το ενδιαφέρον των επισκεπτών από όλο τον κόσμο. Ωστόσο, ποτέ μέχρι τώρα οι βιολογικές μέθοδοι κηπουρικής του Παύλου δεν είχαν καταγραφεί και μοιραστεί! 

Ως μέρος της αποστολής μας να δώσεις ελεύθερα και να λάβεις ελεύθερα , οι δημιουργοί της ταινίας «Επιστροφή στο Eden» έχουν συμφωνήσει για τη δωρεάν ροή ολόκληρης της ταινίας από της 24/7. Για τους θεατές που υποστηρίζουν αυτή την ταινία, οι οποίοι θέλουν να βοηθήσουν άλλους ανθρώπους να την δουν , εδώ είναι 10 τρόποι που μπορείτε να βοηθήσει να εξαπλωθεί η λέξη! Σας ευχαριστώ για την υποστήριξη και τη γενναιοδωρία σας!

Είναι μεγάλη συγκίνηση που σας καλωσορίζουμε για να παρακολουθήσετε την πλήρη ταινία μεγάλου μήκους, Back to Eden. Μπορείτε επίσης να παρακολουθήσετε την ταινία με υπότιτλους στα Ισπανικά.

Εδώ μπορείτε να παρακολουθήσετε ένα trailer της ταινίας

"Ελάτε σε μένα όλοι όσοι εργάζεστε και είστε φορτωμένοι, και εγώ θα σας δώσω ανάπαυση. Πάρτε το ζυγό μου πάνω σας και μάθετε από εμένα , γιατί είμαι πράος και ταπεινός στην καρδιά, και θα βρείτε ανάπαυση στις ψυχές σας . Γιατί ο ζυγός μου είναι καλός και το φορτίο μου είναι ελαφρύ." - Ματθαίου 11:28-30.

Η ταινία «Επιστροφή στην Εδέμ» είναι συνεχούς ροής σε απευθείας σύνδεση σήμερα ως μέρος του Πράσινου Φεστιβάλ Κινηματογράφου .

Κάντε κλικ στην παρακάτω εικόνα για να δείτε την πλήρη ταινία δωρεάν στην ιστοσελίδα του Πράσινου Φεστιβάλ Κινηματογράφου

«ΟΡΑΜΑ ΓΙΑ ΖΩΝΤΑΝΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ»

WWF Ελλάς: Προτάσεις για «βιώσιμη» οικονομια με κοινωνικά κριτήρια

Μία διαφορετική οπτική στις έννοιες της «ανάπτυξης» και της «βιώσιμης οικονομίας» από αυτές που μέχρι τώρα προωθούνται από την κυβέρνηση και το υπάρχον οικονομικό μοντέλο, προτείνει η περιβαλλοντική οργάνωση WWF Ελλάς, στην παρουσίαση του συνολικού σχεδίου της «Όραμα για ζωντανή οικονομία, στην Ελλάδα της κρίσης».

Οι άξονες που κινείται η WWF αφορούν την προστασία και αξιοποίηση του «οικολογικού θησαυροφυλακίου» της Ελλάδας, δηλαδή της πλούσιας φύσης της, και την ευημερία των ανθρώπων, όπου αν αξιοποιηθούν κατάλληλα οι φυσικοί πόροι και τα κίνητρα για «κοινωνική οικονομία» θα μπορούσαν να αναζωογονήσουν την ελληνική οικονομία.

Όπως υπογράμμισε η υπεύθυνη πολιτικής για το περιβάλλον στη WWF, Θεοδότα Νάντσου, αυτό προϋποθέτει μία «ζωντανή πολιτεία» με μακρόχρονη κοινωνική και οικονομική πολιτική και αποτελεσματική διακυβέρνηση, που θα ελέγχεται και θα ακολουθεί τους νόμους.

Σύμφωνα με τη EUROSTAT, o πρώτος λόγος που επισκέπτονται οι τουρίστες μία χώρα είναι το φυσικό περιβάλλον της, ο δεύτερος είναι ο πολιτισμός της και ο τρίτος η διασκέδαση που προσφέρει. Η Ελλάδα έχει ένα μοναδικό σε βιοποικιλότητα και εναλλαγές τοπίο, όμως «αν κρίνουμε από το τελευταίο νομοσχέδιο του ΥΠΕΚΑ που θα κατατεθεί στη Βουλή και ξεπουλάει το 15% της γης, επιτρέποντας συγχρόνως τη δόμηση σε προστατευόμενες περιοχές, η φύση αποτελεί αναλώσιμο προϊόν» τόνισε η κ. Νάντσου.

Αντί για μακροσκελή και μη αναστρέψιμα βλαβερά έργα για το περιβάλλον, η οργάνωση προτείνει περισσότερα μικρά, με τοπικό χαρακτήρα, που θα έχουν ανταποδοτικό όφελος στη κοινωνία. Εγκαταλελειμμένα χωριά θα μπορούσαν να αναστηλωθούν και να ξαναζωντανέψουν με τις ιστορίες και τους μύθους τους, σαν καταλύματα για επισκέπτες, όπως ο Γάβρος στην Καστοριά.

Για τα ποιοτικά αγροτικά και κτηνοτροφικά προϊόντα της ελληνικής υπαίθρου θα μπορούσαν να δημιουργηθούν δίκτυα διανομής. Όπως ανέφερε η κ. Νάντσου, τώρα πρέπει να πας στον χώρο παραγωγής τους να τα προμηθευτείς, ενώ με την κατάλληλη προώθηση και διανομή θα μπορούσε να δημιουργηθεί μία κερδοφόρα επιχείρηση. Κοινοπραξίες, αποτελούμενες πχ από τους κατοίκους ενός χωριού, θα μπορούσαν να δραστηριοποιηθούν σε θέματα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, άρδευσης, κλπ.

«Το κράτος δεν προωθεί την κοινωνική οικονομία και οι υφιστάμενοι νόμοι δημιουργούν περισσότερο προσχώματα, παρά λύνουν τα χέρια» τόνισε ο γενικός διευθυντής του WWF Ελλάς, Δημήτρης Καραβέλλας.

Οι μεταρρυθμίσεις οφείλουν να εφαρμοστούν τόσο στην πρωτογενή παραγωγή, όσο και στον δευτερογενή τομέα, όπου η μεταποίηση, η βιομηχανία και η βιοτεχνία θα αξιοποιούν τα τοπικά προϊόντα που παράγονται. Να υπήρχε, για παράδειγμα, σχέδιο συνεργασίας της παραμελημένης δασοπονίας με τη βιομηχανία.

Οι μέχρι τώρα διάσπαρτες και ενεργοβόρες βιομηχανίες θα μπορούσαν να συγκεντρωθούν σε υποδοχείς που υπάρχουν, αλλά μένουν ανεκμετάλλευτοι. Ποιοτικά τρόφιμα, «πράσινα» χημικά (πχ χρώματα), οικολογικά δομικά υλικά και οικολογική διαχείριση αποβλήτων, μπορούν να δώσουν ώθηση σε μία «ζωντανή» βιομηχανία για το παρόν και το μέλλον. «Επενδυτικοί νόμοι υπάρχουν, με εθνικό χρήμα, δηλαδή πληρώνουμε έτσι κι αλλιώς» υποστήριξε η κ. Νάντσου και πρόσθεσε: «Ας αναπτυχθεί, λοιπόν, η καινοτομία και να διευκολυνθούν οι επενδύσεις, δεν στοιχίζει τίποτα, θέμα οργάνωσης και προτεραιοτήτων είναι».

Πηγή: ΑΠΕ

Ιπποφαές: απόδοση ως 2000€/στρέμμα – Καλλιέργεια και χρήσεις

Το ιπποφαές αποτελεί μία καλλιέργεια που μπορεί να αποφέρει εισόδημα που μπορεί να ξεπεράσει τις 2.000 ευρώ ανά στρέμμα  με τη μέθοδο της συμβολαιακής γεωργίας που εξασφαλίζει τη διάθεση της παραγωγής.

Σημαντικό πλεονέκτημα της καλλιέργειας του ιπποφαούς που συγκαταλέγεται στην κατηγορία των λεγόμενων υπερτροφών (super foods) είναι ότι -σύμφωνα με τους γνώστες- έχει ελάχιστες απαιτήσεις καλλιεργητικής φροντίδας, προσαρμόζεται ακόμη και στις πιο ακραίες καιρικές συνθήκες ξηρασίας και παγετού, ενώ μπορεί να φυτευτεί και σε άγονα εδάφη.

Η καλλιέργεια του ιπποφαούς μπορεί να δώσει μια παραγωγή σε καρπούς 800-1.000 κιλών το στρέμμα και 100-150 κιλά φύλλα

Το ιπποφαές -όπως αναφέρει ο γεωπόνος Κάσσανδρος Γάτσιος που έχει εκδώσει και βιβλίο για τη συγκεκριμένη καλλιέργεια με τίτλο «Ιπποφαές, το πολυδύναμο φυτό του μέλλοντος»- είναι ένα είδος που καλλιεργείται για την παραγωγή καρπών από δεκαετίες στην Ευρώπη και την Ασία, αλλά και ως φυτό για την προστασία των επικλινών εδαφών από τη διάβρωση, όπως και ως καλλωπιστικό φυτό.

Πρόκειται για μια νέα καλλιέργεια που άρχισε να γίνεται γνωστή τα τελευταία 2-3 χρόνια υποσχόμενη ένα καλό εισόδημα και με σημαντικές δυνατότητες ανάπτυξης. Το έλλειμμα βέβαια μέχρι σήμερα στον τομέα της μεταποίησης του συγκεκριμένου προϊόντος αναμφίβολα αποτελούσε ένα μειονέκτημα για την ενασχόληση με το ιπποφαές.

Τα νέα ωστόσο δεδομένα στη συγκεκριμένη καλλιέργεια έχουν να κάνουν με την εισαγωγή πλέον της συμβολαιακής γεωργίας και στο ιπποφαές. Χαρακτηριστική περίπτωση η εταιρεία Symagro που ανακοίνωσε ότι από φέτος το 2013 θα μπορεί να υπογράφει συμβόλαια συνεργασίας, με νέους και διαθέσιμους να καλλιεργήσουν το ιπποφαές, αλλά και με παραγωγούς που ήδη έχουν αρχίσει να παράγουν καρπούς και φύλλα, ώστε να δώσει ικανοποιητική διέξοδο στη διάθεση της παραγωγής του ιπποφαούς στη χώρα μας.

Το ιπποφαές είναι μια νέα καλλιέργεια που άρχισε να γίνεται γνωστή τα τελευταία 2-3 χρόνια υποσχόμενη ένα καλό εισόδημα και με σημαντικές δυνατότητες ανάπτυξης

Η εταιρεία αυτή ανακοίνωσε ότι υπογράφει πλέον συμβόλαια προσφέροντας ένα ολοκληρωμένο πακέτο συνεργασίας που περιλαμβάνει: τον έλεγχο της καταλληλότητας του εδάφους που θα εγκατασταθεί η καλλιέργεια του ιπποφαούς, την προμήθεια υγιών και πιστοποιημένων φυτών, την τεχνική στήριξη των παραγωγών σε όλα τα στάδια της παραγωγής (λίπανση, άρδευση, ζιζανιοκτονία, κλαδέματα, φυτοπροστασία, κ.λπ.) και την αγορά της παραγωγής από τους καλλιεργητές σε εγγυημένες τιμές που να διασφαλίζουν το εισόδημα των παραγωγών.

Επίσης έχει ανακοινώσει την αποκλειστική συνεργασία της με την εταιρεία Super Foods, η οποία εμπορεύεται προϊόντα ιπποφαούς και άλλα πρόσθετα διατροφής στην χώρα μας, ώστε μετά την αγορά και μεταποίηση των προϊόντων του ιπποφαούς να προσφέρεται στην ελληνική αγορά, μέσω του καλά οργανωμένου δικτύου εμπορίας και διανομής της εταιρείας αυτής, αρίστης ποιότητας προϊόντα ιπποφαούς.

Η επιδίωξη της είναι να παράγονται καρποί και φύλλα ιπποφαούς που θα έχουν την εγγύηση σε όλα τα στάδια της παραγωγής, δηλαδή, από την επιλογή του αγρού έως την φυτοπροστασία με βιολογικό τρόπο, αλλά και την μεταποίηση με επιστημονικό τρόπο, ώστε ο καταναλωτής να είναι βέβαιος για την υψηλή ποιότητα του προϊόντος που αγοράζει.

Τα πρώτα αυτά ελληνικά προϊόντα ιπποφαούς που θα κυκλοφορήσουν το 2013 με τη μέθοδο της συμβολαιακής γεωργίας θα είναι αποξηραμένοι καρποί και φύλλα, σύμφωνα με τις μεθόδους αποξήρανσης των φρούτων, του καθηγητή φυσικής του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Μιχάλη Τσαμπαρλή.

—Πιστοποιητικό ποιότητας

Τα προϊόντα αυτά θα συνοδεύονται από ανάλογο πιστοποιητικό ποιότητας, ώστε ο Ελληνας καταναλωτής να είναι σίγουρος ότι πρόκειται για ελληνικά προϊόντα ποιότητας και να μπορεί να τα διακρίνει από άλλα που κυκλοφορούν στη χώρα μας και στα οποία δεν είναι γνωστά: η χώρα προέλευσης και παραγωγής τους, οι τρόποι της καλλιέργειάς τους και τα είδη των φυτοπροστατευτικών σκευασμάτων που χρησιμοποιήθηκαν κατά την παραγωγή τους, η χημική σύνθεση των προϊόντων αυτών, οι τρόποι αποξήρανσης, συσκευασίας κ.λπ.

Επίσης προβλέπεται να εγκατασταθούν σε διάφορα μέρη της Ελλάδος (Μακεδονία, Ιωάννινα, νότια Ελλάδα κ.λπ.) ξηραντήρια ώστε να είναι εύκολη και χωρίς μεγάλο κόστος η μεταφορά των καρπών και των φύλλων.

Τα προϊόντα που θα παραχθούν τα δύο πρώτα έτη θα είναι αποξηραμένοι καρποί και φύλλα ιπποφαούς. Στη συνέχεια με την αύξηση του όγκου της παραγωγής στη χώρα μας και άλλων φυτών όπως είναι το γκότζι μπέρι, η αρόνια, το μύρτιλλο κ.ά., θα παραχθούν και άλλα νέα προϊόντα.

—Εύκολο στην προσαρμογή σε κάθε κλίμα

Το ιπποφαές είναι είδος που προσαρμόζεται πολύ καλά στις αντιξοότητες του κλίματος, καθώς μπορεί να ανεχθεί θερμοκρασίες από -43ο μέχρι +40ο C. Αν και το ιπποφαές αντέχει στην ξηρασία, η αφθονία των βροχοπτώσεων ευνοεί την παραγωγή καρπών.

Το ιπποφαές είναι φυτό που προσαρμόζεται και μπορεί να αναπτυχθεί ακόμη και σε οριακά εδάφη όπως είναι τα χαλικώδη εδάφη ή τα αμμώδη που είναι φτωχά σε θρεπτικές ουσίες.

Υπάρχουν διάφορες καλλιεργητικές τεχνικές που ευνοούν τη διατήρηση της υγρασίας του εδάφους και περιορίζουν τις απώλειές του. Μία από αυτές τις τεχνικές είναι εκείνη της κάλυψης της επιφάνειας του εδάφους (εδαφοκάλυψη) με πλαστικό ή με άλλα μέσα επάνω στις γραμμές φυτεύσεως. Παρά το ότι το φυτό αυτό είναι πολύ ανθεκτικό σε καταστάσεις ξηρασίας, μία πολύ παρατεταμένη περίοδος ξηρασίας χωρίς βροχοπτώσεις μπορεί να είναι επιζήμια για τα νεαρά δενδρύλλια

Το ιπποφαές συνήθως φθάνει σε ύψος 2-3m σε ηλικία 4 ετών. Στην ηλικία αυτή σχηματίζεται ο κύριος κορμός και οι βραχίονες του θάμνου, ο οποίος πρέπει κάθε χρόνο να καθαρίζεται από τους πλάγιους βλαστούς που φύονται από τη βάση του αλλά και αυτούς που είναι στο εσωτερικό του κυπέλλου. Τα φυτά που καλλιεργούνται συστηματικά πρέπει να προέρχονται από μοσχεύματα και από παραγωγικές ποικιλίες.

Οι κυριότερες μέθοδοι μηχανικής συγκομιδής είναι οι εξής:

*Η γερμανική μέθοδος. Η μέθοδος αυτή συνίσταται στην αποκοπή των καρποφόρων κλάδων με ψαλίδια, και στη συνέχεια με ένα ειδικό μηχάνημα που φέρει βούρτσες γίνεται ο αποχωρισμός των καρπών. Η μέθοδος αυτή έχει τα μειονεκτήματα ότι, επειδή το φυτό δεν καρποφορεί στην ετήσια βλάστηση, έχουμε συγκομιδή καρπών κάθε δύο χρόνια και ότι γίνεται ισχυρό κλάδεμα των βλαστών μέσα στο καλοκαίρι, δηλαδή σε ακατάλληλη εποχή.

*Η μέθοδος της δόνησης των βλαστών του φυτού. Η μέθοδος αυτή στηρίζεται στην ίδια αρχή με εκείνη που χρησιμοποιείται για τη συγκομιδή των υπόλοιπων καρποφόρων δένδρων. Η αρχή αυτή συνίσταται στην εφαρμογή στον κορμό ή στα κλαδιά του δένδρου μίας δόνησης με τη βοήθεια ενός κατάλληλου μηχανισμού.

*Με ένα μηχάνημα απορρόφησης των καρπών.

—Πρώτη ύλη για 200 προϊόντα

Το ιπποφαές είναι ένα φυτό που μπορεί να καλλιεργηθεί με το σύστημα της συμβολαιακής γεωργίας επειδή οι καρποί και τα φύλλα του έχουν πολλές χρήσεις, ώστε να παράγονται περί τα 200 προϊόντα από τα βασικά προϊόντα του φυτού αυτού. Τα βασικά προϊόντα που παράγονται από τους καρπούς του είναι ο πολυβιταμινούχος χυμός του και δύο είδη φαρμακευτικών ελαίων με πολύ μεγάλη περιεκτικότητα σε πολυακόρεστα λιπαρά οξέα (ω3, ω6). Παράγεται ένα έλαιο από τη σάρκα του καρπού και ένα άλλο από το κουκούτσι. Τα βασικά αυτά προϊόντα παράγονται μετά τη μεταποίηση των καρπών του ιπποφαούς σε ειδικές μονάδες μεταποίησης.

Η καλλιέργεια του ιπποφαούς λαμβάνοντας υπόψη ότι μπορεί να δώσει μια παραγωγή σε καρπούς 800-1.000 κιλών το στρέμμα και 100- 150 κιλά φύλλα, μπορεί να δώσει ένα εισόδημα στον παραγωγό της τάξεως των 2.000 και πλέον ευρώ το στρέμμα.

Για να προχωρήσει στη χώρα μας η παραγωγή αυτών των προϊόντων, θα πρέπει να υπάρχει ένας ικανοποιητικός όγκος παραγωγής αλλά και η δημιουργία των κατάλληλων μονάδων μεταποίησης.

Τα πρώτα χρόνια (2013-2014) η μεταποίηση του ιπποφαούς θα αφορά την παραγωγή αποξηραμένων καρπών και φύλλων ενώ από το 2015 θα αρχίσουν να παράγονται και χυμοί και έλαια ιπποφαούς στην Ελλάδα αφού αυξηθεί η παραγωγή και δημιουργηθούν οι κατάλληλες μονάδες μεταποίησης. Μέχρι σήμερα έχουν φυτευτεί και καλλιεργούνται 3.000-3.500 στέμματα με ιπποφαές στη χώρα μας. Εχει καλλιεργηθεί κυρίως στη Μακεδονία, τη Θεσσαλία, την Ηπειρο, την Πελοπόννησο, τη Στερεά Ελλάδα και οι περισσότερες φυτείες έχουν εγκατασταθεί τα δύο τελευταία χρόνια.

Η καλλιέργεια του ιπποφαούς αναπτύσσεται κανονικά και δεν έχουν παρατηρηθεί μεγάλα προβλήματα από ασθένειες και εχθρούς, εκτός από μερικές περιπτώσεις θερμικού στρες των φυτών που προήλθε από την κακή διαχείριση του νερού το καλοκαίρι του 2012 λόγω του μεγάλου και παρατεταμένου καύσωνα.

Από το περασμένο έτος άρχισαν να παράγονται οι πρώτες ποσότητες του ελληνικού ιπποφαούς σε μικρές ποσότητες και να κυκλοφορούν στην ελληνική αγορά σαν αποξηραμένος καρπός όπως και τα αποξηραμένα φύλλα ιπποφαούς σε φακελάκια για αφέψημα.

Η εμπορία των προϊόντων αυτών έγινε από τους ίδιους τους παραγωγούς, μέσω λαϊκών αγορών ή μέσω του internet, ή καταστημάτων που εμπορεύονται ανάλογα είδη. Οι καρποί και τα φύλλα αποξηράνθηκαν κυρίως σε πρόχειρα ξηραντήρια που δεν διασφαλίζουν όμως την καλή ποιότητα των προϊόντων. Τα προϊόντα του ιπποφαούς (αποξηραμένοι καρποί, αποξηραμένα φύλλα) κυκλοφόρησαν στην ελληνική αγορά σε πολύ υψηλές τιμές, επειδή η ζήτησή τους είναι πολύ μεγάλη, παρά το ότι η αποξήρανσή τους δεν έγινε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο και επομένως ο χρόνος συντήρησής τους είναι περιορισμένος.

Μέσα στα δύο επόμενα χρόνια θα έχουμε στη χώρα μας μια ικανοποιητική παραγωγή καρπών και φύλλων ιπποφαούς και γι’ αυτό θα πρέπει από φέτος να οργανωθεί η εμπορία τους με σωστό τρόπο ώστε αφενός να παράγονται καλής ποιότητας προϊόντα, με την κατάλληλη μεταποίηση, τη σωστή συσκευασία και το κατάλληλο marketing ώστε να διασφαλίζεται η διάθεσή τους στην Ελλάδα και το εξωτερικό, αλλά και ένας ικανοποιητικός χρόνος αποθήκευσης και συντήρησης.

—Από τρόφιμο έως φάρμακο και καλλυντικό

Το ιπποφαές είναι ένα από τα ελάχιστα είδη φυτών του οποίου χρησιμοποιούνται όλα τα μέρη, όπως είναι οι καρποί, τα φύλλα, ο φλοιός, οι βλαστοί, οι σπόροι, το ξύλο και το ριζικό του σύστημα. Το ιπποφαές χρησιμοποιείται:

Ως τρόφιμο

*Για την παραγωγή χυμών. Οι χυμοί αυτοί είναι πολύ πλούσιοι σε βιταμίνες, έχουν δε επίσης πολύ ωραία γεύση.

*Αλκοολούχων ποτών, όπως είναι διάφορα λικέρ, απεριτίφ κλπ.

Ως φαρμακευτικό φυτό

*Οι τοπικές εφαρμογές του ελαίου του ιπποφαούς, είναι κατάλληλες για την αντιμετώπιση των ερεθισμών του δέρματος, δερματίτιδων, εκζεμάτων κ.λπ.

*Με τα φύλλα του και τους φλοιούς του γίνονται θεραπευτικά ροφήματα. Τα φύλλα του χρησιμοποιούνται νωπά ή αποξηραμένα. Τα ροφήματα αυτά έχουν πολύ καλά αποτελέσματα σαν αποχρεμπτικά αλλά και σε νοσήματα του αναπνευστικού συστήματος.

Από τη βιομηχανία καλλυντικών

Τα φυτά που είναι κατάλληλα για τη βιομηχανία καλλυντικών είναι αυτά των οποίων οι καρποί είναι πλούσιοι σε αντιοξειδωτικές ουσίες, σε βιταμίνες και σε φλαβονοειδή, δηλαδή στα στοιχεία που είναι πλούσιο το ιπποφαές.

Για περισσότερες πληροφορίες

Κάσσανδρος Γάτσιος Γεωπόνος-Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εταιρεία SYMAGRO Επιστημονικό & Τεχνολογικό Πάρκο Ηπείρου. 6944846475. 26510 07653. FAX: 26510 07674

Πηγή: Ημερησία

Μέθοδο ανίχνευσης της νοθείας στα τρόφιμα αναπτύσσει το ΕΚΕΤΑ

 

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ελλάδα προωθούν την κατοχύρωση φυτών και προϊόντων με χαρακτηριστικές ονομασίες που δηλώνουν την προέλευση και την ανώτερη ποιότητά τους. Μέχρι τώρα είναι γνωστά κυρίως τα προϊόντα ονομασίας προέλευσης (ΠΟΠ) και προστατευόμενης γεωγραφικής ένδειξης (ΠΓΕ), σύντομα όμως αναμένεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και μια σειρά άλλων προϊόντων όπως τα προϊόντα Βουνού, Νησιωτικά κ.α.

Το Ινστιτούτο Εφαρμοσμένων Βιοεπιστημών (ΙΝΕΒ) του Εθνικού Κέντρου Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ) με στόχο την προσφορά στο κοινωνικό σύνολο και κατ’ επέκταση την προστασία παραγωγών, εταιρειών και του καταναλωτικού κοινού έχει αναπτύξει και εφαρμόζει με ιδιαίτερη επιτυχία μια μέθοδο ταυτοποίησης των ειδών και ανίχνευσης πιθανής νοθείας. Η μέθοδος εφαρμόζεται από την ερευνητική ομάδα του Δρ. Παναγιώτη Μαδέση και βασίζεται στη μοριακή εξέταση μικρών περιοχών στο DNA των φυτών (DNA barcoding) με την οποία μπορεί ν’ ανιχνευθούν τυχόν προσμίξεις από άλλα είδη, σε ποσοστό έστω και μόλις 1%. Κατ’ αυτόν τον τρόπο πραγματοποιείται ταυτοποίηση ειδών, αλλά και εμπορικών προϊόντων, που έχουν υποστεί επεξεργασία.

Η μέθοδος βρίσκει εφαρμογή στην αναγνώριση ειδών ή ακόμη και ποικιλιών τόσο σε μη επεξεργασμένα όσο και σε πλήρως επεξεργασμένα τρόφιμα, αποκαλύπτοντας τη μοριακή ταυτότητα του προϊόντος και εξασφαλίζοντας τη γνησιότητά του. Έχει εφαρμοστεί με επιτυχία στην ταυτοποίηση της Φάβας Σαντορίνης και τώρα επεκτάθηκε και στην φέτα, το φασόλι Πρεσπών και άλλα γεωργικά προϊόντα και τρόφιμα.

Στην Ελλάδα η μέθοδος μέχρι σήμερα εφαρμόζεται μόνο στα εργαστήρια του ΙΝΕΒ/ΕΚΕΤΑ και έχει βοηθήσει πολλούς παραγωγούς και εταιρείες να ταυτοποιήσουν τα προϊόντα τους ή/και να ανιχνεύσουν – ταυτοποιήσουν περιπτώσεις νοθείας. 

Σχέδιο ανάπτυξης με ζωντάνεμα έρημων χωριών

WWF Ελλάς :Κορυφαία προτεραιότηταγια την τουριστική πολιτική

emailεκτύπωσημικρό μέγεθος  μεγάλο μέγεθος

 

Μια οικονομία η οποία δεν θα είναι οικολογικά «τυφλή» σχεδιάζει το WWF Ελλάς. Στην έκθεση για την αναζωογόνηση της ελληνικής οικονομίας, την οποία η περιβαλλοντική οργάνωση έδωσε σήμερα στη δημοσιότητα, υποστηρίζει ότι το ελληνικό μοντέλο ανάπτυξης βασίστηκε διαχρονικά στην ατιμωρησία αλλά και την επιβάρυνση του συνόλου της κοινωνίας με τις οικονομικές και οικολογικές επιπτώσεις του περιβαλλοντικού εγκλήματος.

Μια οικονομική και αναπτυξιακή πολιτική, σύμφωνα με τους συντάκτες της έκθεσης, έχει δείκτες που «βλέπουν» κοινωνία και φύση, μετατόπιση του φορολογικού βάρους στη χρήση φυσικών πόρων και τη ρύπανση καθώς και ανακατεύθυνση των φορολογικών εσόδων προς τη ζωντανή πραγματική οικονομία.

Το WWF επιχειρεί να απαντήσει στο εξής ερώτημα: Τι είδους ανάπτυξη θέλουμε και ποιο μοντέλο μπορεί να μας οδηγήσει στο αύριο με δίκαιο και βιώσιμο τρόπο;

Δίκτυο… ανακυκλωμένων τουριστικών χωριών

Σύμφωνα με την οργάνωση, μια ζωντανή ελληνική οικονομία που σέβεται το περιβάλλον και τον άνθρωπο περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, δίκαιο φορολογικό σύστημα που αναγνωρίζει την αξία του φυσικού κεφαλαίου, κοινωνική επιχειρηματικότητα, βιώσιμη αλιεία και συνεργατικά σχήματα για την ενίσχυση των ΑΠΕ. Επιπλέον, ρίχνει βάρος στον τουρισμό με έμφαση στο φυσικό περιβάλλον και τον πολιτισμό.

Η οργάνωση προτείνει ένα δίκτυο… ανακυκλωμένων τουριστικών χωριών, τα οποία σήμερα είναι εγκαταλελειμμένα και έρημα.

Αυτοί οι σιωπηλοί οικισμοί μπορούν να αναστηλωθούν, πάντα με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη πιστότητα στην ιστορική τους μορφή και με βιοκλιματικές μεθόδους, και να αποκτήσουν ζωή μέσα από τουριστικές χρήσεις.

Η τουριστική αξιοποίηση εγκαταλειμμένων οικισμών αποτελεί μια πράσινη επένδυση χαμηλού οικολογικού αποτυπώματος, καθώς αξιοποιείται υφιστάμενο κτιριακό απόθεμα.

Έτσι, σύμφωνα με τους συντάκτες της έκθεσης, μπορεί να αξιοποιηθεί το δυναμικό πληθυσμιακά ερημωμένων περιοχών, όπως ο Γράμμος, περιοχές της Κρήτης και πολλά κυκλαδονήσια που συχνά γειτνιάζουν με περιοχές μεγάλης οικολογικής αξίας.

Απαραίτητες προϋποθέσεις για την αξιοποίηση των χωριών αυτών είναι η απογραφή τους και καταγραφή της κατάστασης διατήρησής τους και τού ιδιοκτησιακού καθεστώτος, η θεσμοθέτηση απλοποιημένης διαδικασίας ενοικιάσεων ή απαλλοτριώσεων με τιμές που ανταποκρίνονται στην πραγματική τους αξία, η ενσωμάτωσή τους στον χωροταξικό σχεδιασμό, η κατά προτεραιότητα ενίσχυση των σχεδίων αναστήλωσης τους και η μεταξύ τους διασύνδεση.

Απαγόρευση παρεκκλίσεων για μεταποιητικές μονάδες

Σχετικά με τη δευτερογενή παραγωγή, προτείνεται η κατάργηση της εκτός σχεδίου χωροθέτησης μεταποιητικών μονάδων. «Ένα βήμα προς τη σταδιακή κατάργηση είναι η απαγόρευση των παρεκκλίσεων, που ήδη ισχύει. Δεδομένου όμως ότι από τον πολεοδομικό σχεδιασμό υπάρχουν ήδη περίπου 450 θεσμοθετημένες περιοχές βιομηχανικών χρήσεων και 48 επιχειρηματικά πάρκα, τα οποία όμως είναι ελάχιστα αξιοποιημένα, σίγουρα υφίστανται πλέον όλες οι προϋποθέσεις για πλήρη κατάργηση της πρόβλεψης για εκτός σχεδίου χωροθέτηση νέων εγκαταστάσεων» σημειώνεται στην έκθεση της οργάνωσης.

«Στη σημερινή Ελλάδα της κρίσης, το ζητούμενο είναι η διατύπωση ενός ξεκάθαρου οράματος που στηρίζεται στα πραγματικά συγκριτικά μας πλεονεκτήματα, καθώς και η υιοθέτηση συγκεκριμένων τολμηρών πολιτικών για μια πιο βιώσιμη έξοδο από την κρίση» ανέφερε ο διευθυντής της οργάνωσης κ. Δημήτρης Καραβελλας.

Και πρόσθεσε: «Το WWF Ελλάς τολμά να καταθέσει το δικό του όραμα, προτείνει συγκεκριμένες δράσεις και επιλέγει να ανοίξει τον απαραίτητο δημόσιο διάλογο για το είδος της ανάπτυξης και το αύριο που θέλουμε στη χώρα μας».

Διαβάστε εδώ ολόκληρη την έκθεση

Το οικολογικό θησαυροφυλάκιο της χώρας

•      23.000 είδη ζώων (3.956 ενδημικά)

•      5.800 είδη φυτών (15% ενδημικά)

•      100 φυλές κτηνοτροφικών ζώων

•      10 υγρότοποι διεθνούς σημασίας Ραμσάρ, 14 εθνικά πάρκα, 27,2% περιοχές Natura

•      >250 βουνά άνω των 1.000 μέτρων

•      ≈ 3.612.992 εκτ. δασοκάλυψης

•      ≈ 670 μικροί νησιωτικοί υγρότοποι

•      ≈ 2.800 νησιά / 227 κατοικημένα

Η ανακύκλωση παράγει χρυσό και πολύτιμα μέταλλα

Η ανακύκλωση παράγει χρυσό και πολύτιμα μέταλλα

Πρέπει να αρχίσουμε σιγά σιγά να στρέφουμε το βλέμμα μας σε εναλλακτικές πηγές και λύσειςκαι όχι μόνο σε αυτές που προτείνουν...

καναδικές πολυεθνικές εταιρείες και οι εκπρόσωποί τους. Όπως αποδεικνύει έρευνα που διενήργησε τοΠρόγραμμα Περιβάλλοντος των Ηνωμένων Εθνών (UNEP) σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Εκπαίδευσης και Έρευνας του οργανισμού, μια πολύ καλή πηγή χρυσού και σπάνιων μετάλλων βρίσκεται στην ανακύκλωση.

Η έρευνα με τίτλο “Κατευθυντήριες Γραμμές για Εθνικές Στρατηγικές Διαχείρισης Αποβλήτων: από τις Προκλήσεις στις Ευκαιρίες” υποστηρίζει ότι η ανακύκλωση και η διαχείριση απορριμμάτων αποτελούν μια “ανεκμετάλλευτη ευκαιρία” και ότι τα επεξεργασμένα απόβλητα αποτελούν ένανανακτήσιμο πόρο που κρύβει προστιθέμενη αξία.

Η έρευνα φιλοδοξεί να βοηθήσει χώρες με ανοργάνωτα, ανεπαρκή και υποχρηματοδοτούμενα συστήματα διαχείρισης αποβλήτων ή χώρες που θέλουν να αναμορφώσουν τις ισχύουσες στρατηγικές τους: η Ελλάδα σίγουρα ανήκει σε αυτές.

“Οι χωματερές αποτελούν την επικρατέστερη λύση διαχείρισης αποβλήτων σε πολλές χώρες, έχουν σοβαρό αντίκτυπο σε υγιεινομικό επίπεδο για τις γειτονικές τους περιοχές, που συχνά είναι φτωχές και υποβαθμισμένες” επισημαίνει το UNEP. Επιπροσθέτως, τα υγρά αποστράγγισης από χωματερές μολύνουν το χώμα και τον υδροφόρο ορίζοντα, η αερόβια καύση επιβαρύνει την ατμόσφαιρα, ενώ η αποτυχία διαλογής και επεξεργασίας ανακυκλώσιμων υλικών οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στην εξάντληση των φυσικών πόρων.

Πέραν του γεγονότος ότι η ανακύκλωση και η ορθή επεξεργασία ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών απορριμμάτων ανακτά τον χρυσό, η έρευνα αναφέρει ότι το ίδιο συμβαίνει και με τον χαλκό, το αλουμίνιο και σπάνια μέταλλα, σε ποσότητες που υπερβαίνουν πολλές φορές εκείνες που εξορύσσονται από τα συμβατικά και περιβαλλοντικά επιβλαβή ορυχεία.

Η ανακύκλωση και επεξεργασία αποβλήτων προσφέρουν μια επωφελή για όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη λύση: δεν ανακτώνται μόνο πρώτες ύλες, αλλά επίσης δημιουργούνται θέσεις εργασίας χωρίς να υποβαθμίζεται το περιβάλλον.

Μόνο στην Ευρωπαϊκή Ένωση η ανακύκλωση δημιούργησε 229.000 θέσεις εργασίας το 2000 με το νούμερο να εκτινάσσεται στα 512.340 το 2008.

Η έρευνα επισημαίνει ότι υπάρχουν ευκαιρίες περαιτέρω προόδου εάν επαναξιολογηθούν οι διαδικασίες παραγωγής και κατανάλωσης.

Για όλα τα παραπάνω απαιτείται η χάραξη μιας εθνικής στρατηγικής με συγκεκριμένους και καθορισμένους με σαφήνεια στόχους, εναλλακτικές λύσεις, πηγές χρηματοδότησης και προτεραιότητες.

Το αντίθετο δηλαδή από τα σχέδια που απεργάζεται η κυβέρνηση με την Eldorado Gold στη Χαλκιδική και τη Θράκη, υπό το πρόσχημα των “θέσεων εργασίας” (γιατί τα έσοδα για τα δημόσια ταμεία είναι επιεικώς “αστεία” σε σύγκριση με τον κίνδυνο που δημιουργείται για την πλούσια τουριστική δραστηριότητα της περιοχής).

Δεν θα ήταν λοιπόν συμφερότερο για τη χώρα η κυβέρνησή της να χαράξει ένα εθνικό σχέδιο ανακύκλωσης ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συσκευών με φιλοδοξία να καταστήσει την Ελλάδα ακόμα και διεθνές κέντρο αυτής της δραστηριότητας, αντί να εξυπηρετεί τα συμφέροντα πολυεθνικών, να υποβαθμίζει τη ζωή χιλιάδων ανθρώπων υπό το πρόσχημα του “δημοσίου συμφέροντος” και να καταστρέφει αρχέγονα δάση; 

Μοντέρνες ιδέες για τζάκια!

Η δημιουργικότητα των σχεδιαστών κάνει το τζάκι εκτός από εστία θέρμανσης και βασικό στοιχείο διακόσμησης. Πολλά από τα τζάκια που ακολουθούν είναι φoρητά, δεν απαιτούν αεραγωγούς, μερικά μάλιστα δέν απαιτούν καν ξύλα αφού λειτουργούν με βιολογικό καύσιμο!

Τρόφιμα που δέχονται βροχή από φυτοφάρμακα

Ας δούμε ποιά είναι τα 10 τρόφιμα που δέχονται βροχή από φυτοφάρμακα. Η χρήση φυτοφαρμάκων ξεκίνησε το ’70, σαράντα χρόνια αργότερα αυτή η πρακτική έγινε κανόνας και επικίνδυνα υπολείμματα φυτοφαρμάκων βρίσκονται στα τρόφιμα που καταναλώνουμε τακτικά.

Κάθε χρόνο η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων (ΕFSA) αναλύει περίπου 70.000 τρόφιμα για να διαπιστώσει το πόσα φυτοφάρμακα περιέχουν. Στο βιβλίο του ο Γάλλος αγρονόμος-μηχανικός Claube Aubert, «Manger bio, c’est mieux!» (Φάτε bio, είναι καλύτερα!) έχει συγκεντρώσει τα ακόλουθα αποτελέσματα: Υπάρχουν υπολείμματα από 338 φυτοφάρμακα στα λαχανικά, 319 στα φρούτα, 93 στα σιτηρά, 34 στα ζωικά προϊόντα. Ωστόσο όλα τα φρούτα και τα λαχανικά δεν επηρεάζονται από τα φυτοφάρμακα με τον ίδιο τρόπο. Τα πιό «τυχερά» είναι το κρεμμύδι, το σκόρδο και ακολουθούν το σπανάκι, τα σπαράγγια, τα πράσα, οι πατάτες.

Αυτά είναι τα φρούτα και τα λαχανικά τα πιο επηρεασμένα από φυτοφάρμακα:

Τα αγγουράκια και τα κολοκύθια
Πάνω από το 1/3 αυτών των λαχανικών είναι μολυσμένα, σύμφωνα με την EFSA. Ωστόσο όταν καθαριστούν και αφαιρεθεί η φλούδα τότε ο κίνδυνος μειώνεται.

Τα όσπρια
Πάνω από το 40% των οσπρίων είναι μολυσμένα από φυτοφάρμακα.

Τα φρούτα με πυρήνα (αβοκάντο, βερύκοκο, μάνγκο κλπ)
Εδώ τα πράγματα γίνονται πολύ επικίνδυνα. Πάνω από τα μισά φρούτα με κουκούτσι (54,8%) φέρουν υπολείμματα φυτοφαρμάκων. Πρέπει να γνωρίζουμε ότι αυτά τα φρούτα δέχονται μεγάλες επιθέσεις από έντομα και ραντίζονται πολύ τακτικά.

Τα φρούτα με κουκούτσι (μήλα, αχλάδια κλπ)
Τα μήλα δέχονται σφοδρές επιθέσεις από σκουλήκια και έντομα. Αποτέλεσμα πάνω από 65,2% των δειγμάτων φέρουν υπολείμματα φυτοφαρμάκων.

Οι πιπεριές
Ραντίζονται συχνά και το 66% των δειγμάτων εντοπίστηκαν με φυτοφάρμακα.

Οι σαλάτες
Δέχονται τα περισσότερα ραντίσματα, περίπου τα 2/3 της σαλάτας που καταναλώνουμε έχει φυτοφάρμακα.

Οι φράουλες
Το 71,3% των δειγμάτων έχουν υπολείμματα φυτοφαρμάκων.

Τα εσπεριδοειδή
Το 75% στα πορτοκάλια και τα λεμόνια έχουν φυτοφάρμακα.

Οι φραμπουάζ
Το 75,9% από τα εξαίσια αυτά φρούτα έχουν υπολείμματα φυτοφαρμάκων.

Τα σταφύλια
Σε παγκόσμια κλίμακα το 73,8% των σταφυλιών έχουν υπολείμματα φυτοφαρμάκων. Το πρόβλημα με τα σταφύλια το έχουν πολλά εποχιακά φρούτα, αφού η φλούδα δεν αφαιρείται και είναι εκεί ακριβώς που ραντίζονται.

Πηγή:.paratiritis-news.com

Οι οικολογικές συσκευασίες “κερδίζουν” βιομηχανίες τροφίμων και καταναλωτές – Έρευνα

 

Την προτίμηση ολοένα και περισσότερων καταναλωτών παγκοσμίως αλλά και βιομηχανιών τροφίμων και ποτών φαίνεται πως κερδίζουν οι λύσεις συσκευασίας με μειωμένο περιβαλλοντικό αποτύπωμα, όπως προκύπτει από την 5η Περιβαλλοντική Έρευνα της Tetra Pak®, της κορυφαίας εταιρείας λύσεων επεξεργασίας και συσκευασίας τροφίμων στον κόσμο.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της ίδιας έρευνας, η οποία πραγματοποιείται κάθε δύο χρόνια σε καταναλωτές και στελέχη της βιομηχανίας τροφίμων και ποτών από ολόκληρο τον κόσμο, σημαντικά συμπεράσματα προκύπτουν και για την ανακύκλωση, η οποία εξακολουθεί να αποτελεί προτεραιότητα σε παγκόσμιο επίπεδο.

—Αυξημένη ζήτηση για συσκευασίες από ανανεώσιμα υλικά

Η φετινή έρευνα αναδεικνύει τη χρήση ανανεώσιμων και βιολογικής προέλευσης υλικών σε σημαντική τάση, η οποία υποστηρίζεται και από τις τελευταίες τεχνολογικές εξελίξεις στο χώρο. Μάλιστα, σύμφωνα με τους προμηθευτές αλλά και στελέχη της βιομηχανίας, η παραπάνω τάση πρόκειται να διαμορφώσει τον κλάδο της συσκευασίας ποτών στο προσεχές μέλλον.

Την ίδια στιγμή, οι καταναλωτές εξακολουθούν να επιλέγουν και να ξεχωρίζουν τη χάρτινη συσκευασία ως περισσότερο φιλική προς το περιβάλλον σε σχέση με τις υπόλοιπες, ενώ σε ποσοστό που ξεπερνά το 50%, πιστεύουν πως η χρήση πλαστικού βιολογικής προέλευσης ενισχύει το περιβαλλοντικό προφίλ των χάρτινων συσκευασιών.

—Αυξανόμενη ζήτηση για συσκευασίες με περιβαλλοντικά λογότυπα

Τα αποτελέσματα της έρευνας επιβεβαιώνουν επίσης την αυξανόμενη ζήτηση, από τη πλευρά των καταναλωτών, για ετικέτες με περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το περιβαλλοντικό προφίλ μιας συσκευασίας. Συγκεκριμένα, το 37% των καταναλωτών επιλέγει προϊόντα σε συσκευασίες που φέρουν περιβαλλοντικά λογότυπα, ένας στους πέντε αναγνωρίζει το σήμα του Forest Stewardship Council® ( FSC®), ενώ οι περισσότεροι από αυτούς το συνδέουν με τη βιώσιμη δασοκομία.

—Η ανακύκλωση σε πρωταγωνιστικό ρόλο

Ο διαχωρισμός των υλικών συσκευασίας με σκοπό την ανακύκλωσή τους εξακολουθεί να αποτελεί τη νούμερο ένα περιβαλλοντική δραστηριότητα των καταναλωτών παγκοσμίως, όπως καταγράφεται από την ίδια έρευνα από το 2005 έως και σήμερα, ενώ η δυνατότητα ανακύκλωσης των υλικών συσκευασίας θεωρείται σημαντικό κριτήριο για την ανάπτυξη ενός προϊόντος και από τους προμηθευτές και τις βιομηχανίες τροφίμων.

Με αφορμή την 5ης Παγκόσμια Περιβαλλοντική Έρευνα της Tetra Pak®, ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της εταιρείας, κ. Dennis Jönsson, σχολίασε: «Τα αποτελέσματα της φετινής έρευνας ενισχύουν την πρόθεσή μας να αναδείξουμε το περιβάλλον σε στρατηγική μας προτεραιότητα. Διατηρούμε τη δέσμευσή μας για μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματός από τη λειτουργία μας σε ολόκληρο το εύρος της αλυσίδας αξίας, για την ανάπτυξη βιώσιμων προϊόντων και την αύξηση των ποσοστών ανακύκλωσης (των χάρτινων συσκευασιών μας). Έχουμε μάλιστα σημειώσει σημαντική πρόοδο σε σχέση με τους στόχους που έχουμε θέσει για κάθε έναν από τους παραπάνω καίριους τομείς».

Απαγόρευσε την εμπορία σπόρων καλαμποκιού της Monsanto το Υπ. Αγροτικής Ανάπτυξης

Στην απαγόρευση της εμπορίας σπόρων υβριδίων αραβοσίτου που φέρουν τη γενετική τροποποίηση MON810, της Monsanto, προχώρησε το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων - απόφαση που αποτελεί συνέχεια προηγούμενων απαγορεύσεων στηριζόμενων στην Οδηγία 2002/53 του Συμβουλίου Υπουργών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 

«Η προστασία της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος αποτελούν ύψιστες προτεραιότητες του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Γενετικά τροποποιημένοι σπόροι δεν έχουν θέση στην ελληνική γη» δήλωσε ο αναπληρωτής υπουργός Μάξιμος Χαρακόπουλος. Σύμφωνα με την τεκμηρίωση της αρμόδιας επιτροπής του υπουργείο η απαγόρευση κρίθηκε απαραίτητη για την αποφυγή άμεσου κινδύνου για το περιβάλλον αλλά και ενδεχόμενων κινδύνων για την ανθρώπινη υγεία.

Ωστόσο στην τεκμηρίωση σημειώνεται ότι η διεθνής επιστημονική κοινότητα διερευνά ακόμη κατά πόσο η κατανάλωση τροφίμων και ζωοτροφών που προέρχονται από γενετικά τροποποιημένα φυτά μπορεί να επιφέρει δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία του ανθρώπου και των ζώων. Σημειώνεται ότι βάσει των συμπερασμάτων του διεθνούς συνεδρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης Επαγγελματιών Μελισσοκόμων, οι γενετικά τροποποιημένες καλλιέργειες μπορεί να έχουν δυσμενείς επιπτώσεις στη μελισσοκομία και τα προϊόντα της καθώς δεν θα μπορούσε να διασφαλιστεί η καθαρότητά τους, λόγω προσμίξεων με γενετικά τροποποιημένη γύρη.

Η ανακύκλωση ενός κουτιού αλουμινίου αποδίδει τρίωρη λειτουργία ηλεκτρικής συσκευής

Η ανακύκλωση ενός μόνο κουτιού αλουμινίου εξοικονομεί ενέργεια, ικανή για να λειτουργήσει μία τηλεόραση τρεις ώρες, ενώ η ανακύκλωση προϊόντων του συγκεκριμένου είδους χρειάζεται μόλις το 5% της συνολικής ενέργειας που είναι αναγκαία για την κατασκευή νέων.

243400.1

Η ανακύκλωση ενός μόνο κουτιού αλουμινίου εξοικονομεί ενέργεια, ικανή για να λειτουργήσει μία τηλεόραση τρεις ώρες, ενώ η ανακύκλωση προϊόντων του συγκεκριμένου είδους χρειάζεται μόλις το 5% της συνολικής ενέργειας που είναι αναγκαία για την κατασκευή νέων.

Τα στοιχεία αυτά θα παρουσιαστούν από τον πρόεδρο και τη Γενική Γραμματέα του Κέντρου Προστασίας Καταναλωτών (ΚΕΠΚΑ) Νικόλαο Τσεμπερλίδη και Ευαγγελία Κεκελέκη, στη διάρκεια εκδήλωσης που διοργανώνει, σήμερα το απόγευμα, το ΚΕΠΚΑ και ο Δήμος Δέλτα, αφιερωμένη στις "πράσινες συνήθειες" στο σπίτι και το γραφείο.

Η αγορά ανακυκλωμένων προϊόντων σημαίνει λιγότερα σκουπίδια, στις χωματερές, λιγότερη σπατάλη, φυσικών πλουτοπαραγωγικών πηγών, λιγότερη μόλυνση του περιβάλλοντος.

Οι καταναλωτές μπορούν να ανακυκλώνουν αλλά και να αγοράζουν ανακυκλωμένα προϊόντα και να δανείζονται ή να νοικιάζουν ορισμένα προϊόντα, τα οποία δεν θα χρησιμοποιήσουν περισσότερες από δύο ή τρεις φορές. Η ενοικίαση ή ο δανεισμός προϊόντων που δεν χρησιμοποιούνται συχνά εξοικονομούν τις πρώτες ύλες και την ενέργεια που θα ξοδεύονταν για να κατασκευαστούν όλα τα αντικείμενα που κατά καιρούς αγοράζουν οι καταναλωτές και καταλήγουν στις... αποθήκες.

Το ανακυκλωμένο χαρτί είναι το πιο ευρέως διαδεδομένο ανακυκλωμένο προϊόν, ενώ πολλοί παραγωγοί χρησιμοποιούν πλέον ανακυκλωμένα υλικά, για τη συσκευασία των προϊόντων τους. Προϊόντα από ανακυκλωμένα υλικά που κυκλοφορούν στην αγορά είναι, μεταξύ άλλων, εφημερίδες, ρούχα, υαλικά, έπιπλα, παιχνίδια, είδη υγιεινής και οικοδομικά υλικά. Υπάρχουν συγκεκριμένα σήματα που βοηθούν τους καταναλωτές να εντοπίσουν τα προϊόντα που προέρχονται από ανακυκλωμένα υλικά.

Τουρισμός και Γαστρονομία στην Σαντορίνη

Την Πέμπτη και Παρασκευή, 17 και 18 Οκτωβρίου στην Σαντορίνη θα πραγματοποιηθεί το 9ο IMIC (International Meetings Industry Conference) με θέμα «Τουρισμός & Γαστρονομία: το επόμενο βήμα», από την Ηλιότοπος.

Τα IMIC2011 και IMIC2012, ασχολήθηκαν με όλα σχεδόν τα θεωρητικά ζητήματα που αφορούν στη σχέση Τουρισμού & Γαστρονομίας και ακούστηκαν πολλές και πολύ ενδιαφέρουσες εισηγήσεις και πρακτικές εφαρμογές από μεμονωμένες πετυχημένες επιχειρηματικές προσπάθειες. 

Ο γαστρονομικός τουρισμός μιας περιοχής δεν είναι υπόθεση μόνο των εστιατορίων και τυχόν εξειδικευμένων τουριστικών γραφείων αλλά αφορά στο σύνολο των τουριστικών δραστηριοτήτων, στο σύνολο του κλάδου τροφίμων, ποτών, στο σύνολο άλλων συναφών υπηρεσιών, στο σύνολο της τοπικής αγροτοδιατροφικής παραγωγής και στο σύνολο της κοινωνίας, όπως αυτή εκφράζεται από τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών. Είναι βέβαια και υπόθεση των κατοίκων της περιοχής που θα πρέπει να συμμετέχουν και να στηρίξουν την κοινή προσπάθεια και να κατανοήσουν ότι το όφελος που προκύπτει αφορά συνολικά στον προορισμό. 

Η καταγραφή των προϊόντων, των συνταγών και των υπηρεσιών που είναι το πρώτο βήμα για τη διαμόρφωση ενός γαστρονομικού χαρτοφυλακίου προωθείται συστηματικά, αλλού περισσότερο, αλλού λιγότερο. Το γεγονός όμως είναι ότι δεν αρκεί μόνο αυτό. Το φαγητό, το κρασί και τα άλλα τοπικά προϊόντα από μόνα τους, όσο καλά και αν είναι, δεν μπορούν να δημιουργήσουν τουριστική ζήτηση, εκτός εάν αντιπροσωπεύουν την ταυτότητα και τη μοναδικότητα ενός προορισμού. 

Στο IMIC 2013 θα επιδιωχθεί να προσδιορισθεί και να συζητηθεί το απαραίτητο «επόμενο βήμα». Η εμπειρία που αποκτήθηκε από την επιτυχημένη πορεία της πρωτοβουλίας «2013 Έτος Γαστρονομίας στη Σαντορίνη» θα είναι ιδιαίτερα χρήσιμη, αλλά και άλλες κεντρικές όπως τα ΘΕΣΜΟΦΟΡΙΑ 2013 και περιφερειακές όπως το ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΝΕΩΝ ΥΠΑΙΘΡΟΥ (6-8/9/2013, Πρέβεζα). 

Η επιτυχία του ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΝΕΩΝ ΥΠΑΙΘΡΟΥ Πρέβεζας οφείλεται και στην ενεργό συμμετοχή στον σχεδιασμό και υλοποίηση και επίδειξη της «ψυχής» της τοπικής κοινωνίας που ήταν ο Εξωραϊστικός Εκπολιτιστικός Σύλλογος Νέας Σαμψούντας Πρέβεζας «Η ΑΜΙΣΟΣ» και στην ενεργό συμμετοχή στον σχεδιασμό και υλοποίηση και επίδειξη του Συλλόγου Γευσιγνωσίας & Γαστρονομίας Πρέβεζας «ΜΙΘΑΙΚΟΣ». 

Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων σε συνεργασία με το Υπουργείο Τουρισμού, και με τη συμβολή του Κέντρου Λαογραφίας Ακαδημίας Αθηνών (Υπουργείο Πολιτισμού), ξεκίνησαν την αναβίωση ενός γνωστού αρχαίου αγροτικού θεσμού «ΘΕΣΜΟΦΟΡΙΑ», συνδέοντας τον πρωτογενή, τον δευτερογενή τομέα και τον τριτογενή τομέα με τον τοπικό πολιτισμό. Στόχος των ΘΕΣΜΟΦΟΡΙΩΝ 2013 είναι η ενσωμάτωσή τους στο τουριστικό προϊόν της χώρας και το συνδυασμό τους με άλλες πολιτιστικές εκδηλώσεις. Και με τον τρόπο αυτό να αναδειχθεί η αξία της γεωργίας που ακόμα και σήμερα μπορεί να παράγει θεσμούς και μπορεί να συμβάλει στην οικονομική ανάπτυξη και εξοικείωση του κόσμου με τη γεωργία και τα φημισμένα προϊόντα της όπως συμβαίνει με το ντοματάκι, το κρασί  και την φάβα Σαντορίνης. 

Το IMIC 2013 «Τουρισμός & Γαστρονομία: το επόμενο βήμα», στις 17 & 18 Οκτ 2013, στην Σαντορίνη (Συνεδριακό κέντρο Πέτρος Νομικός) είναι μια μοναδική ευκαιρία για ανασκόπηση των προσπαθειών και οργανωμένο σχεδιασμό συλλογικής υποστήριξης και δράσης των οργανώσεων και νόμιμων δομών της κοινωνίας, ώστε η επιχειρηματική δράση στον τουρισμό, στην μεταποίηση, στην αγροτική παραγωγή, αλλά και στον πολιτισμό, να συντονίζονται και αλληλοσυμπληρώνονται στην ταυτότητα της περιοχής και στην τοπική ανάπτυξη. Πληροφορίες: http://imic2013.conferences.gr